Astanalyqtar arysyn ardaqtady

Ádebıettegi ózindik ále­mimen, ónerdegi án áýenimen, týmysy eren, túr tulǵasy bólek, kórkimen talaıdyń kó­zin qaryqtyryp, top jarǵan «Oıyndy qoı, inishegim, alǵa bas, Jarqyratyp aq nurmenen kóńildi ash, Balalyqqa jas mıyńdy aldatpa, Ǵylym úı­ren, nurǵa tolsyn keýdeń jas», dep ult urpaǵyna ún qa­typ, úkimet basqaryp tur­ǵanda qazaq tiline tuńǵysh ret memlekettik mártebe alyp bergen Sáken Seıfýllın ke­she, ıaǵnı 1938 jyldyń 25 aq­panynda qatygez qoǵamnyń oǵyna baılanyp, ómirden ozǵan edi. Sol kúnge oraı, el­or­dadaǵy aqyn murajaıy al­dyndaǵy eńseli eskertkish qasynda uly aqyndy asta­nalyqtar eske túsirip, esimin ardaq tutty. Alǵashqy sózdi mýzeı dırektory, Mem­le­kettik syılyqtyń laý­reaty, aqyn Nesipbek Aıtuly alyp, sol surapyl jyldary qatygezdiktiń qurbanyna aı­nalǵan Alash arystaryn, sonyń ishinde Sáken, Beıimbet, Ilııastar taǵdyryn tarata aıtty. Sákenniń tabany tıgen Aqmolada azattyqtyń Asta­nasy boı kótergenin tilge tıek etti. Al belgili qoǵam qaıratkeri Oralbaı Ábdikárimov qazaq tarıhynda 30-jyldardyń oı­rany óshpeıtinin, odan sa­baq alý kerektigin tebirene qozǵap, suńqar Sáken aqyn óz anasynyń qolynan dám tatqanyn, bul jóninde «Tar jol, taıǵaq keshý» romanynda jazylǵanyn jetkizdi. Ol sonymen qatar, bul mýzeıdiń ashylýyna Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tikeleı uıytqy bolǵanyn da eske saldy. Mý­zeıdiń tuńǵysh dırektory Roza Asylbekova kıeli oryn­­nyń urpaq tárbıesine qosyp jatqan úlesin, 1988 jyldan beri munda qa­zaq zııalylarynyń deni bol­ǵa­nyn alǵa tartsa, belgili aqyn Serik Turǵynbekuly ul­­ty­myzdyń jaqsylaryna mun­daı mýzeıdiń kerektigin eske salyp, Taldyqorǵanda Ilııas Jansúgirovke arnalǵan muraǵat baryn, qara sóz­diń has sheberi Beıimbet Maı­lınge ondaı ıgilikti is atqarylmaǵanyna ókinish bil­­dirip, sóz sońyn Sákenge arnaǵan «Janym be­zindi, Tánim sezindi, Halqym, tyńdap qal, Sońǵy sózimdi... Azat ja­nymdy, Qazaqy halymdy, Uǵar bar bolsa...» degen óleń joldaryna ulastyrdy. Jumamurat Shámshi Sákenniń ult rýhanııatyna qosqan úlesin qozǵasa, aqynnyń artynda qal­ǵan 15 áni men 1 kúıin jan-jaqty zerttep, túıindi baı­lam jasap júrgen belgili ánshi Serik Ospanov Kákimbek Sa­lyqovtyń sózine jazylǵan Murathan Eginbaevtyń «Úsh arys» ánin jınalǵan kóp­tiń nazaryna usyndy. Elor­dadaǵy №54 mektep-lı­seı­diń 9-synyp oqýshysy M.Ti­leýbergenova Sáken Seı­fýl­lınniń «Aqqýdyń aıyrylýy» poemasynan úzindi oqysa, №67 gımnazııanyń 9-synyp oqýshysy F.Qalı «Aqsaq kıik» ánin áýeletti. Oqýshylardyń ádemi óne­rinen keıin keshegi Aqmola, búgingi Alash astanasynda Sáken Seıfýllın atyndaǵy mektep bar shyǵar degen oıymyz aqtalmady. Árkez sóz bolǵanymen, osy bir olqy tus óz sheshimin tappapty. Alǵashqy ómiri ajarly bas­talǵanymen, keıingi taǵ­dy­ry «Suńqardyń balasyndaı torǵa túsken, Qulannyń qulynyndaı orǵa túsken», dep ózi aıanyshty taǵdyryn jyrǵa qosqan aqyn atyna As­tanadan bir mektep buıyrsa ardaqtymyzǵa kórsetken qur­metimiz bolary haq. Tipti, kúni erteń irgeles turǵan №3 mektep aqyn atymen atalyp jatsa, jas urpaqtyń aqyn mýzeıimen qarym-qa­tynasy kúsheıetini de anyq. Ultymnyń bolashaǵy, jur­tymnyń keleshegi dep «tynysh júrmeı» oqqa baılanǵan Sáken Seıfýllın aty bir bi­lim uıasynda jańǵyrady degen senim zor. Aqyndy eske alý rási­mi­niń sońynda rýhyna quran baǵyshtalyp, taıaýda ǵana «Syr sandyq» degen atpen jaryq kórgen kólemdi tanymdyq kitap­tyń tusaýkeserine jal­ǵasty. Súleımen MÁMET, «Egemen Qazaqstan».