Halyq tańdaýy

Osylaısha, Qazaqstan halqy óziniń taǵdyryn, memlekettiń bolashaǵyn Prezıdentke senip tapsyra alatynyn alǵash ret aıqyn sezine aldy. Naqtylaı aıtqanda, 1991 jyldyń 1 jel­toqsanynda Qazaqstan Respýb­lıkasynyń memlekettik tarıhynda jańa qoǵamdyq-saıası kezeńge sátti qadam jasalyp, el eńsesi kóterilip qaldy. Saılaý nátıjesi tek el Prezıdentin aıqyndap qana qoıǵan joq, sonymen birge Qazaqstannyń óz táýelsizdigin ja­rııalaý máselesin kún tártibine shy­ǵarýyna keńinen jol ashty. Bul táýelsizdik tarıhyndaǵy eń sheshýshi qadamnyń biri – Tuńǵysh Prezıdent saılaýy bolǵanyn anyq ańǵartady.

Atalǵan búkilhalyqtyq saılaýda Elbasy Nursultan Nazarbaev saılaýǵa qatysqan daýys berýshilerdiń 98,7 paıy­zy­nyń daýysyna ıe boldy. Saı­laýǵa daýys berý quqyǵy bar azamattardyń 88,2 paıyzy qatysyp, qazaqstandyqtar zor saıası belsendilik tanytty.

Sol kúnderdiń atmosferasy áli kúnge deıin esimde. Keńes Odaǵynyń sońǵy kúnderi edi, odaqtas respýblıkalar birinen soń biri óz egemendigin jarııalap jatty. Munyń ózi burynǵy sharýashylyq baılanystardyń úzilip, ekonomıkanyń kóz aldy­myz­da quldyrap, kásip­oryn­dardyń toqtaýyna, jumyssyzdyq ulǵaıyp, adamdardyń áleýmettik jaǵdaıy kúrt nasharlaýyna ákelip soqty.

Osyndaı qıyn-qystaý kezeńde Nursultan Nazarbaev ha­lyq pen memlekettiń taǵ­dy­ryna qatysty barlyq jaýap­ker­shilikti óz moınyna aldy. Oǵan jańa táýelsiz memleketti qalyptastyrýdyń bastaýynda turýdyń asa jaýapty mıssııasy júkteldi.

1991 jyly tikeleı jáne búkilhalyqtyq Prezıdent saılaýy jarııalanǵan kezde Qazaqstan halqy ony maquldaı otyryp qabyl aldy. Saılaý azamat­tardyń belsendiligin buryn-sońdy bolmaǵan deńgeıde arttyra tústi. Al olardyń Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdentin saılaýǵa naqty qa­tysýy Otan taǵdyry úshin jaýap­kershilik sezimin arttyryp, patrıotızm men rýhanı órleýdiń sharyqtaýyna jol ashty.

Jappaı barlyq jerde Nursul­t­an Ábishulynyń kan­dıda­týrasyn qoldaýda basta­ma­­shyl toptar quryla basta­dy. Kandıdattyń senimdi tulǵalary­nyń ishinde qoǵamnyń kóptegen jar­qyn ókili boldy. Sol kez­degi barlyq áreket etýshi saıası partııalar, qoǵamdyq uıym­dar men qozǵalystar, dinı qaırat­kerler, zııaly qaýym, jastar, muǵa­lim­der men dárigerler, kóp­tegen eńbek ujymy Nursul­tan Nazarbaevty qýana qoldaıtyndaryn bildirdi. Saılaý úrdisi zamanaýı saılaý tehnologııalaryn qoldanbaı-aq, demokratııalyq turǵyda ótkenin erekshe atap ótkim keledi.

Prezıdent saılaýyna qatysý­shy jáne uıymdastyrýshy retinde men barlyq óńirdegi saı­laýshylardyń ózderi senim artqan kandıdatyn – Nursultan Nazarbaevty qalaı qarsy alǵa­nyna kýá boldym. Adamdar sta­dıondarda, zaýyttarda, fabrıkalarda kóptep jınalyp, ózekti máselelerdi kóterdi. Olar balalarynyń bolashaǵy, eldiń bolashaǵy úshin alańdaýshylyq tanyta otyryp, óz usynystary men amanattaryn aıtty.

Saılaýshylar aldynda sóz sóılegen Nursultan Ábishuly aldaǵy jyldarda týyndaıtyn qıyndyqtardy jasyrmady, KSRO ydyraǵannan keıin Qazaqstandy ne kútip turǵanyn ashyq aıtty. Onyń respýblıkany damytýdyń negizi retinde qoǵamda etnosaralyq jáne dinı kelisimdi saqtaýǵa, birlikke shaqyrýy barsha jurttyń tarapynan tolyq túsinistik pen qoldaýǵa ıe boldy. Ol kommýnıstik júıeniń qaıtyp kelmeıtinin, jańa kezeńder týa­tynyn aıta kelip, bularmen birge kútpegen jańa ózgerister de týyndaıtynyna, alda jaqsy kúnder kútip turǵanyna senim bildirdi. Sonymen qatar Elbasy ekonomıkalyq basymdyqtar, saıa­sı ózgerister joldary jáne el damýynyń rýhanı-ıdeologııalyq modelderi týraly óz kózqarasyn ortaǵa saldy.

Kýágerler men saılaýǵa qatysýshylar osy kúnge deıin 1991 jylǵy 1 jeltoqsanda barlyq saılaý ýchaskesinde, qala­lar men aýyldarda jal­py­halyqtyq mereke bolǵanyn esterinen shy­ǵar­maıdy. Sebebi basqasha bolýy da múmkin emes edi, óıtkeni Qazaqstan halqy qazirgi zamanǵy tarıhta tuńǵysh ret memlekettiń birinshi basshysyn ózi saılady.

Bul rette Nursultan Ábish­ulynyń ózindik dara harızmalyq tulǵasy mańyzdy ról atqarǵanyn aıta ketken jón. Onyń áńgime júrgizý qabileti, qarapaıym adamdardyń ómirin tereń túsine bilýi, eldiń ishki jáne syrtqy saıasatynyń bolashaǵyn tap basa boljaı bilý qasıeti, álemdik saıası-ekonomıkalyq úrdisterdi, zaman aǵymyn saralaı alatyn bilimdiligi, óz isiniń durystyǵyna degen berik senimi, alǵyrlyǵy, saıası erik-jigeri árqashan da shynaıy tańdanýdy týdyrdy.

Keıin egemen elimizdiń tarıhyndaǵy aıtýly dataǵa aınalǵan  1 jeltoqsan jańa memlekettik mereke – Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti kúni bolyp bekitildi. Árıne, ol zańdy da. Naqty aıtar bolsam, 2011 jyldyń 10 jeltoq­sanynda Parlament Senaty depýtattarynyń bastamasymen «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy merekeler týraly»  Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna tolyqtyrý engizý týraly» zań qabyldandy.

Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezı­denti – Elbasy Nursultan Nazar­baevtyń elimizdiń bir­ligin, Ata zańyn, adam men adam­zat­tyń quqyqtary men bostandyq­taryn qorǵaýdy qamtamasyz etken jańa táýelsiz memlekettiń negizin qalaýshy tulǵa ekeni daý týdyrmaıdy. Bul – anyq ta aqıqat jaıt. Sondyqtan atalǵan Zańnyń qabyldanýy arqyly Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń memleketimizge sińirgen ólsheýsiz eńbegi naqty tanyldy. Sondaı-aq bul sheshim arqyly Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstanǵa, óz halqyna sińirgen eńbegine baǵa berilip qana qoıylǵan joq, táýelsiz Qazaqstannyń damý jolyndaǵy Prezıdent ınstıtýtynyń mártebesine, onyń mańyzdylyǵyna basa nazar aýdaryldy. Barsha qazaq­standyqtardyń, hal­qy­myz­dyń Prezıdent ınstıtýty­nyń, prezıdenttik basqarýdyń óte qajettigin tereń túsinip, ony tańdaǵanyna, ıaǵnı halyq tańdaýyna atalǵan zań arqy­ly baǵa berilip, laıyqty qurmet kór­setildi deýge bolady. Sondyqtan da barsha qazaqstandyq atalǵan sheshimdi oń qabyldap, jyl saıyn 1 jeltoqsandy Tuńǵysh Prezıdent kúni retinde erekshe jaǵdaıda atap ótip keledi.

Osy mereke týraly Zańnyń qabyldanýy úshin daýys bergende, meniń boıymdy dál sol 1991 jyldaǵydaı óz elim úshin maqtanysh sezimi kernedi. Qazaq­stan táýelsizdik jyldarynda El­basynyń saıası baǵytymen ilge­ri­leı otyryp, álemde tanymal ári qurmetti, qazirgi zamanǵy, ser­pindi damyp kele jatqan, áleý­mettik baǵdarlanǵan HHI ǵasyr memleketine aınaldy.

Oralbaı ÁBDIKÁRIMOV,

memleket jáne qoǵam qaıratkeri