Búgingi jahandyq jaǵdaı burynǵydan múlde basqasha. Biraq burynǵy álemdik tártip pen tájirıbeni birden qıratýdyń qajeti joq. Dúnıejúzilik bank, Dúnıejúzilik valıýta qory bar. Bular bolýy kerek.
Jahan quqyq ústemdigine negizdeledi degenge senemin. Budan basqa balama jol kórip turǵan joqpyn. Halyqaralyq quqyq degenge basqa elderdiń táýelsizdigin qurmetteý de jatady. Aýmaqtyń qaýipsizdigi jáne kelissóz talqylaý úshin qajet. Bul – álemdik beıbitshiliktiń bir belgisi. Biz árqashan ashyq dıalogti qoldaýymyz kerek. Jaýdyń ózimen dıalog qurylýǵa tıis. Dıalog – halyqaralyq quqyqtardyń negizi.
Munyń bári BUU sheńberinde kelisken qaǵıdattar boıynsha júzege asýǵa tıis. Bul – Eýroodaqtyń kózqarasy emes, meniń jeke azamattyq pikirim. Sanksııalar týraly da aıtylyp jatyr. Men ózimniń shynaıy oıymdy aıtqym keledi. Eýroodaqta jumys istep júrgen kezde Reseı men Qyrym máselesi talqyǵa tústi. Sodan bastap Eýroodaqtyń Qaýipsizdik keńes músheleri Reseıge sanksııa salý máselesin kóterdi. Alaıda men sanksııalardyń tıimdi bolatynyna senbeımin. Eger sanksııalar sondaı áserli bolsa, Soltústik Koreıa men Iran Islam Respýblıkasy ıadrolyq qarýdan bas tartatyn edi.
Soǵys, agressııa jaqsy nárse emes, biraq sanksııa da jaqsy emes. Onyń salmaǵy ekonomıkaǵa túsedi. Mysaly, Eýropanyń bir eli agressor bolsa, basqa beıbit elderge onyń salqyny tıip, zardap shegedi. Máselen, buryn Reseı Eýropaǵa tasymaldaıtyn gazdyń úles salmaǵy 60% edi, qazir nól. Bul qarapaıym halyq úshin óte qıyn jaǵdaı. Bul rette Qazaqstan týraly da aıtýǵa bolady. Eýropa men Qazaqstan arasyndaǵy saýda-satyqtyń úlesi 40% bolsa, qazir bul tómendep ketti. Sondyqtan qazirgi sanksııalar Qazaqstan úshin ádiletsiz. Biz de bul saldardy sezinemiz. Qarap tursańyz bul sanksııaǵa Eýropa men Qazaqstanyń kinási joq. Sondyqtan halyqaralyq dıalogti kúsheıtýimiz qajet.
Joze Manýel Barrozý,
Eýropalyq komıssııanyń
burynǵy prezıdenti jáne
Goldman Sachs International atqarýshy tóraǵasy