О́zge elderde azamattar zeınetaqy jınaqtaryn búkil eńbek qyzmeti boıy (30-40 jyl) jınaıdy. Osyǵan baılanysty erte jasta (mysaly, 20 jasta) jetkilikti zeınetaqy jınaǵyn qalyptastyrý is júzinde múmkin emes ekeni anyq. Bul tıisti aktýarlyq esepteýlermen jáne halyqaralyq tájirıbemen rastalady, dep habarlaıdy Egemen.kz
Sondaı-aq eńbek jolynyń bastapqy kezinde aýdarylatyn zeınetaqy jarnalary ýaqyt óte uzaq merzim boıy ınvestısııalanatyny jáne «kúrdeli paıyzdyń» eseptelýi arqasynda eń joǵary ınvestısııalyq kiristi quraıtyny belgili. Sol sebepti jınaqtardy jas kezde alý zeınetkerlik jasqa jetkendegi bolashaq jınaqtardyń kólemin aıtarlyqtaı azaıtady.
Eń tómengi jetkiliktilik shegin (TJSh) esepteý salymshynyń qazirgi tabysyna emes, onyń bolashaqta alýy tıis nysanaly zeınetaqysynyń kólemine negizdeledi. Ol úshin tıisti jasta zeınetaqy shotynda bolýy kerek jáne tipti bolashaqta jarnalar aýdarylmaǵan kúnniń ózinde qarttyq shaqta zeınetaqy jınaqtarynyń jetkilikti somasyn qamtamasyz ete alatyn eń tómengi jınaq somasy esepteledi.
Mysaly, eger salymshy 20 jasta bolsa, onyń zeınetke shyǵýyna áli 40 jylǵa jýyq ýaqyt bar. Osy kezeńde onyń jınaqtary ınvestısııalanyp, ınvestısııalyq kiris ákelýi jáne bolashaq zeınetaqy tólemderin qamtamasyz etýi tıis.
Eger qandaı da bir sebeptermen jas azamat zeınetaqy jarnalaryn aýdarýdy toqtatsa da, shotta 6 mln teńgeden astam qarajattyń bolýy ınvestısııalyq kiris esebinen zeınetkerlik jasqa qaraı zeınetaqymen qamsyzdandyrýdyń eń tómengi standartyna sáıkes keletin maqsatty deńgeıden tómen emes mólsherde tólemder alýǵa qajetti jınaqty qamtamasyz etedi.
Zeınetaqy qorynan aqsha sheship alý qıynǵa soǵady
Máselen, salymshyǵa ómir boıy tólenetin tólemderge kepildik beretin zeınetaqy annýıtetiniń quny eseptik shamadan tómen bolýy múmkin emes. Saqtandyrý kompanııasy bul qundy tek salymshynyń jas ekendigine nemese annýıtetti satyp alý úshin tabysynyń jetkiliksiz bolǵanyna súıenip qana tómendete almaıdy. Dál sol sııaqty, TJSh shamasy da bolashaqta zeınetaqy tólemderiniń maqsatty mólsherin qamtamasyz etý úshin qajetti eseptik deńgeıden tómen bolmaýy tıis.
Zeınetaqy qoryndaǵy qarajat beıbereket jumsalmaýǵa tıis
Sondyqtan jastar úshin TJSh-nyń joǵary mánderi olardyń bolashaqta qandaı maqsatty zeınetaqy alýy kerek ekendigimen anyqtalady. Nysanaly tólemder halyqaralyq standarttarǵa saı keletin zeınetaqymen qamsyzdandyrýdyń eń tómengi áleýmettik standarttarynan az bolmaýy kerek. HEU (Halyqaralyq eńbek uıymy) usynymyna sáıkes, kiristi almastyrýdyń eń tómengi koeffısıenti (KAK) – zeınetaqynyń zeınetke shyǵar aldyndaǵy eńbek tabysyna araqatynasy 40%-dan tómen bolmaýy shart.