Jappaı ekpe juqpaly indettiń jolyn kesedi

Mundaı málimetterdiń kún sa­ıyn kóbeıýine turǵyn­dar­­dyń nem­quraıdylyǵy da se­­bep bolyp otyr­ǵanǵa uq­saı­­dy. Onyń ústine kún ra­ıy­­nyń kúrt sýytyp, tynys jú­ıe­sindegi aýrýlardyń ór­shýi de ın­feksııanyń úde­ýine túrtki bolýda. Al maman­dar koronavırýstyń ekin­shi tol­qynynan saqtaný úshin adam­dardyń jeke jaýap­kershiligine senim artady. Mysalǵa, táji­rıbeli ftızıator-dáriger, uzaq jyldan beri Kóksý aýdandyq aýrýhanasynyń týberkýlez­ge qarsy kúres bóliminiń meń­gerýshisi bolyp qyzmet atqaryp kele jatqan Bıbigúl Jeldiqova kez kelgen dertti, onyń ishinde juqpaly aýrýmen kúresip je­ńiske jetý úshin adamnyń qa­jyr-qaıratynan bólek, medı­sına zańyna moıynusyný bi­rinshi orynda turýy kerek degen pikirde.

– Menen jazdyń sońy men kúz aılarynda vırýs juqtyrý nege bá­seńdedi dep suraǵan­dar kóp. Esimizge túsirsek, ın­feksııanyń alǵashqy tolqy­nynan keıin halyq karantın jaǵdaıyna beıimdelip, tár­tip sharalaryn saqtaı bas­ta­dy. Osynyń nátıjesinde vı­rýsty aýyzdyqtaý múm­kin boldy. Adamdar ózderin saq­taýdy, aýrýdan qorǵanýdy úı­rendi. Maska taǵyp júrý­di ádetke aınaldyrdy. О́zin qor­ǵaý arqyly otbasyn, ja­qyn­daryn qorǵaýdy, ja­na­shyr bo­lýdy úırendi. Kóp­shilik jer­ge barmaýdy, adam kóp shoǵyrlanǵan jerde ara­qa­shyq­tyqty saqtaýdy úırendi, – deıdi ftızıator-dáriger.

Jalpy, medısına salasyna elý jylǵa jýyq ter tógip júrgen dáriger adamzat buǵan deıin betpe-bet kelgen vırýs­ty ınfeksııalarǵa qaraǵanda COVID-19 vırýsynyń zardaby orasan degen pikirde. Al mundaı deńgeıdegi juqpaly indettiń emi tek vaksınada eken. Maman onyń mysaly retinde adamdardyń qyzylsha, poleomelıt sııaqty aýrýlarǵa qar­sy vaksına alǵandyqtan ǵana mun­daı indetten aman qalyp otyr­ǵanyn aıtady.

– Álemdi bul indetten vak­sına qutqarady. Tarıhqa qa­ra­­sańyzdar, adamzatty osy ýaqyt­qa deıin neshe túrli aýrý­dan tek vaksına qutqarǵa­nyn kóre­sizder. Bul joly da koro­na­vı­rýstan qajetti vaksına tabylyp, ony saldyrǵannan ke­ıin tolyq qutylamyz. Eger ha­lyqtyń jetpis paıyzy vaksı­na alatyn bolsa, bul úlken je­tis­tik bolar edi. Árıne, ek­­pe alý-almaý – árkimniń óz qu­­qy­ǵy. Biraq dáriger retinde kór­­shi Reseıdiń vırýsqa qarsy qar­­sy vaksınasy qoldanysqa shyq­­sa, birinshi saldyrýshylar qa­­ta­rynda bolar edim. О́ıt­ke­­ni buǵan deıin túrli dertke qar­­sy salynǵan ekpelerdiń ishin­­de Reseı óniminiń sapasy óte j­oǵary bolyp keldi. Mu­ny men dáriger re­tinde bar­lyq ja­ýap­kershilikpen aı­ta alamyn, – deıdi Bıbigúl Sáken­qyzy.

Aıtpaqshy, ardager dáriger naý­qastardy em qabyldaýy úshin jalǵan aqparatqa senip, dálel­denbegen ádis­terge jú­ginbeýge shaqyrady. Naý­qastar dári-dármek qabyldaý men me­dısınalyq tekserýden ótý ke­­zinde neǵurlym sabyr saqtap, saýatty bolsa, emniń shıpasy men sarap­tamanyń nátıjesi de soǵurlym sapaly bolady eken. Ásirese qymbat preparattarǵa artyq aqsha jumsaý men ók­pedegi kináratty anyqtaý úshin birden ozyq tehnologııaǵa jú­ginýge asyqpaǵan jón.

– Indettiń alǵashqy tol­qy­nyn­da biz úlken daǵdarysty bas­tan ótkerdik. Saldary aýyr boldy. Me­dı­sına da, adam­­dar da kúreske qa­bi­letsiz bol­­ǵanyn jasyrmaımyz. Sol tus­ta naýqastardyń jappaı kom­pıýterlik tomografııaǵa tú­sý úshin aptalap kezekke ja­zylǵanyn kórdim. Bulaı etýdiń túk qajeti joq edi. Bul ásheıin dúrbeleń bolatyn. О́ıtkeni ókpeniń qabynýyn anyqtaý úshin apparattyń arzan-qym­baty emes, dárigerdiń biliktili­gi qajet. Onyń ústine qazirgi rent­gen apparaty da damyǵan. Ol ók­pedegi daqty tomograftan kem kór­setpeıdi. Árıne, jasandy ınte­lekt adam ókpesiniń qansha paıyz za­q­ymdanǵanyn sıfrmen eseptep shyǵaryp be­retin shyǵar, biraq biz ókpeniń sýretine qarap-aq onyń qansha paıyz zaqymdanǵanyn dóp basyp aıtamyz. Naýqastardyń ara­synda bizdiń aýrýhanada tegin ja­salǵan rentgen qory­tyndysyna kúmándanyp, Al­matyǵa arnaıy ba­ryp, 3 kún kezek kútip KT appa­ratyna tú­sip kelgender boldy. Olar bas­tapqyda biz qoıǵan dıag­noz­dy tomograftyń aınytpaı qaı­talap bergenine tańǵalyp kel­di. Muny nege aıtyp otyrmyn? Adam­dar aldaǵy kezeńde aýrýmen kú­resýge daıyn bolsa eken degen nıet. Jalpy, kez kelgen dertti, tip­ti eń qa­ýipti degen juqpaly aýrý­dyń ózin jeńýge bolady. Buǵan 49 jyl boıy ftızıator bolyp istegen eńbek tájirıbem kýá, – deıdi Kóksý aýdandyq aýrý­ha­nasynyń týberkýlezge qarsy kúres bóliminiń meń­ge­rýshisi.

Almaty oblysy