Gepatıttiń aldyn alý sharalary júrgizilýde

Astana qalasynyń salamatty ómir saltyn qalyptastyrý ortalyǵynyń uıymdastyrýymen A vırýstyq gepatıtine shaldyǵýdyń aldyn alý jóninde konferensııa ótti. Oǵan qalanyń emdeý mekemelerinde salamatty ómir saltyn qalyptastyrýdy nasıhat­taýshy mamandar, epıdemıologtar, juqpaly aýrýdy emdeýshi dáriger­ler, sondaı-aq, BAQ ókilderi qatysty. Salamatty ómir saltyn qalyp­tastyrý problemalarynyń ulttyq ortalyǵynyń málimeti boıynsha, elimizdiń árbir óńirinde ár jyldyń tamyz aıynda A vırýsty gepa­tı­tine qarsy on kúndik sharalar ótki­zilip turady. Sebebi, jyl saıynǵy kór­set­kish boıynsha Qazaqstanda 14 jas­qa deıingi balalar arasynda A vırýsty gepatıtine shaldyǵýshy­lyqtyń joǵarǵy deńgeıi tirkelgen. Statıstıkalyq málimetterge súı­en­sek, elimizde osy aýrýǵa shaldy­ǵý­shylar 75-80 paıyzdy qurasa, onyń kópshilik bóligin eki jastan toǵyz jasqa deıingi balalar quraıdy eken. Gepatıtke shaldyqqandardyń joǵary deńgeıi Qazaqstannyń oń­tústik, ońtústik-shyǵys óńirle­rinde kezdesýde. Aýrý ózara qarym-qatynas ar­qyly taraıtyndyqtan, qyrkúıek-qazan aılarynda kúsheıip, qys aı­laryna deıin jalǵasatyny jaıly, sondaı-aq, onyń aldyn alý shara­lary konferensııada keńinen sóz boldy. “Vırýstyń aldyn alý shara­laryna jańa týǵan balalarǵa vak­sı­nasııa, mektep jasyndaǵy bala­lar­ǵa revaksınasııalyq ekpe jasaý, balalardy arnaıy bólingen jer­ler­de shomyldyrý, eldi-mekender­diń sanıtarlyq jaı-kúıin jaqsar­tý, turǵyndardy sapaly aýyz sýmen qamtamasyz etý jatady”, – deıdi Astana qalasynyń salamatty ómir saltyn qalyptastyrý ortalyǵynyń bólim bastyǵy J. Sársenbekov. Esterińizge sala keteıik, Qazaq­standa 1999-2000 jyldardan bastap Úkimettiń qarjylaı kómegimen Mańǵystaý oblysynda vırýstyń joǵarǵy kórsetkishin quraǵan bala­larǵa ekpe jasaý bastalǵan. Al keı­ingi jyldary vırýsqa shaldyqqan­dar­dy emdeý isin jergilikti bıýdjet qar­jylandyratyn boldy. Bul úrdis 2001-2003 jyldardan bastap eli­mizdiń basqa da óńirlerinde júzege asyrylyp keledi. Salamatty ómir saltyn qalyptastyrý proble­ma­larynyń ulttyq ortalyǵynyń má­li­metterine sáıkes, atalmysh sha­ra nátıjesinde 2000 jyly elimizde aý­rý­dy juqtyrǵandar sany 23475 bolsa, bul kórsetkish 2009 jyly 5018-ge qysqarǵan. Atap aıtqanda, aýrýǵa shaldyǵýshylar sany 4,7 esege tómendegen. A vırýsty gepatıtiniń aldyn alý strategııasy ishek ınfeksııa­sy­nyń aldyn alǵandaı, munda aýrýdy sý arqyly juqtyrýǵa qarsy is-sha­ralar kóbinese balalarǵa, ásirese qaý­ip-qater tobyndaǵy, ıaǵnı eki men toǵyz jas aralyǵyndaǵy bala­lar­ǵa ekpe jasaý sharalary basy­my­raq bolatyny konferensııada keńinen sóz boldy. Juldyz BAIDILDA, EUÝ stýdenti.