Qylmys • 12 Naýryz, 2024
Mal urlyǵy búgingi kúnniń ózekti máselesine jáne qoǵam dertine aınalǵany – barshaǵa málim. Búgingi tańda Túrkistan oblysy aýmaǵynda mal urlyǵy qylmystarynyń aldyn alý, boldyrmaý maqsatynda aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jumystar istelip jatyr. Degenmen ózge jannyń otbasyn asyrap otyrǵan tórt túligine qol suqqan ákki urylardyń isi tyıylar emes. Qorasynda turǵan malynan aıyrylyp, júgenin ustap qalǵan adamdar kóp.
Infografıka • 12 Naýryz, 2024
Oqý grantynda jaýapkershilik bar
Buryn joǵary oqý oryndaryna mektepten keıin birden túsip ketý báıgeden aty ozǵanmen birdeı bolatyn, óıtkeni dıplomy bar adam jaqsy qyzmetke ornalasatyn. Sodan bolar, ata-ananyń armany da balalarynyń oqyp-toqyp, dıplom alýy edi.
Aımaqtar • 12 Naýryz, 2024
Ár mezgildiń ózine tán syıy men synaǵy qatar júredi. Bul rette qys sońynan keletin kóktemniń synaǵy – qarǵyn sý. Jer-ananyń tońyn jibitip, tus-tusqa taraǵan shýaqtan erigen qar sýy topyraqqa sińip qurǵaǵansha aınalamyz biraz sarsańǵa túsedi. Tabıǵı qubylys bolǵanymen, ár óńirdiń aýa raıynyń ereksheligine qaraı erteli-kesh jetetin bul jaǵdaıǵa qamdaný sharalary aldyn ala uıymdastyrylady.Búginde elimizdiń barlyq óńirinde kóktemgi sý tasqynyna qarsy daıyndyq jumystary josparǵa sáıkes júrgizilip jatyr. Biraq keıbir óńirlerde kúnniń kúrt jylynýy osy baǵyttaǵy jumystardy jedeldetip jiberdi. Máselen, Qazgıdromet kesheli beri, ıaǵnı 11-12 naýryz kúnderi Abaı oblysynyń batysy, soltústigi jáne ońtústiginde jaýyn-shashyn kúsheıetinin habarlady. Sonymen qatar Shyǵys Qazaqstan oblysynyń soltústiginde, shyǵysynda, ońtústiginde qar aralas jańbyr jaýýy kútilip otyr. Osyǵan baılanysty atalǵan eki oblystyń aýmaǵynda qar qarqyndy erýi múmkin. Munyń sońy qarǵyn sýdyń kóbeıýine soqtyryp, biraz jerdi sý basý qaýpi bar.
Tehnologııa • 11 Naýryz, 2024
Jasandy ıntellektiniń jasyryn qylmysy
Igilik úshin jasalǵan jasandy ıntellektiniń qıǵylyq isi de barshylyq. Ony hakerler qarapaıym azamattyń derekterinen bastap, memlekettiń qupııa aqparattaryn qolǵa túsiretin taptyrmas qural retinde paıdalanyp otyr. Osy tusta Halyq aqyny Qarasaqal Erimbettiń «Qyzǵanar ıtaıaǵyn qutyrǵan ıt, qabady óz ıesin saq bolmasa» degen sózi sanamyzǵa sap ete qalǵany...
Tulǵa • 11 Naýryz, 2024
Bolat Sembın – táýelsiz elimizdegi quqyqtyq júıeniń qalyptasýy men damýyna zor úles qosqan, qylmystyq is júrgizý salasynda bilikti maman retinde tanylǵan kórnekti zańgerlerdiń biri. Ol óziniń ómir jolynda talaı bıikti baǵyndyra otyryp, tarıhı kezeńderde zań ústemdiginiń ornyǵýy úshin eren eńbek ete bildi.
Qoǵam • 11 Naýryz, 2024
Adal eńbek masyldyqtan saqtaıdy
Qazir erkindik pen jeke jaýapkershilik túrli sebeptermen ózimshildikke ulasyp, rýhanı sezim tómendegenin esh jasyra almaımyz. Eń aqyry, ómir súrip otyrǵan ortamyzdy, qoǵamdy synaý, jamandaý jaqsy emes. Barlyǵyn joqqa shyǵarýǵa kelgende aqylynan aljyǵandaı tartynbaıtyndar tóbe kórsete bastady.
Bilim • 11 Naýryz, 2024
«Satylaı keshendi oqytý» tehnologııasy
Keıingi jyldary «Qazaq tili» oqýlyqtaryndaǵy baǵdarlamalar men standarttarda qazaq tilindegi normalarǵa mán berilmeý, qazaq mektepterindegi «Qazaq tili» oqýlyqtarynyń orys mektepterindegi oqýlyqtar sııaqty leksıkalyq taqyrypqa kóp kóńil bólip, tildegi norma men júıeniń úıretilmeýi, grammatıkalyq erejelerdegi birizdiliktiń saqtalmaýy jaǵdaıdy múlde ýshyqtyra tústi. Qazaq mektepterindegi «Qazaq tili» oqýlyqtarynyń tildegi júıe normanyń ornyna geografııa, ekologııa, astronomııaǵa qatysty túrli leksıkalyq taqyryptar berilgen. Pán muǵalimderi solardyń sońynan qýalap, «Qazaq tili» pániniń mazmunynan aıyrylǵanyn aıtyp, dabyl qaqty. Durysynda, orys mektepteri men qazaq mektepterine arnalǵan oqýlyqtar júıesi, qurylymy múlde bólek bolýǵa tıis.
Din • 10 Naýryz, 2024
Halqymyzdyń 70 paıyzǵa jýyǵy musylman dininiń ókilderi. Din ustanýǵa erkindik berilgeli 30 jyldan astam ýaqyt ótti. Alaıda alǵashqy jyldary musylmandyq dinniń durys baǵyt-baǵdaryn biletinder qatary sırek edi.
О́ner • 10 Naýryz, 2024
«Kıikti» stansasynan ótken saıyn qazaqtyń dańqty kompozıtory Sydyq Muhamedjanov osy jerden Almatyǵa arman arqalap ketken shyǵar degen oıǵa túsem. Onyń kindik kesip, kir jýǵan jeri qazaqtaǵy ǵajaıyp ta, qasıetti topyraqtyń biri hám biregeıi dese bolady. Úsh myńjyldyq kóshpeliler mádenıetiniń tolǵaǵy jetip, toǵysqan jeri – bul. Saryarqanyń saz qonǵan aımaǵynda ýyzyna jaryǵan sazger kúni keshegi Táttimbet, Toqa, Daırabaı, Qyzdarbek, Sembek, Ábdı, Ábiken, Aqqyz, Itaıaq, Maqash, Begimsal dástúrindegi shertpe kúıdiń qazanynda qaınap, qaımaǵyna kenelgen birtýar tulǵa edi. Onyń «Shattyq Otany» poemasynda sol tereń de, eren tylsym sıqyr alystan aıqulaqtanyp, qulaqqa shalynady. Qazaqtyń uly kompozıtory Sydyq Muhamedjanov osy týyndysyn mýzykalyq poema dep ataǵan eken. Shyn máninde bul – bir dáýir, bir zamannyń marapat jyry. Qaztýǵannyń «Madaq jyryndaı» patetıkalyq poema.
Pikir • 08 Naýryz, 2024
Bala kezimnen naqty ǵylymǵa qyzyqtym. Matematıkany jaqsy kórip ósip, tipti osy pánniń muǵalimi de bolǵym keldi. Biraq ákem «Qarjy jáne Kredıt» mamandyǵyn tańdaýǵa keńes berdi. Ol meniń matematıkalyq jáne analıtıkalyq qabiletimniń atalǵan salada kómekke keletinin, sonymen qatar jaqyn arada elimizde qarjy salasynyń úlken damý qarqynyna ıe bolatynyn, sóıtip jas mamandar úshin tyń múmkindikter ashylatynyn da aıtty. Osylaısha, men qarjylyq bilim aldym.
