25 Tamyz, 2010

Kúnshýaqtyń shýaǵy...

505 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin
Shyǵystaǵy eń iri balabaqsha-bóbekjaı memlekettik tildiń abyroıyn asqaqtatyp keledi... “Kúnshýaq” balabaqsha-bóbek­jaıynyń ashylǵanyna tórtinshi jyl. Qazir onda 500-ge jýyq bó­bek tárbıelenip jatyr. Balabaq­shany QR Bilim berý isiniń úzdigi, osy salada 27 jyl boıy jemisti qyzmet etip kele jatqan, isker ustaz Tileý­kesh Ysqaqqyzy Jánibekova bas­qarady. Kendi Altaıdaǵy eń iri bó­bek­ter mekeni “Kúnshýaqqa” sá­bılerin ornalastyrǵysy keletinder jyldar boıy kezekke turady eken. Onyń ózindik sebebi bar. Aýlasy atshaptyrym balabaqsha-bóbekjaıy birneshe gektar jerdi alyp jatyr. Sol kezdegi oblys ákimi J. Káribjanov osy mekemeni alyp berip, kúrdeli jóndeý jasatqyzyp, ózi ashylýyna kelip qatysqanyna kýá bolǵanbyz. Sodan beri bóbek­jaıdyń ishi de, syrty da kórkine sáýleti saı, ásem de kórikti bolyp boı túzepti. Balabaqsha dırektory Tileýkesh Ysqaqqyzy ishi syrlanyp, jańa oqý maýsymyna ázir turǵan bólmelerdi kórsetip shyqty. Qazaqtyń salt-dástúrin, ádet-ǵurpyn pash etetin úl­ken bólme, murajaı ishi qatty unady. – Biz eki jastan bastap sábı­lerdi qabyldaımyz. Olardyń tili endi ǵana shyǵa bastaǵan. Jas urpaq­qa memlekettik tildi tereń úıretýge kóńil bólemiz. Jaqynda ǵana mem­lekettik tildiń onjyldyq baǵdarla­masy qabyldanǵany belgili. Sol baǵ­darlamaǵa saı qazaq tilin tereńdetip oqytamyz. Al myna bólmege 13 top­tyń balalary jasta­ryna qaraı ke­zek-kezek kelip, Na­ý­­ryz, Jańa Jyl, basqa da ulttyq merekelerdi atap óte­di. Jaqynda Ata Zańymyzǵa arnal­ǵan sabaqty ót­ki­zemiz, – deıdi bilim berý isiniń úzdigi Tileýkesh Ysqaqqyzy. Birinshi synypqa baratyn jeti jastaǵy balalarǵa deıin 13 top quryl­ǵan. Máselen, eki jasar sábı­lerdiń toby tórteý. Munda barlyq jaǵdaı jasalynǵan. Qalalyq oqý bóliminiń bastyǵy Aleksandr Kýznesov únemi kelip, kómektesip turady eken. Qazir balabaqshada 67 adam eńbek etedi. Psıholog, ádisker, dene tárbıesi men júzý, basqa da sport túrlerine baýlı­tyn úıirmeler jumys jasap tur. 30 tárbıeshiniń barlyǵy jyl saıyn ar­naıy ázirlik­ten ótip turady, bilimderi men bi­lik­teri saı tájirıbeli jandar kórinedi. Máselen, Aınash Mamyr­baeva sondaı isker tárbıeshi. О́ziniń sha­rýashylyq isteri jónindegi orynbasary Gúlnár Saýyrbaıqyzy Súleımenova tynym tappaıtyn, isker basshy eken. – Balabaqshany jańa oqý jylyna ázirleýde ol kisiniń eńbegi erekshe, – deıdi balabaqsha dırektory. Ádisker Dınara Masalova, psı­holog Jansaıa Abdrahmanova, taǵy basqalar sábılerdiń orys jáne aǵylshyn (úsh tuǵyrly) tilderin de jaqsy úırenip alýlaryna basa nazar aýdarady. Atap óterlik mańyzdy shara – atalmysh bóbekjaı men Shy­­­­­­ǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti arasynda ıgi dástúr qa­lyptasqan. Máselen, kol­ledj­der­de alǵan bi­limderin osynda qyzmet etetin jastar ýnıversıtette odan ári jalǵastyryp jatyr. Ásem Muratova degen qyz osynda tárbıeshi ári jo­ǵary bilim alý úshin bıyl grantty jeńip alypty. Tamasha dástúr emes pe. – Memlekettik tildi úırensem, tereń bilim alsam degen basqa ult ókilderiniń balalary da “Kúnshýaq­qa” ornalasý úshin kezekke turady. Bizde bul kúnderi otyzdan astam bas­qa ult ókilderi tárbıelenip ja­tyr. Olar qazaq tilin tez úırenýde. Talaby taýdaı balalardyń qabiletine eriksiz rıza bolasyz. Bıylǵy ma­myrda bizdiń bóbekjaıdyń shákirt­teri oblys ákimi B. Sa­par­ba­ev­tyń bastamasymen kel­gen “Týǵan el – altyn besigim” aıasynda Metallýrg­terdiń mádenıet saraıy aldynda bir jarym saǵattyq konsert qoıdy. Sýret, qolóner túrleri boıynsha baıqaý ótkizdik. Kórmeler ótkizip, bóbekter salǵan sýretterdi túrli baıqaýlarǵa qatys­tyramyz. Jeńim­paz atanǵandardy marapattaý jaǵy da qarastyrylǵan. Ata-analar da bizben tyǵyz qarym-qatynasta. Olar óz sábıleriniń bolashaǵyna alań­damaıdy, sebebi, “Kúnshýaqtyń” shýaǵy barlyǵyn nurlandyra ber­mek, – deıdi bilikti ustaz Tileýkesh Ysqaqqyzy... О́SKEMEN.