Saraptama • 19 Maýsym, 2024
Jahan jáne genderlik alshaqtyq
Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forým maýsym aıynda jahandyq genderlik alshaqtyq týraly jyl saıynǵy esebin jarııalady. Alǵash ret 2006 jyldan beri jarııalanyp kele jatqan eseptiń bıylǵy shyǵarylymy 146 memleketti qamtyǵan. Onyń 102-si jyl saıynǵy esepte úzilissiz taldanyp keledi.
Medısına • 18 Maýsym, 2024
Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy mindet pen jaýapkershilik
О́tken jeksenbide Medısına qyzmetkeriniń kásibı merekesin atap óttik. El azamattarynyń ómiri men densaýlyǵyn saqtaý medısına salasynda eńbek etip júrgen ár mamannyń basty mıssııasy dep bilemiz. Bul mindetti oryndaý asqan jaýapkershilikti, adaldyqty, adamgershilik pen qaıyrymdylyqty, esil eńbekti qajet etedi. Sol úshin de el-jurt medısına qyzmetkerleriniń eńbegin joǵary baǵalaıdy.
Balalar • 18 Maýsym, 2024
Balalar qaýipsizdigi – eldik másele
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2022 jylǵy 16 naýryzdaǵy jáne 2023 jylǵy 1 qyrkúıektegi Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýlarynda balalarǵa jasalǵan zorlyq-zombylyqtyń kez kelgen túrine qatysty jazany kúsheıtýdi tapsyrǵan bolatyn.
Pikir • 18 Maýsym, 2024
Eńbek qatynastary: Áriptestik pen suhbattastyq
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen usynylǵan «Ádiletti Qazaqstan» uǵymyn memleket baǵdarynyń basty ıdeologemasyna aınaldyrý kún tártibinde turǵan negizgi másele ekeni anyq. Al bul baǵytta memlekettiń qoǵamǵa zańnamalyq bastama berý arqyly demokratııalyq úderisterdi jalǵastyrýy, adamdardyń eńbek jaǵdaılaryn jaqsartýda olardyń ókiletti ókilderimen yntymaqtasty odan ári jetildirýi – mańyzdy sharttardyń biri.
Zerde • 15 Maýsym, 2024
Altyn Orda tarıhynyń sońǵy kezeńi
Ulttyq sanany nyǵaıtý men biregeılikti qalyptastyrýda tarıhtyń atqarar róli men mańyzyna qazaq elinde táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynan-aq erekshe mán berile bastady. 90-jyldardyń sońynda bir jyl ulttyq tarıhqa arnalsa, 2000-jyldardyń basynda «Mádenı mura» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda ulttyq tarıhtyń sheteldegi derekteri ákelindi. Odan keıin memlekettik tarıhymyzdyń bıik kórinisi – Qazaq handyǵynyń 550 jyldyq merekesi 2015 jyly toılandy. Al bıyl elimizde Joshy Ulysynyń 800 jyldyǵy keńinen atalyp jatyr.
Zerde • 14 Maýsym, 2024
Kárim Myńbaevtyń murasy men muraty
1948 jyly 30 qyrkúıekte Saryarqanyń ońtústiginde, Balqash kóli men Betpaqdalanyń túıisken jerinde alapat apat oryn aldy. Almatydan shyqqan ushaq Balqash qalasynan janarmaı quıyp, áýege kóterilgen soń 15 mınýttan keıin jarylyp ketti. Ushaqtyń ishinde Máskeýge, Stalın qoldan jasaǵan akademık T.Lysenkonyń 50 jasqa tolǵan toıyna shaqyrylǵan Qazaqstan aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń betke shyǵatyn tulǵalary – akademık Kárim Myńbaev bastaǵan ǵalymdar – Qylysh Babaev, Sapar Nuǵymanov, Hasen Naýryzbaev, Fedor Solodnıkov bar edi. Bári qaıǵyly qazaǵa ushyrady.
Din • 14 Maýsym, 2024
Imandylyq bilimmen, ǵylymmen tolyqqany abzal
Mekkege jol «Musylmannyń bes paryzynyń biri – qajylyq saparyna barý» degendi bala kezden estip óstik. Qajylyqqa baratyn musylman – erekshe: basqa tórt paryzyn da oryndaǵan, jany taza, isi adal, bilimi tereń, el aldynda abyroıly jáne ómir kórip, aqyl toqtatqan adam bolýy kerek degen senimimiz berik boldy. Sodan da bolar, jastaıymyzdan «Mekkege barý – adamǵa júkter mindeti mol, kez kelgen jannyń oryndaýy ekitalaı sapar» degen túsiniktiń qalyptasqany. Ol saparǵa barǵandardyń elge qadirli bolatynyn, tek din máselesinde emes, aýyldaǵy úlkendi-kishili sharýalardy sheshýde de jurtshylyq «qajy-eke» dep júginip, keńesine qulaq túrip, aıtqan ýájine toqtaıtynyn kórip ósý senimimizdi odan ári bekite túsken. Jáne júrek túbinde «barsam...» degen armandy uıalatqan.
Tulǵa • 13 Maýsym, 2024
Ol sóılep otyr. Al men ony únsiz tyńdaýdamyn. Osylaı sút pisirilim ýaqyt ótti. Bir kezde áńgime ıesi ekpindete aıtqan sózin báseńdetkendeı boldy. Sóıtti de: «Bári esimde ǵoı aǵa, – dedi. – Jaz aıy. Taý etegindegi aýyl. О́zen. Balyq aýlaýǵa barý. Sonda eresek sizder meni qarmaqqa iletin shylaýshyn izdettirip, tynysh taptyrmaýshy edińizder».
Tanym • 13 Maýsym, 2024
«Túrik» qoldanysyn qaıtarýymyz qajet
Erte dáýirlerde, sonaý VI-VIII ǵasyrlarda-aq máńgi tastarǵa (bengú tash) «Túrk» dep tańbalanǵan etnonımniń de, sondaı-aq tıisti etnostyń tiliniń ataýynyń da ýaqyt óte kele, HIH ǵasyrda eki túrli qoldanyla bastaýynyń túp-tórkininde astarly saıası sebepterdiń jatqany barshaǵa málim. Eki túrli qoldanys eń aldymen túrik tilderin bir tildiń dıalektisi retinde emes, jeke, derbes til retinde qarastyrýdan órbidi. Osylaısha, «túrki tilderi» (tıýrkskıe ıazykı) termıni qoldanysqa ene bastady.
Rýhanııat • 13 Maýsym, 2024
Almatydaǵy qazaq mádenıeti men ǵylymynyń qara shańyraǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kitaphanasy shejireli kóne tarıhtyń ózindeı emes pe? Atalǵan ordany tuńǵysh basqarǵan memleket qaıratkeri Oraz Jandosovtan bastap, búgingi basshylyqqa deıingi aralyqta qanshama tuǵyrly tulǵalarymyzdyń rýhanı ordasyna aınalǵan kitaphana bul.
