Qysqa qapysyz qamdanǵan kásiporyn

Aqtóbe qalasy – elimizdegi iri megapolıs­ter­­­diń biri. Oblys ortalyǵynda 400 myńnan astam halyq turady. Oǵan júzdegen mekemeler men uı­ymdardy, kásiporyndardy qosyńyz. Osyn­sha­­ma turǵyny bar, óndiristi shahardy jylýmen jáne ystyq sýmen qamtamasyz etý óte kúrdeli sharýa. Bul óńirde alty aı qys bolatynyn eskersek, bul jumystyń jaýaptylyǵy, sirá arta tú­se­tini belgili. Qalalyqtardyń qysta qysyl­maýy­nyń negizi kóp jaǵdaıda jazdaǵy atqaryl­ǵan sharýa­larǵa táýeldi ekeni de ras. Qalany jylýmen jáne ystyq sýmen qamtamasyz etetin «Trans­energo» aksıonerlik qoǵamynyń dırekto­ry Má­jıt BEKMEEVPEN áńgimemizdiń jylý berý maýsymyna daıyndyqtan bastalýy da sondyqtan. – Qazirgi kezde bizdiń aksıonerlik qoǵam 207 shaqyrym magıstraldy jáne taratýshy jelilerin, 22 qazandyq, 9 sorǵy stansasy, 79 toptyq jylý beketterin paıdalana otyryp, qalany jy­­lýmen jáne sýmen qamtamasyz etýde. Ká­siporynda qalyptasqan jumys daǵ­­dysy bul mindetti oıdaǵydaı oryndaýdyń negizgi alǵy­sharty bolyp tabylady. Jelilik aýdandardyń qalypty jumys isteýin qam­­tamasyz etý úshin kásiporynda arnaıy elektr sharýashylyǵy, gaz qyzmeti, qazandyqtyń ishki gaz jelilerin kútip-qaraý jáne jóndeý, jy­lý jelileri jáne eńbek qorǵaý jáne qaý­ip­sizdik tehnıkasy bólimsheleri qurylǵan. Qa­zan­dyqtar jabdyǵyn jedel basqarý úshin táý­lik boıy dıspetcherlik qyzmet jumys isteıdi. Bıyl josparǵa sáıkes 6,6 shaqyrym jy­lý jelileri jóndeldi. Onyń ishinde, bıýdjet qa­ra­jaty esebinen 558,5 mln. teńgege 2,8 shaqy­rym jylý jelileri jańǵyrtyldy. Tarıfterde kózdel­gen qarajat esebinen 130,1 mln. teńgege 2,89 sha­qyrym jylý jelileri kúrdeli jón­deý­den ótki­zil­di. Budan basqa «Trans­­­ener­go» AQ Aqtóbe qala­syn 2010-2012 jyl­da­ry jylýmen jabdyqtaý júıe­sin damytý, jań­ǵyrtý jáne jetildirý boı­ynsha ınves­tısııa­lyq baǵdarlama ázirledi. Ol tarıfterde kóz­del­gen qarajat esebinen júzege asy­ry­­­la­dy. Osy baǵdarlama boı­yn­sha 2011 jyly uzyn­dyǵy 0,93 shaqyrym jy­lý jelileri jań­ǵyr­tyl­dy. Aǵym­daǵy jón­deý jos­pa­ryna sáı­kes bı­yl 200,4 shaqyrym jylý jelileri, jy­lý kame­ra­larynda 8197 dana ysyr­malar tekserildi, 79 ele­vator toraby, 22 qa­zan­dyq, 9 sor­ǵy stansasy aǵym­­daǵy jóndeý­den ót­ki­zildi. Biz jylý men ystyq sýdy tutynýshy­la­ry­myzǵa kidirissiz jetkizip turmyz. Kóp jaǵ­daıda úıle­rinde jylý men ystyq sý bolmasa bizdi jaz­ǵyra bastaıdy. Al, munda kondomınýımdar men páter ıeleri kooperatıvteriniń sa­laq­tyǵy eskerile bermeıdi. Muny aqtalý úshin aıtyp otyrǵanym joq, shyndyǵy da solaı. – Jylý berý maýsymyna tııanaqty ázir­len­genderińiz baıqalady. Osy atqa­ryl­ǵan jumystardyń sapasy qandaı, al­ty aı qys boıy úzdiksiz jylý berýge kepildik bere me? – Bizdiń jumysta atústilikke jol berýge bol­­maıdy. Bul keıin úlken apattarǵa soqty­ra­dy, ba­sy artyq shyǵynǵa batyrady. Eń basty­sy, tur­ǵyn­dardyń bizdiń qyzme­timizge degen senimine sel­keý túsiredi. Mundaı jaǵdaı bolmas úshin «Aqtóbe JEO» AQ-men birlesip ty­ǵyz­dyq pen beriktikke jylý jelileri gıdravlık­a­lyq synaq­tan ótkizildi. Gıd­ravlıkalyq synaq nátıjesinde magıstraldy jáne ishkikvartaldyq jylý jelile­ri­niń álsiz jerleri anyqtalyp, olar ýaqytyly qalpyna keltirildi. «Kazahener­goekspertıza» AQ saraptaý uıymy jylýmen jabdyqtaý nysan­da­ry­nyń ıaǵnı, 22 qazandyq, 9 sorǵy stansasy, 207 sha­qyrym jylý jelile­riniń ázirligine keshendi tekserý júrgizdi, aktiler rásimdelip, saraptama qory­tyndysy alyn­dy. Qala ákiminiń sheshimi boıynsha shahardy jylytý maýsymy 1 qazannan bastaldy. Búgingi tańda jumys istep turǵan jáne rezervtegi bar­lyq jabdyq qandaı da júkteme kóterýge ázir. Qazandyqtardyń kúzgi-qysqy ke­zeń­de úzdik­siz jumys isteýi úshin «QazTrans­Gazaımaq» AQ ob­lystyq fılıalymen kólemi 14719,8 myń tekshe metr gaz jetkizýge shart jasaldy. 64 qazandy jýý jáne syǵymdaý ju­mystary júrgizildi. Bar­lyq qazandyqtarda qa­zan­dar jumysshy, synama qy­sym­men gıdravlı­ka­l­yq synaqtan ótkizildi, qazan­darda saqtandyrý klapandary retteldi. Maman­dandyrylǵan uıym 22 qazandyqta tú­tin­dikterdi, jeldetý arnalaryn tekserdi. Tolyq kó­l­emde rele qorǵanysy jáne avtomatıka quryl­ǵylaryn, О́JA quraldaryn, elektr stansalary jáne jelilerin tehnıkalyq paıdalaný erejelerine sáıkes kútip-qaraý or­yndaldy. Qazan­dyq­tarda jáne sorǵy stansa­larynda elektr jab­dyǵynyń jumysy senimdi bolý úshin sorǵy­lardyń elektr qozǵalt­qyshtary jáne elektr stansalarynyń rezervtik qozǵalt­qyshtary aǵym­daǵy jóndeýden ótkizildi. – Kezdeısoq bolatyn oqıǵalardyń aldyn alý úshin qandaı saqtandyrý shara­lary alyndy? – Qalalyq sýmen jabdyqtaý júıesinde bo­­lýy múmkin irkiliste qazandyqtarda sal­qyn sý qory jasaldy jáne qajet bolǵan jaǵdaıda ár qazan­dyq­qa sý jetkizý úshin ar­naıy avtomobılder bó­lindi. Barlyq qazan­dyqtar bastapqy órt sóndirý quraldarymen jaraqtandyrylyp, órt bekitpeleri ornatyl­dy. Qoldanystaǵy jeliler­diń sheginen shy­ǵyp tozýyna baılanysty magıs­traldy jylý jelilerinde kirme aralary qaıta qosylatyn bo­lyp qarastyrylǵan. Tótenshe jaǵdaılardy joıý úshin kásiporynda jelilik aýdandar jáne avto­kó­lik sehy jumysshy qura­mynan tu­ratyn apattyq-tehnıkalyq komanda quryl­dy. Apattyq-tehnı­ka­lyq komanda mate­rıal­dyq-tehnıkalyq quraldar­men jabdyqtaý nor­malaryna saı tolyqtaı ja­raq­tandyryl­dy. Jylýmen jabdyqtaý jelilerinde apatty jaǵ­daılarda paıdalanylatyn qubyrlar men arma­tý­ranyń qajetti qory jasaldy. – Debıtorlyq qaryzdy azaıtý maqsa­tynda ne istelýde? – Tutynýshylardy tolyq qamtý úshin qalanyń turǵyn aýdandary 57 ýchaskege bó­lindi jáne ár ýchaskege abonenttermen tikeleı jumys isteıtin baqylaýshy bekitildi. Ár abonentke kórsetilgen qyzmet úshin ýaqtyly shot beriledi. Eki aı abonentten tólem túspegen jaǵdaıda eskertý jasa­la­dy, 10 kúnnen keıin abonenttiń ystyq sýy jaby­la­dy, 20 kúnnen keıin qaryzdy óndirip alý úshin sotqa materıal beriledi. Abonenttermen jumys isteýge ońtaıly bolý úshin qala boıynsha bes eseptesý qosyny jumys isteıdi. Olarda abonentter ózderin tolǵantqan suraqtarǵa jaýap alady, salystyryp teksere alady. Eseptesý orta­lyq­ta­ry bankterdiń esep­tesý-kassalyq bólimshele­rin­de, «Qazposhta» AQ jáne «Transenergo» AQ-nyń ózinde ornalasqan. Barlyq bankterge nysandardy aýksıonnan satqan kezde kommýnaldyq qaryz­da­ryn eskerý qajettiligi jóninde habarlanady. Búgingi tańda alashaqty óndirý úshin sotqa 114,891 mln. teńgege 3706 talap-aryz berildi, so­nyń 70,998 mln. teńge bolatyn 2231-i qa­ral­dy. Ká­sip­orynda energııany únemdeý má­se­le­­le­rine basa nazar aýdarylady. Energııa resýrs­ta­ryn únem­deý maq­­sa­tynda jáne «Ta­bıǵı monopolııalar jáne retteletin naryq týraly» QR Zańyn oryndaý úshin «Trans­energo» AQ jylý qýatyn esepke alý aspap­tarymen qamtylǵan tutyný­shy­lar sanyn kóbeıtý boıynsha aýqym­dy jumys atqaryp keledi. My­sa­­­­­­ly, aksıonerlik qoǵam 6,0 mln. teńgege 1200 jeke esepteýish aspabyn or­natýǵa «Teploýıýt» JShS-men shart jasasty. Bú­gingi tańda jeke esepteýish as­paptary bar tu­tynýshylar sany 94 paıyzǵa jetti. Mine, osyndaı josparly jumystar­dyń qaı­ta­­rymy da jaman emes. Jylý maý­sym bastal­ǵan­nan bergi eki aıda kásiporyn qalypty jumys isteýde. Qalǵan ýaqytta da bul yrǵaqtyń buzy­l­maı­ty­nyna senim mol. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Satybaldy SÁÝIRBAI. Aqtóbe.