Qoǵam • 16 Sáýir, 2023

Qyz – eldiń de, erdiń de ajary

Senekeden «Adam ólgen soń qaıda barady?» dep suraǵanda, ol «О́mirge qaıta oralý úshin kezekke turady» dep jaýap beripti. Sóziniń jany bar sııaqty. Ur­paq neǵurlym kóp bolsa, ja­ryq dúnıege qaıta oralý múm­kindigi arta túsetindeı. Aıta­lyq, Abylaı hannyń 70 balasy bolǵan. Onyń kindiginen ataqty Qasym tóre, Kenesary, Naýryzbaı, Syzdyq, Shoqandar órbidi. Antropologterdiń de­re­gine júginsek, Shoqan tipti Abylaı hannyń aýzynan tús­kendeı, aınymaıtyn kóri­nedi. Al birli-jarym balasy bar biz qaıtpekpiz? Basymyzdyń kóbeıýi úshin memlekettik yntalandyrý sharalary qajet-aq. О́kinishtisi, búginde turmystyq jaǵdaıǵa baılanysty jastarymyz nekege turýǵa asyqpaıdy. Esesine nekeleskenderdiń úsh­ten biri ajyrasyp jatyr. De­mografııamyz tasbaqanyń jú­risindeı qarqynmen damyp keledi. Sonda qalaı órken­deımiz? Qaıtip ilgeri basamyz?

Jastar • 16 Sáýir, 2023

Jastardyń jaqsylyq jármeńkesi

Rýhanııat • 16 Sáýir, 2023

Túrkistan tutastyǵynyń rýhanı-mádenı kody

Búgin biz rýhanı azattyqtyń negizi retinde babalar murasyn jańǵyrtý men damytýdyń mańyzy týraly sóz qozǵasaq ta, is júzinde budan otyz jyl buryn qutyldyq degen burynǵy otarshyldyq paradıgma ıdeologııasynyń qursaýynan tolyq shyǵa almaı kelemiz. Biz bul jerde ózimizdiń rýhanııat pen memleket araqatynasynan mádenı-rýhanı sabaqtastastyq izdeıtinimizdi aıtýymyz kerek,­ al ony kezinde Keńes ókimeti óziniń «shetkeri ulttarǵa» qatysty emin-erkin júrgizgen mádenı-taptyq assımılıasııalaý jobalary aıasynda aıamaı qarap kelgeni jalpyǵa aıan.

Aımaqtar • 16 Sáýir, 2023

Ulylardyń urpaqtary – Ulytaýda

Jezqazǵan-Ulytaý aımaǵynda jyl saıyn 12 sáýirde ǵulama ǵalym, akademık Qanysh Sátbaevtyń týǵan kúnin saltanatty is-sharalarmen atap ótý dás­túrge aınalǵan.

Ǵylym • 14 Sáýir, 2023

Ǵylym salasyndaǵy ulttyq keńes

Osy aptada Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tór­aǵalyǵymen Pre­zı­dent janyndaǵy Ǵy­lym jáne tehno­lo­gııalar jónindegi ­Ult­tyq keńestiń alǵash­qy otyrysy ótti. Jıyn­da eli­miz­­diń ǵy­lymı-tehnıka­lyq saıa­satynyń aldaǵy basym­dyqtary aıqy­ndalyp, Ulttyq ǵy­lym akademııasy­nyń jańa prezıdenti ta­ǵaıyndaldy. Bul oqı­ǵalardy ǵy­ly­mı qaýym qalaı qa­byldady? Surap bil­gen edik.

Jastar • 14 Sáýir, 2023

Jastar saıasatynyń jaı-japsary

Jastar saıasatyn jańǵyrtý – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bas­tamasymen elimizde júzege asyp jatqan saıası reformanyń negizgi baǵyt­ta­ry­nyń biri. Bul bastama kópshilik qoldaýyna ıe bolyp otyr. О́ıtkeni bola­shaq­qa alańdaıtyn árbir sanaly adam jastar saıasatyna beıjaı qaramaýy kerek.

Halyq • 13 Sáýir, 2023

Birlik pen biregeılik

Kópetnosty memlekette ultaralyq kelisim qoǵamdyq turaqtylyqtyń kepili bolatyny belgili. Ol senim men sabaqtastyqqa negizdelýi kerek. Sondyqtan shırek ǵasyrdan astam ýaqyttaǵy ulttyq damýdyń strategııalyq baǵyty men onyń tıimdiligine qaıta úńilip, halyqty bir maqsat pen ortaq umtylys negizinde toptastyrý máselesine jańa kózqaras qajet. О́ıtkeni bul máseleniń qoǵam ómiriniń barlyq salasyna tikeleı qatysy bar.

Ǵylym • 13 Sáýir, 2023

Júıeli is júıesin tabady

Memleket basshysynyń Ádiletti Qazaqstan qurý maqsatynda usynyp júrgen batyl bastamalary men mańyzdy baǵdarlamalary kópshiliktiń kóńiline úmit uıalatyp, shynaıy ári keń qoldaýǵa ıe bolyp kele jatqanyn sezip te, kórip te júrmiz. Al osy mejege abyroımen jetkimiz kelse, Prezıdenttiń kúrdeli kezeńnen shyǵý jolyndaǵy shuǵyl is-sharalardy sapaly iske asyrýdy talap etip otyrǵan usynystaryna tek jaýapty memlekettik organdar ǵana emes, qoǵamnyń sanaly árbir múshesiniń beıjaı qaramaı, qolynan kelgenshe ózindik úlesin qosyp, der kezinde qoldaý kórsetkeni abzal.

Rýhanııat • 13 Sáýir, 2023

Attar Nıshapýrı – álemdik tulǵa

Aqyn-jazýshylarymen álemge máshhúr, tarıhy tereń parsy ádebıeti orta ǵasyrlardan bastap saıahatshylar men ırantanýshylardyń kómegimen eýropalyq tilderge aýdaryla bastady. Parsy ádebıetinde álemdik deńgeıdegi aqyn-tulǵalardyń ishinde qazaq qoǵamyna «Shyǵystyń jeti juldyzy» retinde tanylǵan Rýdakı, Ferdoýsı, Nızamı, Haııam, Saǵdı, Rýmı, Hafızdi ataýǵa bolady. Qazaq ádebıetine parsy aqyn-jazýshylarynyń yqpaly bolǵany sózsiz. Ásirese uly Abaı men Shákárim shyǵarmashylyǵynan osy áserdi naqty ańǵaramyz. Sondaı-aq Turmaǵanbet Iztileýulynyń Ferdoýsıdiń ­«Shahname» týyndysynan Rústem dastanyn qazaq tilinde jyrlaýy da – Qazaq eliniń Iran ádebıetimen tanystyǵynyń jalǵasýyna sebepshi. Parsy ádebıetiniń altyn dáýirin jasaǵan ortaǵasyrlyq aqyn-jazýshylar Iran ádebıetin kúlli álemge tanymal etti. Ásirese XII-HIII ǵasyrlardaǵy parsy ádebıetiniń jaryq juldyzdarynyń qatarynan osy el ádebıetiniń damýyna zor úles qosqan Saǵdı Shırazı, Rýmı men Nızamıdi atap ótken jón. Osyndaı kil júırikterdiń zamandasy – Attar Nıshapýrı.

Egemen Qazaqstan • 12 Sáýir, 2023

«Hat qorjyn»