Tanym • 01 Jeltoqsan, 2020

Esil boıyna el qondyrǵan

20 ret kórsetildi

Ata dańqyn, eldik saltyn jalǵastyra bilgen Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev 1997 jyly Qazaqstandy bolashaqqa bastaıtyn 2030 jylǵa deıingi damý Strategııasyn bekitip, el damýynyń negizgi baǵyttaryn aıqyndap berdi.

Qarttaryn qazynaǵa balaǵan hal­qy­myz­dyń asyl qasıetin boıyna sińir­gen Elbasymyzdyń úlkenge qurmet kórsetip, kishige izettilik tanytyp, el basqarýda ata-babalarymyz salǵan sara jolyn ustan­ǵanyna tarıh kýá. Shynynda, el eńse­siniń tik, muratynyń asqaq, mereıiniń ústem bolýy memleketti basqaratyn basshy men onyń saıasatyn júrgizip otyratyn qosshylaryna tikeleı baılanysty. Sondyqtan halqymyz álimsaqtan el bılegen tulǵalardyń haq pikirine júgingen, «týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joq» dep bılerdiń ádil sheshimin boıyna sińirgen, «asyp týǵan azamat, halyqqa úlken bel bolar» dep adal basshynyń sońynan ergen.

Mundaı tájirıbeni álemdik saıasattan áli ushyratýǵa bolady.

Sıngapýrdyń el qurmetine bólengen Prezıdenti Lı Kýan Iý suńǵyla basshy r­e­tinde óz eliniń ǵana emes jahannyń birneshe memleketindegi aqyl-oıdyń taý­sylmas qazynasy ispetti zııaly qaýy­mynyń basyn biriktirip, olardyń ın­tel­lektýaldyq qabiletin Sıngapýrdy ser­pindi elge, qýatty memleketke aınaldyrý isine jumyldyrdy. Sıngapýrdyń jú­rip ótken joly qarııalardyń, baǵasy bıik, bási zor asyldardyń joly ekenin ózgelerge kórsete bildi. Aqsaqaldan aqyl su­rap júgingen, batasyn alyp, qurmet tu­typ saıasat sańlaǵy budan esh utylǵan joq.

XVIII ǵasyrda úsh júzdiń basyn biriktirgen Abylaı babamyz ulan-ǵaıyr qazaq jerine kóz alartqandarǵa birde naızasyn, birde aılasyn jumsap, sheber dıplomatııalyq saıasatpen ulttyq táýelsizdigimizdi saqtaı bilgen. Adamda arman taýsylǵan ba, kóz jumarynda aqylmany Buqar babamyzǵa: «Men el bılegen jaýgershilik zamanda qan kóp tógildi, halqymnyń basyn biriktire almadym, ekinshiden, kóshpeli halyqqa jer emshegin emýdi úırete almaı ketip baramyn, úshinshiden, qala-kentter salýǵa úlgermedim», – degen ókinishin aıtqan eken.

Sarabdal saıasatshy N.Nazarbaev Aby­­laı babamyzdyń aq jolyn jalǵap, qas-qaǵym sátte táýelsizdigimizdi tu­ǵyr­­ly qylyp, shekaramyzdy bekitip, hal­qyn ortaq maqsatqa jumyldyrdy, san halyqty bir ulttyń balasyndaı uǵys­tyr­dy, Alashtyń aıbynyn asyryp, aıdynyn tasytyp, Arqa tósinde jańa elorda turǵyzyp, Qazaq atyn álemge áıgiledi.

Elbasymyz elordany Almatydan Aqmola qalasyna kóshirip, batyl qadam jasady. О́tpeli kezeńniń ókpek jeli qos ókpeden qysqan sol mezgilde astanany kóshirý aqylǵa syımastaı bolyp kóringen bolatyn. Árıne, bastapqyda bul bastamaǵa qarsylyq bildirgender de, túsinistik tanytqandar da boldy. Alaıda, Elbasynyń sarabdal saıasatynyń nátı­jesinde alǵa qoıǵan strategııalyq maq­sat­tarymyz júzege asyrylyp, elimiz tańdaǵan joldyń durystyǵynyń aıqyn dáleli boldy.

Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev Parlament sessııasynyń jalpy otyrysynda elordany Almatydan respýblıkanyń ortalyq óńiri Aqmolaǵa kóshirý jónindegi tarıhı ıdeıasyn pash etip, 1994 jyldyń 6 shildesinde jańa astana, elorda degen uǵymdar alǵash ret tarıh sahnasyna shyǵyp, qazaq sanasynda saltanat qurdy.

Elbasynyń: «Jańa astana eldigimizdiń aıbyny bolady, ekonomıkamyzdyń loko­mo­tıvi bolady. Áli-aq Arqa tósinde álem­de teńdesi joq qala turǵyzamyz» degen suńǵyla sáýegeıligin tarıh tarazylady, ýaqyt dáleldedi. Elorda tarıhy Elba­synyń eren tulǵasyn, qaıratkerlik, saıa­satkerlik is-qımyldaryn aıqyn sıpat­taı­dy.

Álem elderiniń astana salý tarıhyna qatysty birer mysal.

Fılosofııa ǵylymdarynyń doktory, professor Amangeldi Aıtaly bylaı degen bolatyn: «Zamanynda jańa astana Sankt-Peterbýrg – jańa saıasattyń sımvoly boldy. Birinshi Petr astanany jańadan jasaý, ózgertý josparlarymen týǵan joq, ózinen burynǵy izasharlarynyń, memleket qaıratkerleriniń oı-armanyn, isin jalǵastyrdy».

AQSh-ta astana tańdaý máselesi daýǵa aı­nalǵan: soltústiktegiler soltús­tik­te, oń­tús­tiktegiler ońtústikte bolǵa­nyn qa­la­­­ǵan. Ýaqytsha astananyń – Fıla­del­fııanyń turǵyndary tańdaý olardyń qalasyna túsetinine kúmándanbady. Djor­dj Vashıngton eldiń basyn qosatyn jol­­dy izdedi. Sondyqtan astananyń ornyn soltústik shtattar men ońtústik shtat­tar­dyń qıylysqan tusynan, federaldyq jerge saldy.

Fılosof Osvald Shpengler «Ulttar degenimiz – qala salýshy halyqtar» degen edi.

Búgin Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq ulty qala salýshy órkenıetti ulttardyń qatarynan tabyldy.

Iá, búginde bas arhıtektory Elba­sy­nyń ózi bolyp otyrǵan Nur-Sultan qalasy ulan-ǵaıyr memle­keti­miz­diń kúretamyryna, halqymyzdyń qasıetti shańyraǵyna, jahanǵa tanylǵan jur­ty­myz­dyń aıdyny men aıbynyna, álemdik deńgeıdegi saıası, mádenı, eko­no­mıkalyq sharalar ótkizetin elordaǵa aınaldy.

Elimizdiń júregin órkendetý oblys­tar arasyndaǵy baılanysty kúsheıtýdiń jáne jańa rynoktar ashýdyń tegeýrindi yntalandyrǵyshyna aınaldy.

Búginde Nur-Sultan qalasy – ekonomıkasy qaryshtap damyp kele jatqan táýelsiz Qazaqstannyń jarqyn sımvoly, elimizdiń álemdik arenadaǵy beınesi. Elbasynyń: «Barshamyzdy Táýelsizdiktiń Uly rýhy jebeıdi, biriktiredi, boıymyzǵa qýat berip, senimimizdi nyǵaıtady. Ol altyn kúni jarqyrap, altyn qyrany qalyqtaǵan Qazaq eliniń ashyq aspany astynda dúnıege kelgen árbir sábıdiń júregine ornaıdy.

Ol árbir azamattyń júreginde, shańy­raq­tyń tórinde, elimizde boı kótergen árbir úıde, árbir qala men aýylda saltanat qurady. Ol bizdiń ekonomıkamyzdyń ósimimen, árbir jańa óndiris ornymen, ulan-ǵaıyr Otanymyzǵa tóselgen árbir kúre jolmen, dala tósine óngen árbir tonna altyn dánmen nyǵaıady» – degen tilegine tilek qossaq, judyryqtaı jumyla el úshin eńbek etip, saq zamanyndaǵy bı atamyzdyń: «Armannyń joly qıqalań, Adaldyń joly tóte edi. Jaqsy-jaman árkimniń arasynan ótedi. Arazdaspaı, talaspaı, tatý júrseń ne etedi. Yntymaǵy bar bolsa, bul dúnıeniń qyzyǵy bárine túgel jetedi» – degen ataly sózin esimizde ustaıyq.

«Ulym degen eli barda, Elim degen uly bar», Elbasynyń týǵan halqyna sińir­gen ólsheýsiz eńbegin baǵalap, durys saralap, aýyzbirshilik tanytyp, saıası mádenıeti joǵary el ekendigimizdi ámanda kórsetip júreıik deımin.

 

Mırbolat ERSAEV

 

Sońǵy jańalyqtar

Almatyda qar kóshkini bolýy múmkin

Aımaqtar • Búgin, 17:22

Elordada dámhanadan órt shyqty

Elorda • Búgin, 16:21

Aldaǵy apta kún jylynady

Aýa raıy • Búgin, 12:57

Kósh basynda – «Manchester Sıtı»

Fýtbol • Búgin, 12:21

Súıispenshilik sabaǵy

Aımaqtar • Búgin, 12:15

Almatyda aıaldamadan náreste tabyldy

Qoǵam • Búgin, 11:34

It asyraýdyń da óz erejesi bar

Qoǵam • Búgin, 11:00

Elordada kún jylyna bastaıdy

Aımaqtar • Búgin, 10:57

Túrmege kitap syılady

Aımaqtar • Búgin, 10:10

Jetisý dıqandary jer ıgerip jatyr

Aımaqtar • Búgin, 10:07

Qostanaıda aýa sapasy nasharlaıdy

Aýa raıy • Búgin, 09:05

Jaqsynyń aty ólmeıdi...

Rýhanııat • Búgin, 08:31

Otandyq vaksınany qoldaný josparda bar

Medısına • Búgin, 08:20

Teńdik túbi – birlik

Elbasy • Búgin, 08:03

Aıaq kıimdi sıfrly tańbalaý engiziledi

Tehnologııa • Búgin, 07:49

Jeke kýáliktiń qajeti bolmaıdy

Saıasat • Búgin, 07:47

Kólik quralynyń elektrondy pasporty

Tehnologııa • Búgin, 07:45

Taldynyń mańyn tazartty

Rýhanııat • Búgin, 07:38

Jol ústindegi muztaý

Oqıǵa • Búgin, 07:34

Uqsas jańalyqtar