Jýyrda Qaraǵandy oblysynda shertpe kúı sheberleriniń ortalyǵy ashyldy. Belgili kúıshi Qaırolla Sádýaqasov jetekshilik etetin atalmysh ortalyqqa oblystyq mádenıet basqarmasynyń, kúı janashyrlarynyń qoldaýymen Suryptaý stansasyndaǵy «Temirjolshylar Mádenıet úıinen» qajetti oryn bólindi. Búginde ortalyq qalypty jumys istep, ázirge «Kúı taǵylymy» dáristeri júrýde. Onda eń aldymen, Táttimbet kúıshiniń naqyshynda kúı tartý óneri nasıhattalmaq.
Sondaı-aq, ortalyqtyń ashylýy qarsańynda jetekshisi Qaırolla Sádýaqasov kópshilikke kóne jádigerlerdi tanystyrdy. Bir ǵasyr buryn jasalǵan kóne dombyranyń birinshisin − Moıynty aýylynda turatyn Rahmanáli Ábeýov saqtap kelgen. Qazir qundy jádiger Qaırekeńniń qolynda. Kóne aspaptyń ereksheligi sol – onymen kez kelgen qıyn mánerdegi shertpe kúıdi dál naqyshynda oryndaýǵa bolady. Qurama dombyramen zamanynda Sembek, Qyzdarbek, Ábikendeı Arqanyń ataqty kúıshileri kúı shertken degen boljam bar. Dombyra 1900-1910 jyldar arasynda shabylǵan desedi. Qarqaralyda jasalǵan aspapty zamanynda úsh qoıǵa satyp alypty-mys. Tozyǵy jetse de saraıy sazǵa tolyp turǵan dombyrany Qaırolla Sádýaqasov qalpyna keltirip, aldaǵy tamyz aıynda ótetin Ábiken Hasenulynyń 125 jyldyǵyna arnalǵan respýblıkalyq festıvalde kúı oryndamaqshy nıeti bar.
Sondaı-aq, qazir Aqadyrda turatyn Kıiktiniń týmasy Sámbet aqsaqal da ákesinen qalǵan eski dombyrasyn Qaırolla kúıshige syıǵa tartypty. Ol dombyra ótken ǵasyrdyń 50-jyldary jasalǵan eken. Eki dombyranyń ıesi de «aspaptardy tartatyn kisi qalmady. Qańsyp, bosqa tozǵansha, sende bolsyn» dep «Kúı-kerýen» ortalyǵyna tabystaǵan...
– Elbasymyzdyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamasy – bul bizge óte keremet qoldaý bolyp otyr. Osyndaı, mine, rýhanı jańǵyrý keshegi babalarymyzdyń óship qalǵan dúnıelerin qaıta jaryqqa shyǵarýǵa mol múmkindik týǵyzbaq, − deıdi Q.Sádýaqasov.
Atalmysh ortalyq alǵashqy jumystarynyń biri retinde, joǵaryda da aıtyp ketken keshegi kúı atasy Táttimbettiń, Qyzdarbek, Itaıaq, Sembek, Ábdılerdiń kóne kúılerin búginge jetkizýshi, Arqadan shyqqan arýaqty kúıshi Ábiken Hasenulynyń týǵanyna 125 tolýyna oraı, talant týǵan topyraqtan bastalatyn kúı kerýeni jolǵa shyqqaly otyr. Kúıshiler 10 maýsym kúni Moıyntyda «Qońyr» atty kúı keshin ótkizip, ataýly datada uly ónerpazdyń ata qonysy Moıynty, Kıikti, Bosaǵadan bastap, Aǵadyr, Jaryqty kókteı, Shet aýdanynyń ústimen saltanat jarastyrmaq. Kerýen jolshybaı burynǵynyń sózin estip, búginginiń kózin kórip qaıtýdy ózderine maqsat tutady. Itaıaq, Qyzdarbek, Ábdı, Sembekterdiń izin jańǵyrtyp, kúıge sýsap otyrǵan halyqty shyn ónermen qaýyshtyrmaq. Ol jolda esti sóz, eski áńgimeler molynan ushyrasatyny sózsiz. Árıne, mundaı sapardy qoldaý kerek. Adam kúı tyńdap, kúıbeń tirlikten bir sátke boı sýyta alsa, sıqyrly álemniń saǵynysh sazy sanany nurlandyrary haq. О́nerdi nasıhattap, aǵartýshylyq baǵyt ustanǵan bul top demeýshilerden dármen kútetini de belgili.
Jádiger jańǵyryp, óner óristep jatsa, uly murattarǵa dańǵyl jol ashylary sózsiz ǵoı.
Mıras Asan,
«Egemen Qazaqstan»
Qaraǵandy oblysy
