Aımaqtar • 10 Sáýir, 2024

Qoımadan tabylǵan músin

290 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Sátbaev qalasynda uly ǵalymnyń qurmetine qoıylǵan bir eńseli eskertkish, bir músin bar. Qaladaǵy Kenshiler alańyna ornatylǵan eskertkishtiń 2014 jyly qoıylǵanyn kópshilik jaqsy biledi. Al músinniń qashan jasalǵany kómeskileý. Shamasy, 1984 jyly, ǵalymnyń týǵanyna 85 jyl tolý qurmetine oraı jasalsa kerek. Bulaı deıtinimiz...

Qoımadan tabylǵan músin

Sátbaev qalasynyń alǵashqy ákimderiniń biri, marqum Serik Máken­uly Tóregeldın degen kisi boldy. Ol osy músinge qatysty kezinde mynandaı áńgime aıtqan bolatyn.

– Men ol kezde Halyq depýtatta­ry qalalyq keńesi atqarý komıteti­niń tóraǵasy edim. Maǵan bir kisi te­lefon shalyp, qalanyń óndiristik aýmaǵynda ornalasqan qoımalardyń birindegi aǵash jáshiktiń ishinen  Qanysh Sátbaevtyń músini shyqqany týraly habarlady. Dereý jetip bardym. Shynynda da, nán jáshiktiń ishinde Qanekeńniń músini tur eken. Qashan, qaıdan kelgeni belgisiz. Keıin bilsem, Jezqazǵan taý-ken kombınaty­nyń basshylyǵy ǵalymnyń mereıtoıy qarsańynda tapsyrys berip jasatqan kórinedi. Biraq oblystyq partııa komıteti tarapynan qoldaý bolmaǵan soń, qalaı ákelindi solaı qoımada qalyp qoıǵanǵa uqsaıdy. Qaıta qurýdyń jeli esip turǵanyn paıdalanyp,músindi qoımadan shy­ǵaryp, biraq eshqandaı sán-sal­tanatsyz qaladaǵy Q.Sátbaev kóshe­siniń aıaq jaǵyna aparyp ornattyq. Arada birer jyl ótken soń, naqtyraq aıtqanda, 1989 jyly sol kezdegi Jezqazǵan oblysynyń basshylyǵy qalaǵa arnaıy kelip, ǵalymnyń týǵan kúninde, onyń 90 jyldyǵy qurmetine músinniń saltanatty ashylýyn jasap ketti, – degen edi S.Tóregeldın.

Tuǵyry tapaltaqtaý kelgen músin kórer kózge qorashtaý kórinetin ári ornalasqan jeri de kóńilden shyǵa qoımaıtyn. Osyny eskergen qalanyń burynǵy ákimderiniń biri Qanat Balmaǵambetov  bıik tuǵyr jasatyp, músindi qala ákimdigi ǵımaratynyń aldyna ákelip ornatty. Músinniń aınalasy jaınaǵan gúlge toly qalanyń tórine qoıylǵany kópshilikti tánti etti.  Biraq...

2014 jyly týǵanyna 115 jyl tolýyna oraı qalada ǵalymnyń eńseli eskertkishin ornatý qolǵa alyndy. Bul eskertkish ákimdik janyndaǵy alań­ǵa qoıylatyn boldy da, «eki bir­deı eskertkishtiń qatar turýy jaras­paıdy» degen  uıǵarym jasalyp, ákimdiktiń aldynda turǵan músin ornynan alynyp, saqtaý úshin taǵy da áldebir qoımaǵa aparyp qoıyldy. Onyń qaıda aparyp qoıylǵanyna esh­kim qyzyǵýshylyq tanyta qoı­mady. Tek 2018 jyly qalanyń sol tus­taǵy ákimi Asqar Abylaıuly Ydy­rysovtyń bastamasymen músin qala­lyq halyqqa qyzmet kórsetý orta­lyǵynyń aldyndaǵy alańqaıǵa salta­natty jaǵdaıda ornatyldy. Bul óte oryndy bolǵan edi.

Kezinde Qanysh Imantaıuly Sátbaevtyń esimin kóleńkede qaldyrý áreketteri bolǵany da tarıhtan má­lim. Sol solaqaıshyldyq onyń ózine ǵana emes, músinine de salqynyn tıgiz­geni adam senbes jaǵdaı, biraq aqı­qaty solaı.  Ýaqyt alǵa jyljydy. Kóp nárse ornyna keldi. Ke­zinde qoı­madan tabylǵan músin qazir ha­l­yqtyń ǵalym rýhyna degen adal­­dyǵynyń belgisindeı qalanyń or­ta­­ly­ǵyndaǵy akademık Q.Sátbaev dań­­ǵyly boıyndaǵy asqaq tuǵyrda menmundalap tur.

 

Ulytaý oblysy,

Sátbaev qalasy