ENRC barlyq sala boıynsha ósim kórsetedi

О́tken jartyjyldyq  FTSE 100 tizimine jáne KASE-niń bedeldi tizimine enetin   ENRC úshin tek jańa óndiris qýattarynyń ashylýy men tartymdy satyp alýlarmen tanymal bolǵan joq. Korporasııanyń esebi ENRC kásiporyndarynyń tolyq óndiristik qýat kúshinde jumys isteıtindigin jáne barlyq bólimsheler boıynsha óndiris kórsetkishteriniń óskendigin kórsetti. Sonymen, ferroqorytpalar óndirisi 56 paıyzǵa, al ferrohrom 47 paıyzǵa ulǵaıdy. Maýsym aıy­nyń sońynda ótkizilgen Metal­lýr­gııa jáne mıneraldy resýrstardyń halyqaralyq kongresinde kom­pa­nııanyń bas atqarýshy dırektory Fe­lıks Výlıs Elbasy Nursultan Nazarbaevqa Aqtóbe ferroqo­ryt­palar zaýytynda qýaty jylyna 440 myń tonna bolatyn tórtinshi bal­qytý peshiniń qurylysy jaı­ynda áńgimelep berdi. Buǵan qosa, kompanııa Aqsý ferroqorytpalar zaýytynda qýaty jylyna 350 myń tonnaǵa jetetin aglomerasııalyq seh­tyń birinshi kezegi quryly­sy­nyń bitkendigi týraly habarlady. Atal­ǵan seh aglomerat, hrom jáne mar­ganes rýdalaryn óndiretin bolady. Búgingi tańda ferrohrom shyǵarý boı­ynsha álemdegi iri óndirýshilerdiń biri bolyp tabylatyn ENRC óz ón­di­risin tolyq qýat kúshinde júrgizýdi jos­parlap otyr. Aǵymdaǵy jyldyń ekinshi tamyzdaǵy Credit Suisse bol­ja­my boıynsha ferrohrom óndirisiniń kólemi osy jyly taǵy bes paıyzǵa artpaq. Toptyń temir rýdasyn óndirý kólemi 46 paıyzǵa ulǵaıǵan. Bastapqy temir rýdasy jáne temir túıirshikteri óndirisi sáıkesinshe 41 paıyzǵa jáne 107 paıyzǵa artty. Maýsym aıynyń sońynda “Sokolov-Sarybaı” ken baıytý óndiristik birlestiginde jylyna 75 myń tonna metall prokatyn shyǵaratyn zaýyt iske qosyldy. Kompanııanyń baspasóz habarlamasynda bylaı delingen: “jańa óndiris metallprokaty sala­syndaǵy serpindi joba bolyp ta­by­lady. Metallprokaty zaýyty iske qosylǵan soń, SSKО́B taý-ken óndirýshi kásiporyndar qatarynan metallýrgııalyq kásiporyndar tizi­mine enip, jańa satyǵa kóterildi”. Qazirgi tańda temir rýdasyn óndirý boıynsha birqatar jobalar qarastyrylý ústinde. Solardyń biri – quny 440 mıllıon AQSh dollary jáne qýaty jeti mıllıon tonna bolatyn baıytý zaýyty. Klasterlik sıpattaǵy damý kom­panııanyń glınozem jáne alıý­mınıı sektorynda da kórinis tap­qan: alıýmınıı óndirýdi qamta­ma­syz etý maqsatynda Qazaqstan elek­trolız zaýytynyń negizinde jy­lyna 150 mıllıon kúıdirilgen anod shyǵaratyn seh qurylysy júr­gizilýde. Qazir tańda anodtar Qy­taıdan ımporttalýda. Kom­pa­nııa aǵymdaǵy jartyjyldyqta 103 myń tonna alıýmınıı óndirdi.          Bul kórsetkish ótken jylǵymen salys­tyrǵanda 69 paıyzǵa joǵary. Bok­sıt pen glınozem óndirisi sáı­ke­sinshe jeti paıyzǵa jáne úsh paı­yzǵa ósken. Sonymen qatar, kompa­nııa glınozem óndirýdi 1,7 mıllıon tonnaǵa arttyrý jumystary týraly da habarlady. Bul jobaǵa 305 mıl­lıon dollar ınvestısııa tartylǵan. Joba 2011 jylǵa qaraı tolyq júzege asyrylady. 2010 jyly ma­myr aıynda Qazaqstan elektrolız zaýytynyń ekinshi kezegi qury­ly­sy­nyń aıaqtalýy alıýmınıı óndirý kólemin birshama ulǵaıtty. Nátı­jesinde, 2010 jyldyń mamyr aıyn­da  kásiporynnyń óndiristik qýa­ty jylyna 250 myń tonna bastapqy alıýmınıı shyǵarýǵa je­tedi. Saltanatty ashylý rásiminde Elbasy Nursultan Nazarbaev zaýytty serpindi joba dep atap, ol “Qazaqstannyń “qanatty metall” óndirýshi memleketter qataryna qosylýyna jol ashady” dedi. Zaýyt qurylysyna shamamen 900 mıllıon dollar qarajat jumsalǵan. Energetıka bólimsheleri fer­ro­qorytpa, alıýmınıı jáne temir rýdaly kásiporyndar óndiris qýat­tarynyń ósýine sáıkes óz óndi­ris­terin de ulǵaıtty. Kásiporyn­dar­dyń elektr energııasyna degen úde­me­li qajettilikterin qanaǵattan­dyrý maqsatynda qýaty 325 MVt bolatyn eki energoblokty jóndeý úshin kompanııa shamamen 460 mıllıon dollar qarajat jumsamaq. О́nimder portfelin ilgeri ár­ta­raptandyrý jáne geografııalyq qa­tynasý maqsatynda top birinshi jar­tyjyldyqta M&A boıynsha bir­neshe kelisimderge qol jetkizdi. Zambııadaǵy mys pen kobalt ón­dirýshi Chambishi kásipornynyń aktıvteri, Ońtústik Afrıkadaǵy kósh­basshy platına óndirýshi ká­siporyn Northam Platinum aksııa­synyń 12,2 paıyzy satyp alyndy. Birinshi jartyjyldyqta mys pen kobalt rýdasy óndirisi sáıkesinshe 729 jáne 479 myń tonnany qurady. Brıtandyqtardy FTSE 100 ındeksine enetin kompanııalardyń operasıondyq qyzmeti alańdatsa, qazaqstandyqtardy kompanııanyń otandyq ındýstrııa men áleýmettik salaǵa kórsetetin kómegi qyzyq­ty­ra­dy. Toptyń barlyq kásiporyn­dary aımaqtardaǵy iri ári qala qu­rýshy kásiporyndar bolyp ta­by­lady. Felıks Výlıstiń aıtýynsha, aldaǵy jyldary 5,9 mıllıard dollar kó­leminde kúrdeli shyǵyn­dar jos­par­lanǵan. Onyń 5,3 mıl­lıardy Qazaq­stanǵa ınvestısııa­lana­dy. Jyldyń sońyna deıin kúrdeli shyǵyndar shamamen jarty mıllıard dollardy quraıtyn bolady. Jyl basynda taratylǵan ENRC-diń baspasóz habarlama­laryn­da kompanııa Pavlodar, Aqtó­be, Qaraǵandy jáne Qostanaı oblystarynyń ákimdikterimen jıyntyǵy 4,8 mıllıard teńge bolatyn qarym-qatynas týraly Memorandýmǵa qol qoıdy. Memo­randýmda turǵyn úı qurylysy, medısınalyq jáne bilim berý me­kemelerin salý, ınfraqurylymdy damytý, mádenıet pen sportty qoldaý qarastyrylǵan. Sonymen qatar, aǵymdaǵy jyl­dyń ekinshi toqsany men tamyz aıynyń basynda jarııalanǵan jar­tyjyldyq nátıjeleri boıynsha brıtandyq, qazaqstandyq jáne reseılik taldamashylardyń kom­panııa aksııalarynyń tartymdy­lyǵy týraly pikirleri dál keledi. Reseılik Iýnıkredıt Sekıýrıtız besinshi tamyzda bylaı dep jazady: “ENRC 2010 jyldyń 2-toqsanynda jaqsy nátıjeler kórsetip, kásiporyndardyń tolyq óndiristik qýatta jumys jasaıtyndyǵyn habarlady. Sondaı-aq, kompanııa óndiris kóleminiń ulǵaıýyna qol jetkizdi”. Bedeldi Morgan Stanley 18 tamyzda jarııalaǵan sholýynda kompanııa aksııalaryn satyp alýǵa keńes bere otyryp, bylaı dep jazady: “ENRC turaqty qarjylyq balans kórsetedi. Bizdiń boljam­darymyz boıynsha, kompanııanyń ósýi jalǵasyn tabýy múmkin”. So­nymen qatar, 18 tamyzda Citigroup bylaı dep jazady: “ENRC – ózindik quny eń tómen hrom jáne alıýmınıı óndirisiniń ıesi. О́zindik elektr energııasynyń bolýy baǵa úshin artyqshylyqtar beredi. Biz ENRC kúshti balans pen oper­sııalyq ıkemdilikke ıe dep sanaı­myz. Bul naryq ózgeristerine tez beıimdelýge jol ashady”. Shynynda da, kompanııa ónim qunyn ári qaraı tómendetý týraly birneshe ret habarlaǵan. Aıtalyq, Aqtóbe ferroqorytpa zaýytynda lo­gıstıka men jumys úderisin oń­taı­landyrý arqasynda energe­tı­ka­lyq shyǵyndardy alty paıyzǵa qys­qartyp, óndiristi úsh paıyzǵa arttyrýǵa qol jetkizdi. Osyndaı ıgi bastamalardy basqa da fer­ro­qorytpa zaýyttarynda júzege asyrý josparlanýda. FAIRFAX tórtinshi tamyzda jaryq kórgen esebinde bylaı deıdi: “ENRC barlyq óndiris salasynda sátti jumys júrgizýde. Ferro­qo­ryt­palar bólimshesiniń eleýli tú­ze­lýi satylymǵa jaǵymdy áser etýi tıis. Jalpy, ENRC atalǵan naryq­ta óziniń strategııalyq tıimdi pozı­sııasyn paıdalanýǵa erekshe múm­kindikke ıe”. Ilııas ORAQBAI.