Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetinde keń aýqymda uıymdastyrylǵan konferensııa jumysy Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa músheleriniń, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy memlekettik organdardyń, úkimettik emes jáne halyqaralyq uıymdardyń, dinı birlestik ókilderiniń, stýdent jastardyń, sarapshylardyń basyn qosty.
Memlekettik hatshy Elbasynyń «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty halyqqa Joldaýynda dinı ekstremızmdi nasıhattaýdyń aldyn alý boıynsha jumys júrgizý qajettigi týraly mindetter qoıǵanyn jáne bul sharaǵa úkimettik emes sektor men dinı birlestikterdi belsendi qatysýǵa shaqyrǵanyn atap ótti.
Búgingi tańda Qazaqstanda 4 mln jas bar. Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrliginiń málimeti boıynsha, qazirgi tańda jastardyń 79,6%-y dinı kózqarastardy ustanady. Olardyń arasyndaǵy dindi belsendi ustanýshylardyń úlesi – 9,9%. 2013 jyldan bastap Qazaqstan Prezıdentiniń janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa din isteri jónindegi ókiletti organmen birlesip, elimizdiń 10 óńirinde «Áıel jáne din» atty jobany júzege asyryp keledi.
Memlekettik hatshy G.Ábdiqalyqova jahandaný álemindegi syn-qaterler údep turǵan jaǵdaıda zaıyrly Qazaqstannyń basty mindeti – dinı ekstremızmmen kúres salasyndaǵy sarabdal ári tıimdi memlekettik saıasat bolyp tabylatynyn atap ótti.
Dindar adamdardyń radıkaldanýynyń negizgi oshaǵy Internet bolyp tabylady. Aıtalyq, aǵymdaǵy jyldyń birinshi toqsanynda qazaqstandyq ınternet keńistikte 100 myńnan astam terrorızm jáne ekstremızm ıdeıalaryn taratý derekteri anyqtalyp, olardy joıý sharalary qolǵa alyndy. Quqyq qorǵaý organdarynyń júıeli jumystarynyń arqasynda ótken jyldyń 6 aıy ishinde ekstremızm men terrorızm nyshany bar 315 qylmys tirkelgen. 12 ekstremıstik aktilerdiń joly kesildi. Memleket tarapynan júıeli negizde halyqtyń túrli deńgeıi arasynda maqsatty túrde túsindirý jáne aldyn alý jumystary júrgizilýde. Dástúrli emes dinı baǵytty ustanýshylardyń 32%-y nysanaly saýyqtyrý sharalarymen qamtyldy.
Qazaqstan Respýblıkasynda dinı ekstremızm men terrorızmge qarsy is-qımyl jónindegi 2013-2017 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasynyń júzege asýynyń arqasynda búgingi tańda el turǵyndarynyń shamamen 90%-y túsindirý jáne aldyn alý jumystarymen qamtyldy. Salafıttik qaýymnyń 70-ke jýyq jetekshileri men belsendileriniń qazaqstandyq qoǵamnyń qundylyqtaryna degen shynaıy kózqarasynyń qaıta oralýyna jaǵdaı jasaldy. Terrorıstermen birge shetelge shyǵyp, soǵys qımyldaryna qatyspaq bolǵan 91 Qazaqstandyqqa shetelge shyǵýǵa tosqaýyl qoıyldy. Terrorıstik jáne dinı-ekstremıstik sıpattaǵy qylmystary úshin 123 adam sottalyp, qylmystyq jazasyn óteýde.
Gúlshara Ábdiqalyqova búgingi tańdaǵy mańyzdy mindet – jastar men áıelderdiń boıynda dinı ekstremıstik uıymdardyń nasıhattaryna qarsy turatyn berik ımmýnıtet qalyptastyrý qajet ekenin atap ótti. Is-shara sońynda Memlekettik hatshy G.Ábdiqalyqova áıelder men jastar arasyndaǵy dinı ekstremızmge qarsy is-qımyl jónindegi birqatar naqty mindetterdi belgiledi.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
