Buǵan deıin Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa odaqqa múshe elderdiń aýmaǵynda biryńǵaı operator qurýdy usynǵan bolatyn. Ondaǵy maqsat – sheteldik ınternet-alańdardan tapsyrys arqyly jetkizilgen jeke tutynýǵa arnalǵan taýarlardy baqylaý. Joba qanatqaqty rejimde 2021 jyldyń 1 shildesinde iske qosylýy kerek-tin. Alaıda budan ázirshe eshqandaı habar joq.
Jalpy, Qazaqstan transshekaralyq elektrondy saýdany eki baǵytta damytýǵa múddeli. Birinshisi – EAEO sheńberinde elektrondy saýdany retteý, ekinshisi – otandyq taýar óndirýshilerdi halyqaralyq elektrondy saýda alańdaryna shyǵarý. Saýda jáne ıntegrasııa vıse-mınıstri Ásel Janasovanyń aıtýynsha, odaqqa múshe elderdegi syrtqy e-commerce is júzinde rettelmeıdi. Mundaı jaǵdaı álemniń kóptegen elderinde qalyptasyp otyr. Osynyń saldarynan ár memleket qajetti zańdy ózderi ázirleýge májbúr.
– EAEO sheńberinde syrtqy elektrondy saýda salasynda qanatqaqty joba júzege asyrylmaq. Joba aldaǵy qyrkúıekte qanatqaqty rejimde jumysyn bastaıdy. Al 2022 jyldyń qańtarynda tolyqtaı iske qosylady. Daıyndyq jumystary júrgizilýde. Qazirdiń ózinde EAEO elderi arasynda aınalymda júretin barlyq transshekaralyq onlaın-taýarlar qanatqaqty joba sheńberinde elektrondy saýdanyń biryńǵaı operatory arqyly ótetini týraly aldyn ala ýaǵdalastyq bar. Bolashaqta joba adamdardyń kedendik alymdarǵa, bajdardy tóleýge jáne basqa da shyǵyndaryn aıtarlyqtaı azaıtýǵa múmkindik beredi, – dedi vıse-mınıstr Astana Finance Days forýmynda.
Ásel Janasovanyń aıtýynsha, ekinshi baǵyt boıynsha 2020 jyly Alibaba platformasyna 100 qazaqstandyq kompanııa shyǵaryldy. Onyń 71-i búginde platformada saýdamen belsendi túrde aınalysýda. Jalpy, kompanııalar Alibaba-ǵa shyqqan sátten bastap 18,1 mln dollarǵa eksporttyq kelisimshart jasalǵan.
– Sondaı-aq Amazon platformasynda otandyq satýshylardyń óz qyzmetin júzege asyrýǵa ruqsat alyndy. Al eBay platformasy boıynsha halyqaralyq saýda ortalyǵy (ITC) USAID-pen birlesip Qazaqstan, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan jáne Túrkimenstan elderindegi shaǵyn jáne orta bıznes úshin Ortalyq Azııa saýda habyn iske qosty, – dep naqtylady Á.Janasova.
Vıse-mınıstrdiń málimetinshe, 2021 jyldyń birinshi jartysynda qazaqstandyq naryqtaǵy onlaın-satyp alýshylardyń sany 4,6 mln adamdy quraǵan. Qazposhtanyń dereginshe, byltyr olardyń sany 3,8 mln adamǵa teń boldy. Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrliginiń boljamynsha, atalǵan kórsetkish 2025 jylǵa qaraı 7,7 mln adamǵa jetýi kerek. Al oǵan deıin Qazaqstannyń ınternet alańdaryndaǵy satyp alý kólemin 106,2 mln danaǵa deıin jetkizý josparlanyp otyr. Sondaı-aq elektrondy saýdadaǵy qolma-qol aqshasyz tólem úlesin 90 paıyzǵa deıin arttyrý mindeti tur.
Qazposhtanyń dereginshe, byltyr elektrondy saýdanyń úlesi 2 ese ósip, jalpy saýda kóleminiń 9,7 paıyzyn nemese 1,1 trln teńgeni qurady. Kórsetkish 2019 jyly 3,7 paıyz bolǵan edi. Mınıstrlik jańa tehnologııalardyń ósý qarqyny men damýyn eskere otyryp, 2025 jylǵa qaraı elektrondy saýdanyń úlesin 15 paıyzǵa jetkizýdi mejelep otyr.
– Elektrondy saýda ekojúıesin úsh quraldyń kómegimen damytý josparlanǵan. Birinshisi – elektrondy saýdany yntalandyrý jáne shaǵyn jáne orta bıznesti oqytý. Ekinshisi – jetkizý qyzmeti men logıstıkalyq servısterdi damytý. Úshinshisi – onlaın-transshekaralyq saýdany damytý, – dedi Ásel Janasova.
Mastercard kompanııasynyń Ortalyq Azııadaǵy bas dırektory Rafal Trepkanyń pikirinshe, 2021 jyly pandemııaǵa baılanysty satyp alýshylardyń minez-qulqy ózgerdi.
– Sondyqtan bıznes klıentterge qyzmet kórsetýde ınnovasııalar usyný úshin sıfrlyq jáne tehnologııalyq servısterdi engizýdi jedeldetedi. Kásipkerler kez kelgen jerde jáne kez kelgen ýaqytta jeke saýdany qamtamasyz etý úshin ózara árekettesýdi fızıkalyq jáne sıfrly formatta qaıta qurýda. Áleýmettik habardarlyqty arttyrý tutynýshylardyń ashyqtyqqa degen suranysyn da arttyrdy. Sonymen qatar salalar ústeme shyǵyndardy azaıtýǵa jáne tıimdilikti arttyrýǵa tyrysady, – dedi Astana Finance Days forýmynda baıandama jasaǵan Rafal Trepka.
Forex Market kompanııasynyń bas dırektory Dmıtrıı Komıssardyń aıtýynsha, búginde jahandyq naryqta eki úlken trend qanat jaıyp keledi. Birinshisi – marketpleısterdiń damýy. О́ıtkeni elektrondy saýdadaǵy satylymdar osy formatqa shoǵyrlanyp, satylady. Ekinshisi – bólip tóleý modeliniń damýy. Qazaqstandaǵy bankterdiń kóbi buǵan aıryqsha basymdyq berip otyr.
