Agroónerkásip ólshemi – óńdelgen ónim

Aýyl turǵyndary Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń kúni keshegi «Ádiletti Qazaqstannyń ekonomıkalyq baǵdary» atty Joldaýyna erekshe qoldaý kórsetip otyr. О́ıtkeni Prezıdent agroónerkásip kesheninde naqty serpilis jasaý qajettigin aıtty. Aldaǵy úsh jyl ishinde agroónerkásiptegi óńdelgen ónim úlesin 70 paıyzǵa jetkizýdi mindettedi. Jurtty ónim óńdeýge yntalandyrý jolyn da atap kórsetti, ıaǵnı salyq saıasatyn qaıta qaraý qajet.

Osy oraıda Túrkistan oblysynda egistikti ártaraptan­dyrý­dyń nátıjesinde 3 mln tonna kókónis, baqsha, kartop ónim­deri jınalǵanyn aıta ketelik. Jyl sońyna deıin ónim kólemin arttyrý kózdelip otyr. Oblysta óńdeý ónerkásibi salasynda ıirilgen jipter, matalar men kilemder óndirisi, toqyma klasteriniń birlesken kásiporyndaryn qurý múmkindigi zor. Maqtaaral aýdanynda maqta talshyǵyn óńdeıtin zaýytynyń qurylys jumystary bastaldy. Aldaǵy ýaqytta zaýytta 50 jergilikti turǵyn úshin jańa jumys orny ashylady. Bıyl 360 mlrd teńgege aýyl sharýashy­ly­ǵy ónimderi óndirildi. Elimiz­de salynǵan jylyjaılardyń 71 paıyzy oblysqa tıesili. Onyń jalpy kólemi 1 myń 577 gektarǵa jetip, 117 myń tonna ónim óndirildi. Osy jumystardy jáne óndirilgen ónimderdi tereń óńdeý baǵytyn jandandyra túsý mańyzdy. Memleket basshysy Joldaýynda «Aýyl amanaty» baǵdarlamasynyń elge qajet ekeni aıqyn kóringenin atap ótti. Jeńildetilgen nesıe berýmen shektelip qalmaı, jeke qosalqy sharýashylyq ıeleri ózara birigýi qajettigin aıtty. Iá, «Aýyl amanaty» jobasy Túrkistan oblysynda óziniń ekonomıkalyq jáne áleýmettik tıimdiligin kórsete bastady. Aýyl turǵyndary óz kásibin ashyp jáne damytýdy qolǵa alǵan. Turǵyndardyń ál-aýqa­tyn arttyryp, tabysyn molaı­týǵa negizdelgen «Aýyl amanaty» jobasy aıasynda oblysta 3 220 joba qarjylandyryla­dy, 3500-ge jýyq jańa jumys oryndary ashylady dep kútilýde. Baǵdar­lama aıasynda ataýly áleý­met­tik kómek alýshylarǵa qoldaý kórsetip, olardy kásipke beıimdeý josparlanǵan.

Sondaı-aq sharýalardyń erteńge senimin nyǵaıtyp otyrǵan – ishki sý resýrstaryn únemdep paıdalanýdyń mańyzdylyǵy. Prezıdent sýdy únemdeıtin tehnologııa óte baıaý engizilip jat­qanyn aıtty. «Elimizdiń keıbir óńirlerinde sýdy eń kóp jumsaıtyn aýyl sharýashylyǵy salasynda onyń 40 paıyzy bosqa ysyrap bolyp jatyr. Sý sharýashylyǵy nysandarynyń 60 paıyzy tozyp tur. Olqylyqtyń ornyn toltyrý úshin óte batyl jáne shuǵyl sharalar qajet», dedi Memleket basshysy. Iá, sý tapshylyǵy máselesi tolyq sheshilmegen túrkistandyq dıqandar úshin Prezıdenttiń eń aldymen, sýdy únemdeıtin ozyq tehnologııany engizý isin tezdetip, ony qoldaný aýmaǵyn jyl saıyn 150 myń gektarǵa deıin keńeıtý jónindegi tapsyrmasynyń oryndalýy mańyzdy. Mysaly, maqtaly aýdandarda aǵyn sý máselesi ózekti. Bul oraıda kanaldardyń sý ótkizý múmkindigin arttyrý úshin 193 mln teńge qaralyp, uzyndyǵy 306 shaqyrymdy quraıtyn 6 kanal kúrdeli jóndeýden ótkizilmek. Bul bir ǵana mysal, jalpy sýdy únemdeýge árbir azamattyń jaýap­kershilikpen qaraýy búginde asa mańyzdy.

Prezıdent Túrkistanda ótken Ulttyq quryltaıda kreatıvti ındýstrııany jańa deńgeıge kóterý qajettigin aıtqan bolatyn. Bul oıyn keshegi Joldaýda naqty bastamalarmen aıqyndap berdi. Iаǵnı talanttardy tartatyn shyǵarmashylyq ındýstrııa­nyń ortalyqtary árbir oblys ortalyǵynda, árbir iri qalada bolýǵa tıis.  Sondaı-aq Prezıdent Joldaýynda Úkimetke qazirgi demografııalyq ahýaldy elimizdiń básekege qabiletin arttyrýǵa paıdalanýdy mindettedi. Bul oraıda demografııalyq ósimi joǵary óńirde jastardy jumyspen qamtý, óz áleýetin tolyq paıdalaný­ǵa múmkindik jasaý mańyzdy. Túrkistan oblysynda bıyldyń II toqsan qorytyndysy bo­ıynsha 15-35 jasqa deıingi jas­tar arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeıi 3%-dy (12 186 jas) qurap otyr. Bıyl «2021-2025 jyldarǵa arnalǵan kásipkerlikti damytý jónindegi ulttyq jobasyn» júzege asyrýǵa 84,0 myń adamdy jumyspen qamtý sharalary­na qatystyrý josparlansa, onyń 33 252-i (46,1%) jastar. Ob­lys kóleminde memlekettik baǵ­darlamalar, sonyń ishinde «Jas­tar praktıkasy» arqyly 3 167 jas, «Qoǵamdyq jumysqa» –

5 893, «Áleýmettik jumys orny» ne­gizinde – 1 668, «Alǵashqy jumys orny» arqyly 1 199 jas jumyspen qamtylyp otyr. Eldiń erteńine qatysty naqty bas­tamalar kóterilgen, mańyzdy mindetter qoıylǵan Joldaýdy óńir jurtshylyǵy qoldaýmen qatar júzege asyrylýyna qomaqty úles qosatynyna senimdimiz.

Baıdilda JYLQYShIEV,

Túrkistan oblysy Qoǵamdyq keńesiniń tóraǵasy,

Ulttyq quryltaı múshesi