Almatyda “Qazaqstan Respýblıkasy, Belarýs Respýblıkasy jáne Reseı Federasııasy birtutas ekonomıkalyq keńistigin qalyptastyrý aıasynda salyq jáne keden zańnamasyn damytý. Transferttik baǵa belgileýdiń jaǵymdy jáne jaǵymsyz tustary” atty konferensııa bolyp ótti. Kópshilikke belgili, bıylǵy jyl Qazaqstannyń Keden odaǵyna enýimen erekshelenedi. Al, endi birtutas keden aýmaǵyn qalyptastyrý barysynda otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý jáne sonymen qatar olardyń múddesin qorǵaý máselesi kún tártibine qoıylǵan ótkir máselelerdiń birine aınalyp otyr. Qalyptasqan jaǵdaıǵa oraı Qazaqstan salyq tóleýshiler qaýymdastyǵy Keden odaǵy qurylymynda salyq ákimshiligi jáne kedendik baqylaýdyń tıimdi ári taza júıesin qurý máselesiniń ózektiligine basa nazar aýdaryp otyr. Munyń ózi shyndap kelgende elimizdiń ekonomıkalyq damýyna qýatty serpin beretindigi aıdan anyq.
Konferensııa jumysyn ashqan Qazaqstan salyq tóleýshiler assosıasııasy basqarýshy keńesiniń tóraıymy J.Ertilesova, Qarjy mınıstrligi Salyq komıtetiniń tóraǵasy D.Erǵojın kún tártibine qoıylǵan máseleler tóńireginde sóz qozǵady. Árıne bul oraıda elimizde strategııalyq mańyzdy iri ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrý, sondaı-aq iskerlik belsendilikti arttyrý jáne ınvestısııalardy tartýǵa laıyqty jaǵdaılardy qalyptastyrý úshin zańnamany turaqty túrde monıtorıngileý jáne jetildirip turýdyń qajettiligi nazardan tys qalǵan joq. Jıynda sonymen qatar “Transferttik baǵa belgileý týraly” zańdy odan ári jetildirip tolyqtyrýdyń qajet ekendigi de atap aıtyldy. Qazaqstan, Belarýs jáne Reseı elderiniń birtutas ekonomıkalyq keńistigin qalyptastyrý aıasynda salyq jáne keden zańnamasyn damytýǵa arnalǵan jıynda sóz alǵandar birqatar kúrdeli máseleler týraly óz oılaryn ortaǵa saldy.
Jıynda Belarýs Respýblıkasy salyq organdarynyń Keden odaǵy jaǵdaıynda janama salyqty alý tájirıbesi men Reseıdegi transferttik baǵa belgileýdi qoldanýdyń tájirıbesi de jan-jaqty áńgime boldy. Sóz reti kelgende atap aıtarlyǵy, konferensııaǵa qatysýshylar Keden odaǵy men birtutas ekonomıkalyq keńistiktiń bolashaǵy, salyq salý jáne transferttik baǵa belgileý salasyndaǵy zańnamaǵa engizilip jatqan ózgerister boıynsha sala basshylarymen pikir almasý jáne olardan keıbir saýaldarǵa túsindirmeler alý múmkindigine de ıe boldy.
Baqyt BALǴARINA.
ALMATY.
* * *
Paıdalanylmaǵan qarajat tutynýshylarǵa qaıtarylýda
Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttigi tutynýshylar múddesin qorǵaý baǵytynda birqatar sharalardy júzege asyrýda. Sonyń biri tabıǵı monopolısterdiń tarıftik saıasatty durys qoldanýyn qadaǵalaý baǵytyndaǵy jumystar. Osy jumystardyń barysy jóninde jýyqta agenttik tóraǵasynyń orynbasary Anatolıı Shkarýpa jýrnalıstermen baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Onyń aıtýynsha, ótken 2009-2010 jyldardaǵy jylytý kezeńinde syrtqy temperatýranyń neǵurlym joǵary bolýyna baılanysty respýblıkanyń 12 óńirindegi esepteý aspaptary ornatylmaǵan tutynýshylardan jylý qyzmetin kórsetetin monopolısterdiń 651,56 mln. teńgeniń aqshasyn ıgermegendigi anyqtaldy. Tutynýshylardyń atalǵan sanatynan jınalǵan joǵarydaǵy qarjy olarǵa keri qaıtarylatyn boldy. Osy boıynsha qazirdiń ózinde 10 óńirde atalǵan jumystar qyzý júzege asyrylýda. Atap aıtqanda, Almaty qalasynda tutynýshylarǵa óndiriletin aqshalaı qarajat 71,6 mln. teńgeni, Astana qalasynda 256,5 mln. teńgeni, Qapshaǵaı qalasynda 1,76 mln. teńgeni, Aqtóbe oblysynda 0,7 mln. teńgeni, Jambyl oblysynda 15,8 mln. teńgeni, Shyǵys Qazaqstan oblysynda 24,9 mln. teńgeni, Qostanaı oblysynda 10,5 mln. teńgeni, Qaraǵandy oblysynda 188,5 mln. teńgeni, Qyzylorda oblysynda 11,6 mln. teńgeni, Petropavl qalasynda 4,8 mln. teńgeni, Ekibastuz qalasynda 0,7 mln. teńgeni, Ońtústik Qazaqstan oblysynda 64,2 mln. teńgeni qurap otyr. Jylý qyzmeti úshin jeke tutynýshylardan tólemaqy jınaǵan kezde onyń mólsheri syrttaǵy aýa raıynyń qanshalyqty sýyq ekendigine baılanysty ártúrli bolyp keledi. Aıaz qataıǵan kezde ketetin jylý shyǵyny da arta túsetindigine baılanysty qyzmet baǵasy da qymbattaı túsedi. Jumsalǵan jylý mólsherin esepteıtin aspaptar ornatylǵan tutynýshylar úshin osy másele aldyn-ala eskerilip otyrady. Al ólshegish aspaptar ornatpaǵan tutynýshylar biryńǵaı tarıf boıynsha tóleıtindigi belgili. Sondyqtan olar aýa raıynyń jyly bolýyna baılanysty jylý shyǵyny az jumsalǵan kezde biryńǵaı tarıf boıynsha tóleıtindikten utylyp qalýy ábden múmkin. Agenttik mine, osy jáıtti eskerip, olardyń múddesin qorǵap otyrady. Joǵarydaǵy shara osynyń bir mysaly. Biz mundaı sharalardy ár maýsym boıynsha turaqty júrgizip otyramyz. Máselen, byltyr osyndaı jolmen 800 mln. teńgedeı qarajat jylý ólshegish aspaptar ornatylmaǵan tutynýshylardyń paıdasyna sheshilgen bolatyn, – dep túsindirdi baspasóz máslıhatynda Anatolıı Shkarýpa. Suńǵat ÁLIPBAI.
