Dástúr • 22 Naýryz, 2024

Dúnıege estiledi dúbiri

Bıyl qońyr kúzde Astana qalasynda V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndary ótedi. 20 sport túrinen 110 medal jıyntyǵy úshin dodaǵa kiretin sportshylar apta boıy elordany dúbirge bóleıdi. 10 jyl buryn Qyrǵyzstan eli bas bolyp uıymdastyrǵan alǵashqy alaman 10 ulttyq oıyn túrinen ǵana uıymdastyrylsa, eki jyldan keıin ótken dala dodasyna 26 sport túrinen 62 eldiń sportshylary qatysty. 2022 jyly Túrkııanyń Iznık qalasy sán-saltanatyn asyra ótkizgen Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyn­daryna 102 elden 3 myńnan asa sportshy qatysyp, 13 sport túrinen medaldar jıyntyǵyn bólisti. Jyldan-jylǵa jańaryp, túlep, túrlenip kele jatqan kóshpeliler oıyndary búginde qaı qurlyqqa da máshhúr. Bıyl bizdiń elde bolatyn Uly dala dodasyna ynta tanytqan elderdiń qatary 100-den áldeqashan asyp ketti.

Ulttyq sport • 20 Naýryz, 2024

AQSh kovboıyn arbaǵan kókpar

Naýryznamanyń Ulttyq sport kúnine oraı elimizdiń ár óńirinde túrli is-shara kópshilikke usynyldy. Astana qalasyndaǵy «Arǵymaq» at sporty saýyqtyrý kesheninde Týrızm jáne sport mınıstrligi, Ulttyq sport túrleri qaýymdastyǵy, elorda ákimdiginiń qoldaýymen ulttyq oıyn túrleri – kókpar, aýdaryspaq, teńge ilý, qyz qýý jáne toǵyzqumalaq pen asyq atýdan arnaıy saıys ótti.

Ulttyq sport • 20 Naýryz, 2024

Eldikti tanytatyn óner

Búgin – ulttyq sport kúni. Byltyr ulttyq sport túr­lerinen sańlaqtar 12 halyq­aralyq saıysqa qatysyp, 95 medal ıelendi, onyń ishinde 35-i – altyn júlde. Ulttyq sport túrlerin damytýdyń 2029 jylǵa deıingi tujyrymdamasy ázirlenip, salany óristetetin kadrlar daıarlaýdyń baǵdarlamasy da bekitildi. Ulttyq sport túrlerinen mektep ashý isi de qolǵa alyndy.

Ulttyq sport • 20 Naýryz, 2024

«Uly dala joryǵynyń» rýhanı máni zor

V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndarynyń aıasynda Ulttyq sport qaýym­dastyǵynyń múshesi – «Joryq» at sporty federasııasynyń muryndyq bolýy­men eleýli is-shara ótedi. Ol – bıyl úshinshi ret uıymdastyrylatyn «Uly dala joryǵy» respýblıkalyq marafony. Ulttyq sport kúni qarsańynda osy jo­banyń avtory Baqytjan TURLYBEKOVPEN arnaıy kezdesip, res­pýb­lıkalyq irikteý jarysyna daıyndyq barysy týraly áńgimelesken edik.

Týrızm • 14 Naýryz, 2024

Etnotýrızm óris almaı tur

Mańǵystaý – elimizdegi týrızmdi damytýǵa áleýeti zor oblystardyń biri. Osy salany óristetýge qolaıly ondyqqa kiretin óńirde etnotýrızmniń de salmaǵy basym. Tasyn túrtseń, tarıhty aqtaratyn dalalyq meshitterdi kórýge yntyq týrısterdiń shoǵyry da qalyń. Biraq jaqyndy alys etetin jol azaby syndy ınfraqurylymnyń aqsaýy óńirdiń etnotýrızmnen túsetin tabysyn juqartyp tur.

Basylym • 13 Naýryz, 2024

Oqyrman qolynda – «Oı salar oqıǵalar»

Jýrnalıst Aǵabek Qonarbaıulynyń «Shynaıy ómirde bolǵan oı salar oqıǵalar» kitaby jaryq kórdi. Respýblıkalyq «Aıqyn», «Dala men qala», «Jas qazaq» gazetterinde maqalalary jarııa­la­nyp, kóziqaraqty kópshilikke qaýymǵa esim-soıy keńinen tanyl­ǵan Aǵabektiń bul – ekinshi kitaby. Buǵan deıin «Mashaqat pen marapat» kitaby da kópshiliktiń ystyq yqylasyna kenelgen edi.

Qoǵam • 12 Naýryz, 2024

Balalardy shıratatyn ortalyq

Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetinshe, 0–17 jas aralyǵyndaǵy múgedektigi boıynsha tirkeýde turatyndardyń qatary artyp barady. 2010 jyly múgedek esebinde tirkeýde turǵan balalardyń sany 49 349 bolsa, 2022 jylǵy derekte 104 260 adamǵa jetken. Tóbe quıqańdy shymyrlatatyn sıfr. О́ki­nishtisi, jyl ótken saıyn erekshe balalardyń qatary artqanymen, olarǵa em-dom qondyryp, medısınalyq kómek kórsetetin ońaltý ortalyqtary tek megapolısterde ǵana bar. Batystaǵy óńirlerden balasyn bas qalaǵa, bolmasa Almatyǵa aparyp emdetý ata-anaǵa aýyr tıetini anyq.

Áıel álemi • 08 Naýryz, 2024

Atqa qonǵan arýlar

Bekzada ónerdiń ulyǵy sanalǵan qusbegiliktiń shyqqan tegi, túp-tamyry týra­synda talas toqtaǵan emes. Tarıhtan esken ańyzdyń jelisi Joshy hannyń 3 myń, han Abylaıdyń 500 búrkiti men 300 qarshyǵasy, suńqary bolǵanyn baıan etedi. Qubylaı hannyń saıatshylyqqa salatyn qyrandaryn baptaıtyn 10 myń qusbegisi bolǵany aıtylady. Qusbegilik óner qazaq qyzdaryna da qonǵanyn áıgilep júrgen arýlar shoǵyry qalyńdap kele jatqany qýantady. Qusbegi qazaq qyzynyń eskertkishi qumnan qashalyp Eýropa qurlyǵynda qasqaıyp tur.

Másele • 07 Naýryz, 2024

Qulannyń úıiri kóbeıse...

Dáýreninde qazaq saharasynda úıirimen órip, 50-jyldary joıy­lyp ketken prjevalskıı jylqysyn kóbeıtý máselesi kópten beri aıtylyp júr. Túrli qadam jasalyp, san salaly joba túzildi. 2012 jyly Úkimet qaýlysymen arnaıy rezervat ta qurylǵan-dy. Bıylǵy jyldyń maýsym aıynda «Jabaıy jylqylardyń oralýy» halyqaralyq jobasy aıasynda elimizge Eýropadan kerqulan ákelinbek. Segiz bas prjevalskıı jylqysy Pragadan jáne Berlınnen ushaqqa tıelip, aldymen Arqalyqqa jetkiziledi de, sodan soń Qostanaı oblysyna jóneltiledi.

Týrızm • 03 Naýryz, 2024

Jol azaby turalatqan týrızm

Týrızm jáne sport mınıstrligi 2019 jyldan beri top-10 basym týrıstik aýmaqty damytý boıynsha jumys atqardy. Sodan beri aımaqtardyń áleýetin salmaqtaı otyryp tizim uzaryp, týrızm klasterin damytýǵa taptyrmas oryndardyń qatary eki esege artty. Endi Premer-mınıstrdiń tapsyrmasy boıynsha týrıstik áleýeti basym 20 aımaqtyń tizimi shyqty.