Qostanaı oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıinde óńirge ǵana emes, jalpy elge belgili tulǵalardyń ustaǵan dombyralary saqtaýly tur. Solardyń ishinde 1916 jylǵy kóterilis basshylarynyń biri Amankeldi batyr – Amankeldi Imanov tutyndy deıtin shanaǵy jińishke dombyra birden kózge túsedi.
Moıny uzyn, shanaǵy óte kishkentaı aspaptyń turqy da qyzyq. Kádimgi kóz úırengen dombyralarǵa uqsańqyramaıdy. Shanaǵynyń syrtyn múıizben órnektegen jáne kánigi sheberdiń qolynan shyqany kórinip tur. Jádigerdiń qujatynda aldymen jalpy dombyra týraly túsinik beriledi.
Amankeldiniń dombyrasyn mýzeıge kimniń tapsyrǵany týraly jáne aspaptyń batyrǵa tıesili ekenin anyqtaıtyn eshqandaı jazba joq. 1963 jyly Torǵaıdaǵy mýzeı jabylyp qalady da, 1964 jyly onyń barlyq jádiger oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıine kóshiriledi. 1969 jyly Torǵaı óńirinde mýzeı ashylady da burynǵy jádigerler qaıtarylady. Sonda Amankeldiniń dombyrasy oblystyq mýzeı qorynda qala beredi.
– Mýzeı mamandary dombyrany sheber HIH ǵasyrdyń aıaǵynda nemese HH ǵasyrdyń basynda jasaǵan dep topshylaıdy. Sheberdiń biliktiligi joǵary adam bolsa kerek. Aspaptyń shanaǵyndaǵy órnekte de, dombyranyń jalpy jasalýynan da min tappaısyz. Daýysy kúıge kelmese de, arqanyń ánin aıtýǵa laıyqtalǵan ba dep oılaımyz. Múmkin únemi at ústinde júretin batyrdyń ıyǵyna asynýyna yńǵaıly bolsyn dep, shanaǵyn osylaı kishkentaı etti me, kim bilsin. Qazirgi dombyralardyń shanaǵy ıyqqa asynyp júrýge kele bermeıdi, synyp qalady, – deıdi oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıindegi tarıhı-mádenı muralardy qorǵaý jáne paıdalaný bóliminiń meńgerýshisi Elmıra Alshymova.
Dombyranyń uzyndyǵy 87 santımetr- den asady. Qandaı aǵashtan jasalǵany aıtylmaǵan. Daýysy jaı shyǵatyny aıtylǵan sıpattamada. Shanaǵy aǵashtan oıyp jasalǵan.
Názıra JÁRIMBET,
«Egemen Qazaqstan»
QOSTANAI