Másele • 28 Naýryz, 2023
Orman órti – saladaǵy olqylyq saldary
Halqymyz órtti «tilsiz jaý» dep, onyń aıtyp kelmeıtinin eskertken. Sóıtip, árdaıym qamsyz otyrmaýdy tapsyrǵan. Bul qubylystyń dalaly jerdegisinen ormandaǵysy óte qaýipti ári áldeqaıda zııan. О́rt aǵash basyn shalyp, kúshine engende gýildep, tarsyldap, úreıdi alady. Jelmen jarysyp, shoq pen jalyndy alysqa laqtyrady. Sóıtip, barlyq tirshilik kózin qýyryp, ań men qusty da otty ýysynan qutqarmaıdy. Bul – asa zor tabıǵı apat. Qostanaı ormanyn otqa oraǵan órt úsh kúnge jalǵasqan-dy. Qamsyzdyqtyń arty qasiretti órtke qalaı uryndyrǵan edi? Sonyń baıanyna nazar aýdaralyq.
Qoǵam • 27 Naýryz, 2023
Bul kúnderi jeke basymnyń súıkimdi tamyry, suńǵyla tamyrshysy – Gerold Belgerdiń kóp jyl boıy túzgen kúndelikter jınaǵy. «Ten dneı mınývshıh». «Merekeniń baspalar úıinen» 2015 jyly ásem bezendirilip basylǵan shoń dúnıe.
Rýhanııat • 27 Naýryz, 2023
Jambyl jyrlaǵan «Qyz Jibek» japonsha sóıledi
«Qyz Jibek» lıro-eposynyń Jambyl Jabaev jyrlaǵan nusqasy japon tilinde jaryq kórdi. Ony Japonııanyń folklortanýshylar assosıasııasy men Eýrazııa Jazýshylar odaǵynyń múshesi, belgili aýdarmashy Sharafat Jylqybaeva tárjimalady.
Tanym • 22 Naýryz, 2023
Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi: geometrııalyq qupııalar
Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesiniń ereksheligi sol, ǵımarat kúmbezderi men portaldary kirpishten salynǵan. Bul – Ortalyq Azııadaǵy eń úlken ǵımarat. Ol zamanda kúmbezdi ǵımarat salý – ǵalam qubylysyndaǵy bıik deńgeı. Ámir Temir qurylys barysynda osy kúmbezdiń kólemi men keseneniń syrtqy túrine erekshe mán bergen. Bul ǵımarattyń kompozısııalyq aýqymdylyǵy, proporsııalyq ólshemniń dáldigi, qurylymdyq sheshiminiń utqyrlyǵy, óte baı bezendirilýi Ortalyq Azııa sáýlet óneriniń damyǵanyn kórsetedi. Sonymen qatar burynǵy qarahanıdter dáýirinde sáýlet-qurylystyń sabaqtastyǵyn ańǵartady.
Saılaý • 21 Naýryz, 2023
Sheteldik baıqaýshylar: Qazaqstan demokratııaǵa tolyq bet burdy
Qazaqstandaǵy Májilis jáne máslıhattar depýtattarynyń kezekten tys saılaýyn baqylaǵan sheteldik baıqaýshylar saılaý úderisiniń barysyna júrgizgen monıtorıng nátıjesinde óreskel zań buzýshylyqtardyń tirkelmegenin málimdedi. Qazaqstanǵa halyqaralyq baıqaýshy retinde kelgen Astrahan oblysy (RF) gýbernatory ákimshiliginiń ishki saıasat basqarmasy basshysynyń birinshi orynbasary Andreı Syzranovtyń aıtýynsha, baıqaýshylar óz jumystaryn kásibı túrde oryndaǵan. Jalpy, Májilis saılaýyn 793 sheteldik baıqaýshy qadaǵalady. Olardyń 131-i 41 shet memleketten jáne 662-si 12 halyqaralyq uıymnan keldi. Ásirese Eýropa elderi parlamenttik saılaýǵa eleýli úles qosty. Saıası dodany EQYU-nyń 400-den astam ókili baqylady. Sarapshylardyń aıtýynsha, EQYU jáne ózge de halyqaralyq uıymdardyń tarapynan Qazaqstanǵa munshalyq nazar aýdarylýy – elimizdiń halyqaralyq uıymdarmen belsendi ári nysanaly jumysynyń nátıjesi, sondaı-aq Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen Ádiletti Qazaqstan qurý maqsatynda júrgizilip jatqan elimizdegi aýqymdy reformalarǵa halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan úlken qyzyǵýshylyq pen qoldaýdyń bar ekeniniń dáleli.
Qoǵam • 21 Naýryz, 2023
Baqyt pen baılyq adamnyń peıilinde
Qolymyz negizgi qyzmetten bir sát qalt ete qalsa, oı qýyp, oı qaýzaıtyn kezimiz az bolmaıdy. Tiri pende oıdan bir ajyraǵan ba? Ne úshin adam bolyp myna jaryq dúnıege keldiń? Ne is atqardyń? Artyńa qandaı iz qaldyryp barasyń?
Másele • 20 Naýryz, 2023
Muǵaljar kıeli jer retinde ón boıy materıaldyq ta, rýhanı jaǵynan da baı, berekeli óńir ekeni málim-di.
Mereke • 17 Naýryz, 2023
Naýryz – ilim-ǵylymnyń shamshyraǵy
Ǵalamı jaratylys qubylysyn túrki jurty Naýryz dep atady. Naýryz – toı, tabıǵat merekesi ǵana emes, astronomııa, astrologııa, geometrııa, matematıka, fızıka salasyndaǵy ǵylymǵa negizdelgen jol silteýshi shamshyraq. Jaratylysty, on segiz myń ǵalamdy zertteýdiń keshendi ǵylymı jobasy desek te bolady.
Tarıh • 17 Naýryz, 2023
Kúıgenkól aýylyndaǵy qýǵyn-súrgin
Batys Qazaqstan oblysy Jánibek aýdanynyń Kúıgenkól aýylynda jáne oǵan qarasty shaǵyn eldi mekenderde 1928-1932 jyldardaǵy ujymdastyrý saıasatyna qarsy halyq narazylyǵy bolǵan. О́ńirdegi baıdyń urpaqtary men aýqatty adamdar aýyldaǵy ujymdastyrý naýqanyna qarsylyq tanytqany anyq.
Tarıh • 16 Naýryz, 2023
Qazaqtyń biregeı oıshyly, aýyz ádebıeti úlgilerin jınaýshy, etnograf, tarıhshy, aqyn, ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń kórnekti ókili Máshhúr Júsip Kópeıulynyń (1858-1931) baǵaly mol murasy týraly oı-tujyrymdardy J.Aımaýytovtyń, M.Áýezovtiń, Á.Marǵulannyń, S.Muqanovtyń, B.Kenjebaevtyń, Á.Tájibaevtyń, M.Maǵaýınniń, S.Negımovtiń, S.Dáýitulynyń, Qýandyq Júsiptiń eńbekterinen tabamyz. Al Máshhúr Júsiptiń 20 tomdyq shyǵarmalar jınaǵy 2018 jyly jaryq kórdi. Bul eńbekte Máshhúr Júsiptiń ár jyldarda jazǵan hattary da bar. Al myna Sábıt Muqanovqa jazǵan haty oǵan enbegen. Bul hat S.Muqanovtyń jeke arhıvinde saqtalǵan.
