Amandyq aýylynda Tezekbaı aqynnyń kóshesi bar eken. «Nege oǵan kóshe ataýy berilgen? Jalpy, Tezekbaı degen kim, qaı ǵasyrda ǵumyr keshken?» – osyndaı suraqtar týady. Árıne, ótkendi bilý, onyń ishki-syrtqy syr-sıpatyna tereń boılaý asa qajet der edik.
Tezekbaı aqyn qazirgi Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy Taıynsha aýdanyna qarasty Amandyq aýylynyń mańynda dúnıege kelgen. Ony zamanynda sózden birde-bir qarsylasy jeńe almaǵan desedi. Moldanyń aldyn kórmese de, sharıǵat jaıynda útir-núktesine deıin bilgen. Sodan bolýy kerek, «akým» ataǵy berilgen. Bizdińshe, «halyq aqyny» degen sóz. Bul kisi týraly derekterdiń kóbi el aýzynda saqtalǵan. Birge týǵan inisi Jarylǵas urpaqtary arqyly da bertinge jetken.
Birde Qyzyljar qalasynda Álibaı qajynyń úıinde úlken as berilip, sonda Orynbaı men Tezekbaı aqyndar kezdesip, sóz qaǵystyrypty:
«Shoqtybaı – meniń ákem, atym – Tezek,
Qylyshtaı qyzyl tildi júrmin bezep.
Inshalla, jumbaǵyńdy men sheshemin,
Aıtyp kór hıkaıańdy kezek-kezek»,
degende
Orynbaı:
«Orekeń bul sózińdi buryn bilgen,
Ákesi toı, sheshesi jıyn kórgen.
Til báıgesin kórip júrgen jigit bolsań,
Bar ma eken bir Qudaıdyń úıin kórgen?»,
deıdi.
Sonda Tezekbaı:
«Musa aıtqan: Alla qaıda úıiń degen,
Pendege muny bilý qıyn degen.
Júregi kimniń adal, taza bolsa,
Alla aıtqan osy meniń úıim degen»,
deıdi.
Sóıtip Orynbaı aqynnyń jumbaǵyn taban astynda sheship, batasyn alypty.
Birde aýylynyń ústinen ótip bara jatqan Júsip degen kisi Tezekeńniń: «Úıge tús», degenine qaramaı ketip qalady. Sonda ol:
«Júsipjan, kimge joldas bul dúnıe boq,
Jelkege taıap tur ǵoı ajaldy oq.
Úıge tús, asyqpa, dám tatyp ket,
Kelgenshe qaıta aınalyp kim bar, kim joq»,
deıdi.
Birer kúnnen soń Júsip Tezekbaı aqynnyń sózin esine alyp úıine soqsa, o dúnıelik bolyp ketken eken.
Sáýle SYZDYQOVA,
zeınetker
ASTANA