Tanym • 30 Maýsym, 2020
Sınergetıka. Jańasha paıymdaý stıli
Aqynnyń óleńderin kópten biletinmin. Bir qataryn oqımyn da, toqtap qalamyn. Ekinshi bir qataryn oqyp, taǵy kidirem. Adam balasynyń tabıǵaty qyzyq qoı. О́zińe tanys emes sezim-kúılerdi, beımaǵlum sózderdi qabyldaý qıyn.Barlyq ýaqytta «Ishi altyn, syrty kúmispen» kezdese bermesek te, kóbinde aınalasy tep-tegis, jup-jumyr bolyp keletin óleńder oqıtyn basymyz aqynnyń yrǵaqqa baǵyndyrylǵanymen, býynǵa, býnaqqa baǵyna qoımaıtyn aq óleńderin qabyldaı qoımaýymyz zańdy edi. Onyń ar jaǵynda quryǵanda kóshpendiler poezııasyna tán arhetıpterdi tanı alatyndaı bilimiń men kóshpendiniń tanymyndaǵy erkindik uǵymyn sezine alatyndaı shamań bolmasa, aqyn óleńiniń tereńine boılaý da qıyn eken.
Rýhanııat • 23 Maýsym, 2020
Avtordy moıyndamaý nemese postmodernızmge jol ashqan baǵyttar
Álem ádebıettanýynda germenevtıka, semıotıka, strýktýralızm, modernızm, postmodernızm sııaqty baǵyttar keń óris alyp, bul ǵylymnyń zertteý nysanyna aınalǵany belgili. Endi kórkem shyǵarmalardy burynǵydaı taqyryp, ıdeıa, jaǵymdy, jaǵymsyz keıipkerler arqyly taldaý «qyzyq emes». Jańasha oı-paıymdardyń, analızderdiń salmaǵy basym túsip jatyr. Osy jazbada poststrýktýralızm, postmodernızm týdyrǵan uǵymdar, sondaı-aq postmodernızmge jol ashqan baǵyttar týraly birshama oı qozǵasaq deımiz. Onyń ishinde strýktýralızm men poststrýktýralızmniń orny erekshe.
Ádebıet • 17 Maýsym, 2020
Úlken ádebıette usaq shtrıhtar bolmaıdy. Kemel oıdyń kemeńger ustasy Ábish Kekilbaıulynyń «Báıgetorysyn» oqyp shyqqanda osyndaı baılamǵa keldik. Adam janynyń qatpar-qatpar syrlaryna erkin boılaıtyn qalamger jylqynyń janyna da kóripkeldeı úńiledi. Bir kezderde báıgeniń aldyn bermegen torynyń ózi bop «oılanady», «eske túsiredi». Álemge áıgili jazýshylardyń birtalaıynda bar úlgini qazaq jazýshysy ózinshe órnektep, qazaqy tanymǵa barynsha jaqyndatady. Qazaq balasyna janýar ataýlydan eń jaqyny jylqy ekeni aıan. Adam men jylqy arasyndaǵy tereń baılanysty sýretteıtin bul shyǵarmada negizgi keıipker – Báıgetory.
Ádebıet • 11 Maýsym, 2020
О́tken ǵasyrdyń 70-jyldary ádebıetke kelgen býynnyń ishinde kózge jarq etip kóringen qalamgerdiń biri – Dýlat Isabekov. Qaı shyǵarmasyn oqysańyz da este qalady. Este qalatyn sebebi, keıipker tańdaýdaǵy talǵamy men ony somdaýdaǵy erekshe qabiletinde bolsa kerek. Meıli ol «Gaýhar tastaǵy» Qaıyrken bolsyn, «Dermenedegi» Omar ne «Tirshiliktegi» Qyjymkúl kempir bolsyn, qaı-qaısysy da óz minez-qulqymen, bolmys-bitimimen kózge urady, kóńilge ornaıdy.
Ádebıet • 09 Maýsym, 2020
Beıimbet Maılınniń san-salaly shyǵarmashylyǵynda bizdi qyzyqtyratyn bir taqyryp bar. Ol – Maılın prozasyndaǵy áıelder beınesi. Beıimbet degende qazaq oqyrmanynyń oıyna birden oralatyn qyz-kelinshekter kimder edi? Solar jaıly birer sóz.
Kıno • 05 Maýsym, 2020
Alty mıllıard teńgege túsiriletin fılmder
Ulttyq kınony qoldaý memlekettik ortalyǵy ótkizgen ekinshi pıtchıngtiń nátıjesi belgili boldy, - dep habarlaıdy atalǵan ortalyqtyń baspasóz qyzmeti.
Ádebıet • 05 Maýsym, 2020
Júsipbek Aımaýytovtyń «Aqbilegi» – kóp taldanǵan roman. Qazaq ádebıetindegi eń alǵashqy psıhologııalyq shyǵarma degende til ushyna birden oralatyn da osy «Aqbilek». Bas keıipkerden bastap janama keıipkerlerdiń de ishki álemin jarqyrata kórsetýde Aımaýytov sheberligine bas ıesiń.
Abaı • 05 Maýsym, 2020
Uly Abaıdyń týǵanyna 175 jyl tolýyna arnalǵan «Júregimniń túbine tereń boıla» atty mereıtoılyq músháıra óz máresine jetti. Birneshe jyldan beri Nur-Sultan qalasy ákimdiginiń qoldaýymen Sáken Seıfýllın murajaıy uıymdastyryp kele jatqan dástúrli jyr báıgesi bıyl Abaı rýhyna arnaldy.
Ádebıet • 02 Maýsym, 2020
Qazaq oqyrmany Áýezovtiń atyn estigende eń aldymen «Abaı joly» romanyn eske alady. Uly aqyn men dańqty jazýshynyń esimderi bir ǵasyrdyń bederinde bite qaınasyp úlgerdi. «Abaı jolyn» eshqashan oqymaǵan, oqymaıtyn oqyrman da Abaı ómiriniń ár kezeńin Áýezovke «súıenip» aıtyp bere alatyn jaǵdaıǵa kelsek, bul qos alyptyń halyq jadynda áli talaı ǵasyrlar boıy birge saqtalatynynyń kepili. Biraq óz basyma qazaqtyń klassık jazýshysynyń «Abaı jolyna» deıin jazǵan shyǵarmalary jaqyn. Jıyrmanyń o jaq, bu jaǵynda ne oı baqqyzǵan otyzynda jazǵan áńgime, povesterin sonshalyqty tushynyp oqımyn. Onyń ishinde «Qaraly sulý» men «Qorǵansyzdyń kúni», «Kókserek» pen «Qarash-Qarash oqıǵasy» qatarly máńgilik ólmeıtin shyǵarmalarynyń jóni bólek. Qaraly sulýdyń qumarlyq bılegen jany men Ǵazızanyń taptalǵan ary, Qurmashtyń jazyqsyz ólimi men Baqtyǵuldyń qaıtpaǵan kegi ádebıet deıtin sıqyrly álemge emes, ómir atty tylsymnyń naq ózine jeteleıdi. Jazýshy ózi ómir súrgen dáýirdiń shyndyǵyn, adamdardyń bolmysyn, minez-qulyqtary men ádetterin, turmysyn has sýretkerge tán realıstik ádispen jasaǵan. Ol bergi dáýirdiń danyshpandary sııaqty «sıtatalardy sapyryp» otyrmaıdy. О́z dáýirine óz kózimen qaraıdy. Býyrqanǵan myń boıaýly tirshiliktiń ishinen ózine kerek boıaýlardy tańdap alyp sózben sýret salady. Sol úshin onyń keıipkerleri tiri sııaqty. Shynynda da «Kinámshil boıjetken» bir qalada jaldap alǵan páterinde áli de ómir súrip jatqandaı. «Sónip-janýdaǵy» áıelin ózine teń kórmeı tastap ketken tákappar Syzdyq qalada jeńiltek bıkelermen oınap-kúlip ómir súrip júr me eken! Solardyń ishinde bizge keıipkerleri dáýirmen birge jasasa beretin sııaqty kórinetin bir áńgime – «Oqyǵan azamat».
Rýhanııat • 29 Mamyr, 2020
Sýret Aldyńǵy kúni tabıǵat aıasynda túsken sýretin jarııalaǵan. Sporttyq kostıým kıgen jigit aǵasy jalǵyz ózi jasyl shópte maldas quryp otyr. Dalanyń perzenti ekendigi esine túskendegi jaıbaraqat, jaısań keıip. «Tumsa tabıǵat qushaǵynda» dep jazyp qoıypty.
