Qoǵam • 24 Jeltoqsan, 2019

Aqıqattyń aınasy – «Adaldyq alańy»

42 retkórsetildi

Ulttyń ózgelermen terezesi teńelýi úshin onyń ulttyq sana deńgeıi kóterilýi shart. Ulttyq múdde, ulttyq namys degennen joǵary turatyn uǵym bolmaıtyny barshamyzǵa belgili. Jalpy uıat jetilmeı, qarańǵylyq tumany basyp turǵanda, talanttylardyń kóbin sol toǵysharlyq qurdymy tartyp ketedi. Al qazaq halqy bolsa baǵzy zamannan beri adaldyqty, ádildikti, shyndyqty tý etip kótergen.

Kez kelgen zulymdyq pen ádi­let­sizdikti ýshyqtyrmaı bir ǵana qara qyldy qaq jarar sal­maq­ty sózben basyp otyrǵan. Qa­zaq halqynyń danalyǵy da, dara­lyǵy da osynda.

О́kinishtisi sol, zamannyń zul­mat kóshine biraýyzdan tótep bere almaı, báıgeden esek ozyp, qara sózden ósek ozǵan bul qoǵam túbe­geıli ózgerip ketti. Adam balasy usaqtalyp, ulttyq múdde, ult­tyq qundylyq degen uly uǵym­dar óz mánin joǵaltqandaı. Adam­dy adam etetin basty qasıet – «sana» sezimi birshama buǵattaldy. Osy sananyń saıazdyǵynan da adal­dyqty alaýyzdyq, ádildikti alaıaq­­tyq almastyryp, urlaý, jym­­­­qyrý degen qubylystar ul­ty­myzdy artqa tartyp otyr. Adam­ǵa jaqsylyq jasaý janyna jat, ja­mandyqqa kelgende janyp túsetin jemqor, paraqor, sanasyz sot­qarlardyń sıremeı jatqany da osy sebepten.

Degenmen, arsyzdyq, sanasyz­dyqty túbegeıli joımasaq ta, ony boldyrmaýǵa, aldyn alý jolynda egemen elimizde barlyq jaǵdaı jasalǵan. Memleketimizdiń basty mejesi de, osy sanasyzdyqtyń sal­dary bolyp tabylatyn jem­qorlyq uǵymyn joıyp, ádiletti qoǵam retinde damyǵan elderdiń kóshin bastaý. Al ádiletti qoǵam bolý úshin, onyń árbir múshesiniń kókirek kózi ashyq, jaqsylyqqa qushtar, jany izgi bolýǵa tıis. Buǵan qatysty uly danamyz Abaı: «Atymdy adam qoıǵan soń, qaıtip nadan bolaıyn», dep kesip aıtyp ketken. Sondaı-aq áleýmettik jaǵdaıdyń jaqsarýy, ádilettiń ornaýy – adamdardyń uıatyna, ádildigine, meıirbandyǵyna, ar tazalyǵyna baılanysty bolmaq.

Halqymyz endigi kezekte baba muratyn saqtap, Máńgilik el bolýǵa umtylýy mindet. О́z keze­ginde Máń­gilik el bolýǵa para­qorlyq ispetti indet kedergi bolary aıdan anyq. Árıne, eshbir memleket jem­qorlyqty túp-tamyrymen joıa almaǵan, alaıda, oǵan yqpal eter sebep-saldardyń aldyn alý kez kelgen eldiń, kez kelgen qoǵamnyń qolynan keledi dep oılaımyn.

Osy oraıda, Sybaılas jem­qorlyqqa qarsy is-qımyl agent­tiginiń bastaýymen iske qosylǵan «Adaldyq alańy» atty úlken joba júzege asyrylýda. Jobanyń basty mindeti – «turmystyq» jem­qorlyqty joıyp, qarapaıym halyqtyń alańsyz ómir súrýine qolaıly jaǵdaı jasaý. Joba aıasynda, elimizdiń barlyq salasynda birqatar is-shara atqarylyp, azǵantaı ýaqyt ishinde halyq arasynda oń baǵasyn alyp úl­gerdi.

«Adaldyq alańy» jobasynyń bir ereksheligi, elimizdegi jańa ilim, jańa uǵym, basqarýdyń jańa quraly «jobalyq menedjment» salasynyń qoldanylýynda. Iаǵnı, belgilengen merzim ishinde, kózdegen maqsatqa qol jetkizý. Al maqsat anyq, baǵdar aıqyn, ol jemqorlyqtyń aldyn alyp, sanany ózgertý, oıatý. Joba eń aldymen, adamnyń sanasyna sáý­le túsirip, adamdy, qoǵamdy túze­týge baǵyttalǵan. Sondyqtan, adal­dyq, ádildik jolyndaǵy bas­ty qundylyǵymyz – qoǵam, al qoǵamdy ózgerter kúsh – bilim men adal eńbek.

Demek, eńbekke nemquraıly qaraýshylyqqa, jalqaýlyqqa, qo­ǵamdy jutatyp, toqyraý­shy­lyqqa ushyratatyn áleýmettik júdeýlikke ákelip soqtyratyn alaıaqtyq pen jem­qorlyqqa qarsy bir aǵzadaı qoǵam bolyp tótep berý aýadaı qajet-aq. «Eńbek joq, qareket joq, qazaq kedeı, tamaq ańdyp qaıtedi tentiremeı» zamanyna qaıta oralmas úshin alaýyzdyq pen ádiletsizdikke uıyt­qy bolǵan jemqorlyq zulym­dyǵyna qarsy birlesip áre­ket eteıik. Teginde aqyl, ǵylym, minez, ar, adaldyq syndy qun­dylyqtarǵa ıe adam ǵana qoǵam kóshin bastaıdy.

 

Denıs ShAKENOV,

Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Qaraǵandy oblysy boıynsha departamentiniń basshysy

 

QARAǴANDY

 

Sońǵy jańalyqtar

Beıqamdyqqa jol berilmeýi kerek

Rýhanııat • Keshe

Koronavırýssyz Qostanaı

Aımaqtar • Keshe

Kúrish eksportyna kedergi joq

Aımaqtar • Keshe

Álem únemdele bastady

Álem • Keshe

Uqsas jańalyqtar