Úkimet • 24 Jeltoqsan, 2019

Úkimet otyrysynda Ekologııalyq kodekstiń jańa redaksııadaǵy jobasy qaraldy

11 retkórsetildi

Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ekologııalyq kodeksiniń jańa redaksııadaǵy jobasy qaraldy. Bul týraly Premer-Mınıstrdiń baspasóz qyzmeti habarlady.

Ekologııalyq kodekstiń negizgi qaǵıdattary men jańashyldyqtarymen Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri M. Myrzaǵalıev tanystyrdy. «Samuryq-Qazyna» UÁQ» AQ basqarma tóraǵasy A. Esimov túsinikteme berip ótti, halyqaralyq sarapshylar qaýymdastyǵynyń pozısııasyn Qazaqstandaǵy BUU Damý baǵdarlamasynyń turaqty ókili Iа. Berısh, iri ónerkásiptik kásiporyndardyń pozısııasyn «Qazmyrysh» JShS bas dırektory A. Hmelev, ekologııalyq qoǵamdyq uıymdardyń pozısııasyn «EKOM» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy, Pavlodar Orhýs ortalyǵynyń úılestirýshisi S. Mogılıýk jetkizdi.

Ekologııalyq kodekstiń jańa redaksııasynyń jobasy EYDU elderiniń tájirıbesin, sondaı-aq qazaqstandyq jurtshylyq pen bıznestiń pikirlerin eskere otyryp ázirlendi. Onyń negizgi qaǵıdasy — «lastaýshy ózi tóleıdi jáne túzetedi».

О́zgerister qorshaǵan ortaǵa áserdi baǵalaý tártibin (QOÁB) barlyq tabıǵat paıdalanýshylarǵa emes, «birinshi sanattaǵy» iri kásiporyndarǵa ǵana qoldanýdy qarastyrady. Sonymen birge, jurtshylyq ekologııalyq saraptama kezeńinde bir ret qana emes, QOÁB-nyń barlyq satysyna qatysady.

2025 jyldan bastap «birinshi sanattaǵy» iri nysandarǵa keshendi ekologııalyq ruqsattar (KER) qoldanylady jáne qorshaǵan ortaǵa shyǵaryndylardy azaıtýǵa baǵyttalǵan eń jaqsy qoljetimdi tehnologııalardyń (EQT) tetigi engiziletin bolady. EQT-ǵa ótken kompanııalar emıssııalar úshin tólemnen bosatylady, al qalǵandaryna shyǵaryndylar úshin tólem mólsherlemeleri 2028 jyldan bastap ár úsh jyl saıyn 2, 4, 8 ese birtindep ósedi (2025 jyldan bastap top-50 iri kásiporyn úshin). Jańadan qosylǵan kásiporyndar úshin KER alý mindetti bolyp sanalady. Sonymen qatar, jergilikti atqarýshy organdar qorshaǵan ortany qorǵaý sharalaryn 100% kóleminde túsetin ekologııalyq tólemder esebinen qarjylandyrýǵa mindetti.

Kodeks jobasynda iri lastaýshy kásiporyndardyń qorshaǵan ortaǵa zııandy zattar shyǵaryndylarynyń kólemine monıtorıng jasaýdyń avtomattandyrylǵan júıesin qurý qarastyrylǵan.

Kodekste buqaralyq aqparat quraldary arqyly ekologııalyq tártip buzýshylyq jáne shaǵymdar faktisi boıynsha kásiporyndy tekserý týraly aldyn ala habarlandyrý erejesi alyp tastalǵan, bul ýákiletti memlekettik organdarǵa qorshaǵan ortaǵa zalaldy toqtatýǵa jáne shuǵyl áreket etýge múmkindik beredi. Sonymen birge, ekologııalyq quqyq buzýshylyq úshin salynatyn ákimshilik aıyppuldar 10 esege arttyrylady.

Ekologııalyq kodekstiń jańa redaksııasynyń jobasynda qaldyqtardyń 5 satyly ıerarhııasy jáne olardy óńdeýdegi mindetti «kezeńdik» engizilgen, ıaǵnı bul: paıda bolýdyń aldyn alý/azaıtý – qaıta paıdalaný, óńdeý, kádege jaratý – jerge kómý. Qaldyqtardy jikteý qaýipti emes jáne qaýipti qaldyqtardy qamtı otyryp, Eýropalyq qaldyqtar katalogyna sáıkes jasalady.

Sonymen qatar, «Waste to Energy» tetigi engizilýde, ıaǵnı jańartylatyn energııa kózderine uqsas elektr energııasyn óndirýmen qaldyqtardy jaǵý. Bul 2025 jylǵa qaraı qaldyqtardyń kólemin 30%-ǵa deıin azaıtýǵa jáne 180 mlrd teńgeden astam somaǵa ınvestısııalar tartýǵa jol ashady.

«Elimizdegi ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartý – Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev pen Prezıdent Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń aldymyzǵa qoıǵan basym mindetteriniń biri. Jyl saıyn ekologııalyq qaýipsizdik máseleleri ózekti bola túsýde», — dedi A. Mamın.

Úkimet basshysy Kodeks kásiporyndarǵa qorshaǵan ortany lastaǵany úshin aıyppul tóleýden góri, óndiristi jańǵyrtý, jańa tehnologııalar úshin qarajat jumsaǵan tıimdirek bolatyndaı jaǵdaı týǵyzatynyn atap ótti.

Kásiporyndardyń qorshaǵan ortaǵa áserin azaıtý úshin eń jaqsy qoljetimdi tehnologııalardy engizýin qamtamasyz etý maqsatynda Premer-Mınıstr Halyqaralyq jasyl tehnologııalar jáne ınvestısııalyq jobalar ortalyǵynyń bazasynda EQT bıýrosyn qurý máselesin pysyqtaýdy tapsyrdy.

«Búgingi tańda elimizdiń polıgondarynda 120 mln tonnadan astam qatty turmystyq qaldyqtar jınalǵan. Osy kólemdi azaıtý úshin óńirlerdiń ákimderine Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligimen birlesip, qaldyqtardy suryptaý jáne energetıkalyq kádege jaratý nysandaryn salýǵa jer telimderin bólý máselesin pysyqtaýdy tapsyramyn», — dedi A. Mamın.

Úkimet basshysy Parıj kelisimi aıasynda Qazaqstan mindettemelerin iske asyrý maqsatynda Tómen kómirtekti damý strategııasyn ázirleý kezinde josparly kórsetkishterge qol jetkizýdiń biryńǵaı tásilderi men tetikterin ázirleýdi tapsyrdy.

Sońǵy jańalyqtar

Basylym basshylary - Ýálıhan QALIJAN (1948)

Basylym basshylary • Búgin, 16:57

Alysty jaqyndatatyn qurylǵy

Qoǵam • Búgin, 16:23

Qaıyrymdylyq – qasterli qasıet

Qoǵam • Búgin, 15:54

Almatydaǵy ıesiz jeliler qala balansyna beriledi

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 15:49

Almatyda 39 medısınalyq uıym ashylady

Medısına • Búgin, 15:31

Basylym basshylary - Nurlan ORAZALIN (1947)

Basylym basshylary • Búgin, 15:24

Memleket basshysy Dáýren Abaevty qabyldady

Prezıdent • Búgin, 15:08

Jaqsylyq júrek jylytady

Qazaqstan • Búgin, 15:07

Basylym basshylary - Ábish KEKILBAIULY (1939-2015)

Basylym basshylary • Búgin, 15:06

Mektep bitirýshi túlekter jol qurylysy salasymen tanysty

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 15:03

Jetistikke jetken jandardy dáripteıdi

Aımaqtar • Búgin, 12:42

Inklıýzıvti qoǵam qurý úshin...

Qoǵam • Búgin, 12:21

Erikti jastar erkin formatta pikir almasty

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 12:05

Almatyda qurylys qarqyndy júrip jatyr

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 11:33

Tálimi zor, ǵıbraty mol jıyn

Aımaqtar • Búgin, 11:18

Danyshpan toıyna bir tamshy úles

Abaı • Búgin, 10:36

Habarsyz ketken kásipker izdestirilýde

Aımaqtar • Búgin, 10:24

Jumyrtqa nege qymbattaıdy?

Ekonomıka • Búgin, 09:27

О́ner mýzeıindegi ózgeshe kórmeler

Aımaqtar • Búgin, 09:12

Alısa – Arqa tósinde

Aımaqtar • Búgin, 08:03

Uqsas jańalyqtar