Qoǵam • 05 Shilde, 2024

Aıqabaq atý

Jambynyń «Aıqabaq atý» degen de túri bar. Eger bul zat altyn buıymnan jasalǵan bolsa, ony «Altynqabaq» dep ataǵan. Aıqabaq – kólemi aı pishindes, som kúmisten quıylǵan buıym. Bul – naǵyz jamby atýdyń qazaq halqyna etene jalpylasqan túri. Aıqabaq atý kóp jaǵdaıda asa úlken jıyn, toılarda ótkiziledi. Jaýyngerlerdiń mergendigin shyńdaıdy.

Sport • 03 Shilde, 2024

Kóshpeliler oıyny qarsańynda

8–14 qyrkúıekte Astana qalasynda ótetin asa iri sporttyq saıys V Dú­­nıejúzilik kóshpeliler oıny. Qa­zirgi tań­da dúbirli dodaǵa daıyndyq qyzý júrip jatyr. Baıraqty báseke ult­tyq sport pen salamatty ómir saltyn dáripteý jaǵynan da, Uly da­ladaǵy kóshpeliler órkenıetiniń mura­geri sanalatyn baýyrlas halyqtardyń mádenı-gýma­nıtarlyq baılanysyn arttyrý turǵysynan da qajetti ekeni sózsiz.

Talbesik • 28 Maýsym, 2024

Tuıǵyn

Sháýli qustarynyń ishindegi ádemisi, ushqyry, baǵalysy osy – tuıǵyn. Bunyń qadirli bolatyn sebebi: tuqym-túri keń taramaǵan jáne óte sırek jumyrtqalaıdy. Qolǵa sırek túsedi. Uıasyn adam aıaǵy jet­peıtin jerge jasyryp salady.

Talbesik • 27 Maýsym, 2024

Lashyn

Lashynnyń qustyń dene bitimi sháýli qustar arasynda ortasha, basy, kózi, aıaq jaratylysy ıtelgige uqsaıdy, biraq sál kishirek bolady. Kóbiniń túsi qara qońyr shubar, tamaǵy aq jaǵal, qanaty uzyn, quıryǵy qysqa, kózi qara, keýde jaǵy jýan, qarshyǵadan ántek úlken, topshyly kelgen sulý qus.

Zerde • 26 Maýsym, 2024

Quralaı kóz nysana

Halqymyz aýyzeki tilde «Quralaıdy kózge atqan mergen» degen tirkesti kóp aıtady. Mysaly, jýyqta ǵana «Abai TV» telearnasynyń jańa jobasy – «Sóz» atty baǵ­darlamada dál osy ataýdyń máni men mazmuny haqynda aıtyldy. Olardyń paıymynsha, «quralaı» sózi «kolıbrı» atty kishkentaı qustyń ataýynan shyǵýy múmkin.

Talbesik • 25 Maýsym, 2024

Qarshyǵa

Qarshyǵa – saıat hám sháýli qustarda alymdy sanalady. Sondaı-aq tuıǵyn men tunjyr osy qarshyǵa tuqymdastar qataryna jatca, tek biryńǵaı taza qarshyǵa tuqymy: «aq tarlan», «qara tarlan», «qyzyl qaıyń», «sarynyń tegi» dep tórt túrge bólinedi. Qarshyǵa dene bitimine qaraı: «iri», «buqa», «tana», «sháýli» dep atalady.

Mıras • 21 Maýsym, 2024

Jambynyń aty

Erte zamanda qazaq mer­genderi at ústinde shaýyp kele jatyp syryq basyna ilip qoıǵan jambyny atyp túsirý úshin at tańdaǵan. О́ıtkeni mergen minetin at tolyq úıretilgen ári se­zimtal, ıesiniń taqym qy­sýy men tizgin qaqqan sátin qalt jibermeı ańǵa­ratyn aqyldy, shabysy óte jaıly, jumsaq bolǵany durys.

Talbesik • 20 Maýsym, 2024

Itelgi

Sháýli qyrandardyń ishinde lashyn men ıtelgini únemi tomaǵalap ustaıdy. Bul qyrandardy ań-qusqa salýdyń qolaıly mezeti: tańnyń atýy men kúnniń kóterilý arasy, keshke qaraı kúnniń eńkeıýi men batýynyń arasy, deıdi kánigi qusbegiler.

Jádiger • 17 Maýsym, 2024

Qola qazan

Bizdiń jyl sanaýymyzdan burynǵy II jáne I ǵasyrda eýra­zııalyq keńestikte iri kóshpeli ımperııa qurǵan ǵun babalarymyz adamzat tarıhynda áskerı-ákimshilik basqarý qurylymy berik memleket ornatqany shyndyq.

Mıras • 14 Maýsym, 2024

Kúzgi qomyrǵan

Ejelgi kóshpeliler turmysynda «kúzgi qomyrǵan» degen bolǵan eken ertede. Buny qazirgi tilmen aıtqanda, «qysqa daıyndyq» desek durys. Iаǵnı kóshpeli halyq dalanyń qońyr ańy: aqbóken, maral, qaraquıryq, t.b. janýarlardy sheńberli qorshaý ar­qyly aýlap, olardyń etin súr­leý arqyly kelesi jazda bolatyn joryq asyn ázirleıtin dástúr bolǵan.