Digital • 01 Shilde, 2025
Endi qurylys barysyn baqylaýdy dron jáne jasandy ıntellekt júıeleri júzege asyrmaq. Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken baspasóz konferensııasynda О́nerkásip jáne qurylys vıse-mınıstri Jánnat Dúbirova málimdedi.
Suhbat • 01 Shilde, 2025
Ulttyq korpýs – qazaq tiliniń sandyq jadysy
Jahandy qyzyqtyrǵan jasandy ıntellektiniń qarqyny kúnnen-kúnge kúsheıip keledi. Mátin jazýdyń qyr-syryn meılinshe meńgergen, suraǵanyńdy lezde taýyp beretin, tipti jaramsyz degen shyǵarmanyń ózin bar qatesinen aryltyp, minsiz qalypqa túsire alatyn «ChatGPT» syndy baǵdarlamalar halyqtyń qajetine jarap-aq tur. Alaıda jasandy zerdeniń qazaqshaǵa jetik bolýynyń bir tetigi – ulttyq korpýs. О́ıtkeni tildik modelderdi JI adamdar sekildi ómirden úırenbeıdi, olardy mátin arqyly oqytady. Iаǵnı jasandy ıntellekt qazaq tiliniń grammatıkasyn, leksıkasyn, stıldik erekshelikterin osy korpýs arqyly meńgeredi. Árıne, bul – ulttyq korpýstyń kóp qyrynyń bir túri. Al onyń taǵy qandaı ıgiligi bar? Qalaı qoldanýǵa bolady? Álemdik korpýstar qaı deńgeıde? Osy suraqtarǵa jaýap alý maqsatynda fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, qaýymdastyrylǵan professor Nurlyhan Aıtovamen suhbattasqan edik.
Bilim • 29 Maýsym, 2025
Tomorrow School: Bolashaqqa jol ashqan mektep
Qazir jasandy ıntellektiniń kerneýi kúsheıip, barlyq salada basymdyq alyp keledi. Elimizde peer-to-peer formatynda jumys isteıtin alǵashqy jasandy ıntellekt mektebi – Tomorrow School 2024 jyldyń qazan aıynan bastap jumysyn bastady. Bilim berý alańy alty kezeńnen turatyn irikteý ótkizip, myńǵa jýyq úmitkerdi qabyldady. Búginde 216 stýdent negizgi oqý baǵdarlamasyna qatysyp jatyr, dep jazady Egemen.kz.
Tehnologııa • 29 Maýsym, 2025
Jasandy ıntellektke negizdelgen otandyq RE:CREATE AI jobasy qysqa merzim ishinde qarqyndy damyp, Activate VC jáne Jas Ventures qorlarynan 150 000 dollar ınvestısııa tartýǵa qol jetkizdi. Bul – Astana Hub bastamasymen ótken AI’preneurs akselerator baǵdarlamasynyń nátıjeli túlekteriniń biri, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 29 Maýsym, 2025
Búginde dúkenge baryp aıaq kıimdi kıip kórý qarapaıym áreket. Alaıda bir ǵasyr buryn, 1920-jyldary bul úderiske ǵylymı tehnıka aralasqan. AQSh pen Eýropadaǵy keıbir aıaq kıim dúkenderinde satyp alýshylar aıaq kıim tańdap jatqanda… rentgendik tekserýden ótetin, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 29 Maýsym, 2025
Qazir ónimniń sapasy ǵana emes, ony qalaı usynatynyń da úlken mańyzǵa ıe. Tutynýshynyń qandaı taýardy, qalaı jáne qansha mólsherde qoldanatyny kóbine jarnama arqyly qalyptasady. Teledıdardan, áleýmettik jeliden nemese kóshedegi bannerlerden kórgen kórinis sanamyzda saqtalyp, bizdiń kúndelikti áreketimizge áser etedi. Jarnamanyń maqsaty da sol – ónimdi tanystyrýmen qatar, ony satyp alýǵa ıtermeleý, keıde qoldaný tásiline deıin baǵyt berý, dep jazady Egemen.kz.
Marapat • 28 Maýsym, 2025
Aqparat maıtalmandary marapattaldy
Elorda tórinde jýrnalıster qurmetteldi. Merekege oraı buqaralyq aqparat quraldary qyzmetkerlerine «Qurmet» ordeni, «Eren eńbegi úshin», «Shapaǵat» jáne «Eńbek ardageri» medali, sondaı-aq «Aqparat salasynyń úzdigi» tósbelgisi tabystaldy.
Marapat • 28 Maýsym, 2025
Astanada «Tumar–2025» ulttyq televızııalyq baıqaýynyń jeńimpazdaryn saltanatty marapattaý rásimi ótti. Aıta ketsek, bıyl «Tumar» báıgesi toǵyzynshy márte uıymdastyrylyp otyr.
Digital • 27 Maýsym, 2025
Til tiri aǵza sekildi. Ol damıdy, túrlenedi, jańarady. Al ony zaman kóshine ilestiretin – tehnologııa. Búginde qazaq tilin damytý úshin qaǵaz ben qalamnan góri ınternet pen jasandy ıntellekt kóbirek kómektesip júr. Bir platforma sózdiń maǵynasyn tereńirek túsindirýge kómektesse, ekinshisi orfografııalyq qatelerdi túzetedi. Al úshinshisi termınderdi birizdendiredi, tórtinshisi aýdıony áp-sátte mátinge aınaldyrady. Bul – tildi kúndelikti ómirde ońtaıly ári sapaly qoldanýǵa arnalǵan «sozdikqor.kz», «emle.kz», «termincom.kz», «Writer Voicy» sııaqty quraldardyń ortaq mıssııasy.
Ǵalam ǵajaptary • 27 Maýsym, 2025
Norvegııanyń aýyldyq aımaqtarynda, ásirese sharýashylyq fermalar janynda erekshe dúkender bar. Ereksheligi sol, munda satýshy degen atymen bolmaıdy.
