Qazir tarıhı tulǵalardyń kisilik kelbeti men áreketine qatysty birjaqty túsinik berý beleń alyp barady. Áleýmettik áýmeserlik pen qoǵamdyq qııampurystyqqa jetkizetin bul úrdistiń syr-sıpatyn fransýz fılosofy Jan-Pol Sartrdyń mysalynan ańǵarýǵa bolady.
Ertede bir kisi ótipti. О́zi qarapaıym turmysty mise tutypty. Táńirdiń jazǵanymen alǵan áıeliniń minezi tasyr bolypty. Onyń artynan erip kelgen eki qyz da órkókirek, tákappar bolyp ósip, sheshelerinen aýmaı qalypty. Al álgi kisiniń óz qyzy – Kúlbıkesh bolsa, minezi synyq, óte ádepti jan eken. Ol adýyn apalarynyń qyrsyǵyna qyńq etpeı, búligine búlk etpeı, únsiz júre beredi.
Kúnderdiń kúninde Kúlbıkesh ógeı sheshesiniń dárgeıinen sytylyp shyǵyp, patsha saraıyndaǵy bı keshine qatysady. Sol jerde oǵan symbatty hanzadanyń kózi túsedi. Janyn jaýlaǵan ǵashyqtyq sezimimen Kúlbıkeshti úıine izdep barǵan hanzada súıiktisin áýelde tanymaı qalady.
Adam nanǵysyz ba? Biraq osy ertegi bizdi jaǵdaıattyń qudiretine sendiredi. Adýyn ógeı sheshesiniń janynda Kúlbıkesh kónbis te qarapaıym qyzmetshi bolsa, al patsha saraıynda qulpyryp, kúlimdegen kesh arýyna aınaldy. Birinshi jaǵdaıda sulýymyz teperish kórdi. Ekinshi jaǵdaıda symbatty jigittiń júregin jaýlady.
Sartr muny sart etkizip túsindiredi. «Adam bolmysy jaǵdaıatqa baılanysty. Bizdi aınalamyzda qalyptasqan hal-ahýaldan bólip qaraýǵa bolmaıdy. О́ıtkeni bizdi jaǵdaı qalyptastyrady jáne múmkindikterimizdi anyqtaıdy», deıdi ol.
Sondyqtan kez kelgen dúnıeniń kemistiginen buryn, keńistigine nazar salýdy úırený kerek-aq.