Sýret: motor.ru
Júrgizýshisi joq júk kóligi
Endi birer jyldan keıin kólik salasynda buryn-sońdy bolmaǵan erek joba iske qosylady. Úkimet otyrysynan keıingi brıfıngte Kólik mınıstri Nurlan Saýranbaev eki jyldan keıin elde júrgizýshisiz júk kólikteri paıda bolatynyn jetkizdi. «Jańa zertteýler boıynsha 2036–2040 jyldarǵa qaraı júk kólikteri janarmaısyz, toqpen júrýi múmkin. Ekinshiden, olar avtopoıyz sııaqty paıdalanylady, ıaǵnı júrgizýshisi bolmaıdy jáne júk tasymaldaıtyn joly edáýir uzarady. Álemde júrgizýshisi joq taksıler de bar. Endi júk kólikterin de pılotsyz rejimge aýystyrýdyń aýyly alys emes. Bolashaqta jol salǵanda da osy jaıtty eskeretin bolamyz. Naqtyraq aıtqanda, el aýmaǵynda júrgizýshisi joq kólikterdi júrgizý úshin arnaıy sensorlyq qurylǵylar ornatylatyn bolady», deıdi mınıstr.
Kólik mınıstrligi bul jobany EAEO elderimen birlese júzege asyrý máselesin talqylap jatyr. «Qazir pasporttyq baqylaýǵa baılanysty ótkizý pýnktterinde kezek bolady. Eger ol jerde júrgizýshisiz júk kóligi bolsa, onda jumys úderisi jyldamdaıdy. Eger sátin salyp, 2027 jylǵa qaraı osy iri qanatqaqty jobany iske qossaq, onda Qazaqstannyń tranzıttik áleýetine úlken serpin keledi», deıdi N.Saýranbaev.
Júrgizýshisiz júk kóliginiń artyqshylyǵynyń biri – júk tasymalynyń qunyn tómendetedi. Júrgizýshiniń jolaqysyna shyǵyn shyqpaıdy. Ári pılotsyz júk kólikteri táýlik boıy tynymsyz jumys isteı alady. Demek, júk tasymaly da qazirgiden úsh ese jyldamdaı túsedi degen sóz.
Kólikti qadaǵalaý jeńildeıdi
Kólik mınıstri Nurlan Saýranbaevtyń aıtýynsha, Digital Trade Corridor, elektrondyq deklarasııalaý men «Biryńǵaı tereze» sııaqty sıfrlyq bastamalar tranzıttik júk aǵynyn ulǵaıtýǵa baǵyttalǵan. Bul sheshim kedergilerdi azaıtyp, halyqaralyq tasymaldaýshylardyń senimin nyǵaıtady.
Temirjol salasynda «Wabtec» kompanııasymen birlesken keshendi sheshimder engizilip, jyljymaly quramnyń jaı-kúıin qashyqtan baqylaý múmkin boldy. Sonyń nátıjesinde dıagnostıka ýaqyty edáýir qysqaryp otyr. Qazirgi tańda salada 250-den astam aqparattyq júıe jumys isteıdi, sondyqtan halyqaralyq tájirıbege súıengen biryńǵaı maqsatty IT-arhıtektýra qalyptastyrý mańyzdy.
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes ótken qazan aıynda «Smart Cargo» platformasy iske qosyldy. Ol memlekettik organdardyń 30 servısin biriktirdi, al aldaǵy ýaqytta taǵy 47 memlekettik jáne jeke servısti qosý josparlanǵan. Platforma júktiń ornalasýyn onlaın baqylaýǵa, jasandy ıntellekt assıstentterin paıdalanýǵa ári qosymsha qyzmetter alýǵa múmkindik beredi.
Sıfrlyq transformasııa nátıjesinde avtojoldardyń ótkizý qabileti 20 paıyz artyp, ótkizý pýnktterinen ótý ýaqyty shamamen 10 mınýtqa deıin qysqarady. Al jasandy ıntellekt poıyzdardy josparlaý ýaqytyn 6 esege, áýejaılarda júkterdi óńdeý merzimin bir saǵatqa deıin azaıtady.
«Qazir Smart Cargo» biryńǵaı platformasy iske qosyldy, avtomatty tekserý, onlaın-baqylaý jáne qujattardy tolyq elektrondy formatqa kóshirý jumysy júrgizilip jatyr. Bul ózgerister júk tasymalyna qatysty rásimderdi 80–85%-ǵa deıin jeńildetýge múmkindik beredi. Búginde kólik-tranzıt salasynda barlyq 38 memlekettik qyzmet onlaın formatta kórsetiledi. Byltyr qyzmetterdiń 94%-y elektrondy túrde usynyldy», deıdi Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý vıse-mınıstri Rostıslav Konıashkın.
Jańashyldyq jalǵasady
Elimizde jol ınfraqurylymyn basqarý júıesi túbegeıli jańaryp keledi. «QazjolǴZI» ázirlegen kólik aǵymdaryn esepke alýdyń jańa erejeleri kelesi jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine enedi.
Infraqurylym qaýipsizdigin arttyrý baǵytynda kópirlerdiń sıfrlyq transformasııasy júzege asyrylyp jatyr. Búginde 100-den astam kópirdiń úshólshemdi sıfrlyq kóshirmesi jasalyp, bıyl taǵy 60 nysan qamtylady. Bul qashyqtan monıtorıng júrgizip, táýekelderge der kezinde áreket etýge jol ashady.
«Júıe reaktıvti qyzmet kórsetýden proaktıvti basqarýǵa kóshýge jol ashady. El aýmaǵynda biryńǵaı sıfrlyq baza quryp, tekserý nátıjelerin biriktirip jatyrmyz, sóıtip baqylaýdyń avtomattandyrylǵan ádisterin engizip jatyrmyz. Bul kópirlerdiń qaýipsizdigi men kútimine degen kózqarasty túbegeıli ózgertedi», dedi «QazjolǴZI» Kópir jáne jol qurylysy basqarmasynyń basshysy Shalqar Qaısar.
Budan bólek, Jol-qurylys materıaldary men tehnologııalarynyń biryńǵaı bazasy zańmen bekitildi. Ashyq sıfrlyq platforma materıaldar men óndiris nysandary týraly tolyq málimet usynyp, jol qurylysynyń sapasy men tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
