Holdıng búgingi tańda +bıznes júrgizýdiń joǵarǵy standarttary men senimdiligi negizinde qolaıly qarjy qyzmetterin kórsetedi. Sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy ónerkásibiniń óndiristik, aqparattyq jáne servıstik ınfraqurylymyn ári qaraı damytýdy júzege asyrý arqyly memlekettik jáne tartylǵan qarajatty qoljetimdi, maqsatty ári tıimdi paıdalanýdy qamtamasyz etip otyr.
Elordadan 30 shaqyrym qashyqtaǵy Qabanbaı batyr aýylynda ornalasqan «Agropark» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi de búginde iri qara maldy shetelge eksporttaý boıynsha aldyńǵy qatarda tur. Ata kásipti kúnkóris kózinen bólek, bızneske aınaldyra bilgen Beıbithan Qabdirahmanovtyń aýyl sharýashylyǵy salasyna kelgenine segiz jyldan asqan. Biraq mal sharýashylyǵyna aralasa bastaǵanyna nebári bir jarym jyldyń júzi boldy. Eńbek jolyn memlekettik qyzmetten bastap, qarjy, munaı salasyn ıgergennen keıin óz kásibin dóńgeletýge kiriskenin aıtady. 2011 jyly kólemi shaǵyn menshikti jerinde túrli kókónis pen mal sharýashylyǵyna yńǵaılanǵan as qoryn ósire bastapty. «Kartop, sábizdi bızneske aınaldyrýdyń da jaýapkershiligi joǵary. Bir jerge birneshe jyl qatarynan dán ege almaısyń, óıtkeni topyraq ta demalýy kerek. Jeriniń qunaryn asyryp, mol ónim alýdy kózdegender ózine tıesili aýmaqty utymdy paıdalana bilýi mańyzdy», deıdi kásipker.
Aımaqtardaǵy mal sharýashylyǵynda paıdalanylatyn azyq-túlikke degen suranys jyl ótken saıyn azaıa bastaǵan kórinedi. Sóıtip Beıbithan Qabdirahmanov 2015 jyly iri qara mal ustaýǵa qyzyǵýshylyq tanytyp, bıznes bastaýdyń jolyn qarastyrýǵa kirisken. Jergilikti bankterdegi kásipkerlerge qoldaý kórsetý baǵdarlamalary men nesıe, ústemaqy mólsherine qanaǵattanbaǵan ol sol jyly aqpan aıynda «Agrokredıt» Agrarlyq nesıe korporasııasyna ótinish bergen. Qajetti qujattar tizimin túgendep, rásimdeý jumystary bas-aıaǵy 3 jylǵa sozylǵan. Dese de talaby taýdaı kásipker ońaı berilýdi tipti oılamaı, alǵa adymdaı túsken. Osylaısha 2018 jyly «Agroeksport» baǵdarlamasy boıynsha memlekettik bıýdjetten jyl saıynǵy segiz paıyzdyq ústemeaqymen 560 mıllıon teńge nesıe aldy. Bul qarjy kólemi bıznesti bastaýdaǵy eń basty qajettilik – qurylys jáne jóndeý jumystaryna arnalǵan qurylǵylardy satyp alýǵa ketipti.
2026 jylǵa deıin memleket tarapynan kásipkerge jalǵa berilgen jerdiń aýmaǵy 66,5254 gektardy alyp jatyr. Aıtýynsha, birneshe onjyldyq qatarynan qańyrap jatqan dala buryn mal sharýashylyǵynyń qazany qaınap jatqan bóligi bolǵan. «Ikemge keletin oryndardy qaıta qalpyna keltirip, jaramsyzyn tolyqtaı súrip tastap, jańasyn turǵyzýdyń ózi birshama ýaqyt pen qarajatty talap etti. Esesine, zamanaýı ofıs pen maldy kútip – baptaýǵa yńǵaıly oryn saldyq. Ár salanyń óz qyr-syry bolatyny sııaqty, mundaı qojalyqty eń basynan bastap durys turǵyzýdyń qupııasyn bilý úshin muhıt asyp, AQSh-qa baryp, sheteldik kásipkerlerdiń sharýa qojalyǵymen jaqynnan tanystym. Tipti iri qarany aýa raıyna qaraı qalaı baptaý keregin meńgerip keldim. Kóshpendilerdiń urpaǵy bolsam da mal ustaýda asa tájirıbeli emes edim», deıdi Beıbithan Qabdirahmanov.
Kásipker alǵashqyda bordaqylaý aýmaǵyn 3000 bas iri qaraǵa josparlaǵan bolsa, keıinnen ony 5000 basqa keńeıtken. Al Agrarlyq nesıe korporasııasy «Agrobıznes» baǵdarlamasymen taǵy da 200 mln teńge qarjylaı kómek kórsetti. Qajetti tehnıka men mashına jabdyqtary turaqty jumysqa saqadaı saı bolǵanda «Agropark» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń ókilderi mal satyp alýǵa kiristi. «Sheteldik kompanııalardyń kómegine júginbeı-aq, iri qara basty aýyl-aımaqty aralap júrip, el ishinen izdedik. О́ıtkeni sharýashylyqqa jaramdy, tez semirýge yńǵaıly, asyl tuqymdy maldar ózimizde de bar. Eń bastysy, olar turaqty klımatqa beıimdelgen», deıdi kásipker.
Agrarlyq nesıe korporasııasynyń Nur-Sultan qalasyndaǵy dırektor orynbasary Oljas Baımahanovtyń málimetinshe, «Agropark» JShS-na iri qara túlikti satyp alý úshin «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasy aıasynda jylyna 15 paıyzdyq ústemeaqymen 350 mıllıon teńge mólsherinde qarjy bólingen. Bul 1650 bas maldy alýǵa josparlanǵan soma. Eń tıimdisi, korporasııa qashan da kásipkerdiń kirisi men shyǵysyna negizdelip, tólem ýaqytyn soǵan oraı yńǵaılaı alady.
Bas-aıaǵy úsh aıdyń ishinde 1300-den asa iri qarany satyp alý úshin mekeme oıdaǵydan aıtarlyqtaı az kólemde qarjy jumsaǵan. Qalǵan soma maldy bordaqylaý jumystaryna tólengen. «Bizdiń ózge seriktestikterden ereksheligimiz – bordaqylaýǵa arnalǵan azyq-túlikti ózimiz egemiz. Oǵan da arnaıy ýaqyt pen jumys kúshin jumyldyryp, óz baqylaýymyzda ustaýǵa tyrysamyz. Sonda, birinshiden, qarjy únemdelse, ekinshiden, ónimniń sapasyna esh alańdamaımyz. Mysaly, basqa aımaqtarda malǵa beriletin azyq-túlik máselesi áli de oń sheshimin tappaı keledi. Qazaqstan boıynsha bul ádis ázirge bizde ǵana bar. О́ıtkeni biz maldy bordaqylaý bıznesine kókten túsken joqpyz. О́zimizdiń kókónis ósirý salasyndaǵy tájirıbemizben keldik. Sonyń arqasynda, isimiz tez ońǵa basty», deıdi «Agropark» JShS-niń basshysy Beıbithan Qabdirahmanov.
Premer-Mınıstr Asqar Mamınnyń tóraǵalyǵymen tamyzda ótken Úkimet otyrysynda mal sharýashylyǵy salasyn damytý máseleleri keńinen talqylanyp, jyl basynan beri atqarylǵan jumystar men áli kúnge deıin jaýabyn tappaǵan máseleler de talqyǵa túsken edi. Otyrysta aıtylǵan málimetke oraı, jartyjyldyqta mal sharýashylyǵynyń jalpy ónimi ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 962,2 mlrd teńgeden 1063,5 mlrd teńgege deıin, ıaǵnı 10,5 paıyzǵa ulǵaıǵan. Sonyń ishinde sıyr etin óndirý 477 myń tonnany qurady. Bul ishki tutynýdyń 98 paıyzyn qamtamasyz etedi.
Osy oraıdy «Agropark» JShS-nyń úlesi de edáýir kózge túsedi. Nebári 6-7 aıda mekemeden jalpy 750 bas iri qara mal satylymǵa shyqty. Onyń ishinde 300 bas túlik kórshi О́zbekstanǵa eksporttalsa, 450 bas ishki suranysty qamtamasyz etýge ketti.
Qazaqstandyqtardyń arasynda jeke kásip ashýǵa, táýelsiz bıznesmen bolýǵa degen qulshynys kún sanap artyp jatqany biz aıtpaı-aq belgili. Sonyń ishinde qaladaǵy jyltyraǵan ómir men ádemi keńsesin aýyldaǵy ıisiniń ózi muryn jaratyn fermaǵa aıyrbastaýǵa daıyn jastar kóp.
«Jyl bastalǵaly bizdiń korporasııa 300-den astam aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy bızneske qoldaý kórsetti. Oǵan memlekettik bıýdjetten barlyǵy 11 mlrd teńge qarajat bóldik. Kóbisi, kóktemgi dalalyq egin jınaý jumystaryna umtylatyny baıqaldy. Dándi daqyldar egý men kókónis, jemis-jıdek óndirýge eń kóp qarajat ketti. Sondaı-aq jylqy men iri qarany bordaqylaý salasy da keńeıýde. Aıta keterligi, biz aýyl sharýashylyǵynan bólek basqa da úlkendi-kishili kásip túrlerine qoldaý bildirýge qashan da ázirmiz», – deıdi, Agrarly nesıe korporasııasynyń Nur-Sultan qalasyndaǵy dırektorynyń orynbasary Oljas Baımahanov.
Qabanbaı batyr aýylynyń irgesinde oryn tepken «Agropark» JShS-niń quramynda búgingi tańda maldy bordaqylaýǵa arnalǵan oryndardan basqa tolyq jabdyqtalǵan veterınarlyq ortalyq pen eńseli ofıs bar. Arqanyń qaqaǵan aıazynda da, keı kúni shydatpaıtyn shilińgir shildesinde de maldyń azyǵyn ýaqtyly berip, asty-ústine túsetin jumysshylar úshin de barlyq jaǵdaı jasalǵan. Bul bıznestiń alǵa basýyna mol úlesin qosatyn olarǵa mekeme basshylyǵy arnaıy jataqhana da salyp bergen. Osylaısha «Agropark» JSSh elimizdiń aýyl sharýashylyǵynyń damýyna ǵana emes, sonymen birge eksporttyń ósýine, ishki suranysty tolyqtyrýǵa aıtarlyqtaı úlesin qosyp, aýyl turǵyndaryn turaqty túrde jumyspen jáne úı-jaımen qamtamasyz etip otyr. О́ıtkeni iri qarany bordaqylaý da búkil bir ujymnyń birikken eńbeginiń arqasynda ǵana kóńil kónshiter nátıje beredi. Ferma asyl tuqymdy túlikti buzaý kezinen satyp alyp, 5-6 aı ábden baptaıdy. Osy aralyqta maldyń keıbiri tóldep kóbeıe túsetin kórinedi. Al qajetti mólsherde et jınap, daıyn bolǵan iri qara satylymǵa shyǵady. Birneshe myń bas malǵa ıelik etip, mekemege túsetin kiristi arttyrýda árbir jumysshynyń úlesi joǵary.
«Búginde eń mańyzdy resýrs sanalatyn – qymbat ýaqytym men ómirimdi osy bızneske sarp etip júrmin. Mendegi maqsat – kásipkerliktiń qyr-syryn meńgerip, el ekonomıkasynyń damýyna tıisinshe úles qosý. Al osy jolda maǵan baǵyt-baǵdar berip, qoldaý kórsetken Agrarlyq nesıe korporasııasy. Qashan da, qandaı jaǵdaı bolsa da korporasııa kásipkerlerden kómegin aıamaıdy. Men olarǵa tolyqtaı senemin», deıdi Beıbithan Qabdirahmanov.
Rasynda, 60 gektardan astam aýmaqty alyp jatqan osy bıznestiń berekeli bolýy kásipkerden bólek, el ekonomıkasy men aýyl turǵyndary úshin asa tıimdi. Tórt túlik mal áý bastan ultymyzdyń negizgi tabys kózi sanalǵan. Ony táýir bızneske aınaldyryp, ata kásipti jalǵastyrý – naǵyz erdiń isi.
Symbat Tórequlova
