Saldarmen emes, sebeppen kúresý qaǵıdaty

Ádiletti Qazaqstan – memle­ket­tik saıasattyń túpki maqsaty. Bul tujyrymdama tek Jol­daý­lar men jıyndarda aı­tylyp, qalyptasqan ıdeıa emes. Qa­sym-Jomart Toqaev Prezı­dent laýazymyna kirisken sát­ten-aq alǵashqy sózinen ádildik qa­ǵıdatyna ıek artty. Mine, bú­­ginde adal azamat, adal adam, adal tabys uǵym­dary bú­kil qo­ǵam­­nyń ıdeologııalyq temir­qa­zy­ǵy­na aınalyp úlgerdi.

Qazir elimizde saıası, áleý­mettik-ekonomıkalyq reforma­lar qarqyndy júrip jatyr. Ádiletti Qazaqstan ıdeıasy negi­zinde bıliktiń ashyqtyǵy ǵana­ emes, otandastarymyzdyń ún­qo­sýy nátıjesinde «Halyq úni­ne qulaq asatyn memleket» tu­­jyrymdamasy júıeli iske asy­­ry­lyp keledi. Demek qazir júıe mo­nologten dıalogke kóshý ústinde.

Eń bastysy, zańnyń ústem­digi, azamattardyń quqyq­tary­­nyń jan-jaqty qorǵalýy, adal sot tóreligi quqyqtyń shynaıy ústemdigin qamtamasyz etti.

2023 jylǵy 27 sáýir­de Qa­zaq­stan halqy Assam­bleıa­synyń sessııasynda Mem­leket bas­shysy Qasym-Jomart Toqaev­ «Demokratııa týraly sóz qoz­ǵaǵanda, tara­zy­nyń bir jaǵynda azamattyń quqyqtary jáne bostan­dyǵymen qatar, onyń mindetteri men jaýapkershiligi turǵanyn eshqashan esten shy­ǵar­maýymyz kerek. Erkindikti júgensizdikpen shatastyrmaıyq. Al dıalog mádenıetin álsizdik dep qabyldamaǵan jón» deı kele, «Bir adamnyń bostandyǵy shekteletin jerden, ekinshi adamnyń erkindigi bastalatyny ejelden belgili. Yntymaǵy ja­rasqan qoǵam quramyz desek, biz zań men tártipke múltiksiz baǵynýymyz qajet. Bul – Ádi­letti memleket qurýdyń eń bas­ty qaǵıdaty» ekenin jetkizdi.

Demek Ádiletti Qazaqstandy qurý jolynda teń quqylyq qa­ǵı­daty óte mańyzdy. Eger bul ıdeıa berik ornyqsa, otandasta­ry­myzdyń bári óziniń jeke áleýe­tin júzege asyrý úshin áleý­met­tik jaǵdaıyna, ultyna, tili men dinine qaramastan, birdeı qu­qyq­tar men múmkindikterge ıe bolady.

Qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtý, saıası reformalardy júıeli jalǵastyrý bir-birimen tyǵyz baılanysty. Qazir álemdegi túrli geosaıası jaǵdaıǵa baı­la­nysty ózge memleketter­de iritki salýǵa, alaýyzdyq otyn jaǵýǵa qumarlar bar. Tipti eli­miz­diń kópetnosty ekenine nazar salyp, túrli kıkiljińdi tý­dyryp jatatyndar da taby­la­dy. Máselen, áleýmettik jeliler de, turmystyq sıpat­ta­ǵy kelispeýshilikterdi órshi­tip, teris aqparat taratatyndar­ kóp. Bul týraly Memleket basshysy Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń «Birlik. Jasam­paz­dyq. О́rleý» atty HHHIII sessııasynda sóılegen sózinde aıryqsha toqtalyp ótken edi.

«Jer júzinde bárimizdi alańdatatyn túrli oqıǵa bolyp jatyr. Birtutas ult retinde dál osy kezde bizdiń maqsatymyz da, nıetimiz de bir bolýǵa tıis. Qoǵamda ultyna qaraı erekshelenýge, oqshaýlanýǵa umtylǵan kez kelgen áreketke, ásirese aza­mattardy tiline, ultyna, dinine nemese mádenıetine bola aran­datýǵa, ıa bolmasa kemsitýge múl­de jol bermeıtin orta qalyp­tastyrý mańyzdy.

Qoǵamda alaýyzdyq týdy­ra­tyn kez kelgen áreketke qatań tos­qaýyl qoıý qajet. Azamat­ta­ry­myzdyń bizge qatysy joq aq­parat maıdanyna aralasyp, ósh­pendilikti nasıhattaýy eli­mizdegi turaqtylyqqa jáne qo­ǵamdyq kelisimge zor qater tóndiredi.

Árqaısymyz azamattardyń quqyǵy teń jáne erkin bolýyn qamtamasyz etetin Ata Zańy­myzdyń árbir sózin buljytpaı ustanýymyz qajet. Zań men tártiptiń árdaıym jáne barlyq jer­de saqtalýy, zań ústemdiginiń sóz­ben de, ispen de ornyǵýy mańyz­dy», dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Bul mindetterdi eskere otyryp, QHA etnomedıasııa ınstıtýtyn tıimdi damytýdyń jáne etnomedıatorlardyń sapalyq jańa pýlyn qalyptastyrýǵa ki­risti.  Iаǵnı daý qaı jerde bolady dep emes, birtutas ult qaǵıdatyn nasıhattaý jumystaryn kúsheı­tip, áleýmettik sanany jańǵyrtý qajet. Bul – bir jaǵynan qaqty­ǵystardyń aldyn alýdyń eń tekserilgen jáne durys joly.

Qazirgi ýaqytta elimizde etnomedıatorlar sany 200-ge jetti. Olar etnosaralyq máselelerde birligimizdi saqtap qalý úshin aıanbaı eńbek etip keledi. Jylyna olar osy tıptegi 10 myńnan astam máseleni qarastyrady.

Oral ShÁRIPBAEV,

Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamy Abaı oblystyq fılıalynyń tóraǵasy