Zerde • 29 Qarasha, 2024

Nuryn shashqan Nuran bab

Jalpy, Alla Taǵalanyń berekesi qonbaǵan mekenniń ústinde jurt el bolyp uıysa almaıdy, al ilim qonbaǵan eldiń bolashaǵy múlde joq. Alla sol elge ilimniń gaýhar jańbyryn tógem dese, sol eldiń ishinen ózine ǵana júregi burylyp, onyń asyl dini – Islamǵa býyny myǵym bekigen áýlıe-ánbıeler arqyly jaýdyrady. Allanyń súıikti pendeleri sol eldiń qut-berekesine, temirqazyǵyna aınalyp, sol mekenniń alapatyn asyryp, yrysyn molaıtady.

Tarıh • 29 Qarasha, 2024

Qulagerdi qulatqan kim?

Qulager – qazaq tarıhynda qasiretti oqıǵanyń qurbany bolǵan eren júırik. Iesi – ataqty Aqan seri Qoramsauly. Seriniń: «Qulager shesheń suńqar, ákeń tulpar, Soǵyp em dónenińde segiz arqar» nemese «Qulager toptan ozǵan júırigim-aı, Jarasar kelte jibek quıryǵyń-aı» deıtin zarly tolǵaýynda jyrlanatyn janýar osy. Bul tulpar haqynda dúldúl aqyn Ilııas Jansúgirov «Qulager» atty poema jazdy.

Rýhanııat • 29 Qarasha, 2024

Taý tulǵa asqaqtaı beredi

Elimizde Alataý, Qarataý, Ulytaý sııaqty bıik, bıik taý­larymyz bar. Sonymen qatar qazaqta rýhymyzdy bıik­ke kóterip turǵan Ábish taýdyń bary da haq. Taýlardyń qalaı paı­da bolatynyn biz HH ǵasyrda kózben kórdik. Ol qudi­retti darynnan paıda bolady eken. Tabıǵı darynǵa mańdaı terin, júrektiń lúpilin, eńbektiń beınetin, kókirektiń qaıǵy-sherin qosqan talant qana jazýshylyq joldan ótip, janynyń qanyn aǵyzyp, alpys eki tamyry teben ınedeı jińishkergenshe tal­maı qalamyn ustap, adam balasy tańdanarlyqtaı keremet kitaptar týǵyzady. Qazaqtyń mańdaıyna bitken asyl Ábish aǵa naq sondaı sýretker.

Tanym • 29 Qarasha, 2024

Kúıshi men dombyrashyny shatastyrmaıyq

Jazýshy, belgili ǵalym Qoıshyǵara Salǵaraulynyń: «Qazirgi kez­de biz sózdiń jańǵyryǵyn ǵana túsinemiz», dep aıtqany bar edi. Shynymen de, sózdiń maǵynasyna kóńil bólmeý beleń alǵany ras. Ár nárseniń sózdik uǵymy men sıpattyq uǵymyn jáne ma­ǵy­nasy men mazmunyn durys túsinip, arajigin aıyrǵan jón-aq. Biraq oǵan kóńil aýdarýǵa salǵyrttyq tanytý ádetke aı­nal­dy. Qandaı da bir sózdiń ne ataýdyń maǵynasy men ózine tán qadir-qasıeti jáne ózindik mártebesi bolady emes pe?

Ádebıet • 29 Qarasha, 2024

«Qyzyl gúl» sımvolıkasy

Orys prozasynda iri klassıkterden sál tómenirek, ekinshi sanatta baǵalanatyn has daryndar bar: Leskov, Mamın-Sıbırıak, Garshın, Kýprın, Býnın. Bul jazýshylardyń birqatarynda qypshaq qany bar ekeni aıdan anyq, ol dúnıeni kórý hám qabyldaý qasıetinen, sóz magııasynan, stıldik ereksheliginen baıqalyp qoıady.