Eksklıýzıv
Tarıh • 22 Maýsym, 2023
«Bul án basynda Ulytaýǵa arnalmaǵan»: «Ulytaý» ániniń shyǵý tarıhy
Ult uıasy – Ulytaýdyń ulylyǵyn ulyqtaǵan ánder az emes. Biraq solardyń arasynda aqyn Saılaýhan Nákenov pen kompozıtor Jaqsykeldi Seıilovtiń shyǵarmashylyq birliginen dúnıege kelgen «Ulytaý» ániniń shoqtyǵy bıik.
Qoǵam • 21 Maýsym, 2023
Bala qumar oıynshyǵa qalaı aınalady?
Balanyń psıhologııasyna onyń oınaıtyn oıyndary kóp áser etedi, qalyptasý kezeńinde mańyzdy ról atqarady. Ata-ana dál osyǵan mán bergeni jaqsy. Qazir balalar smartfon arqyly túrli oıyndardy ózderi taýyp oınaı beretin bolǵan. Oıyn jasyndaǵy bala áli oń-solyn tanyp, neniń durys, neniń burys ekenin aıyra almaıtyndyqtan, oıynnan úırengenin boıyna sińiredi. Máselen, beıneoıyndardy oınaıtyn bala bolashaqta beısanaly túrde qumar oıynnyń qurbanyna aınalýy múmkin.
Tarıh • 21 Maýsym, 2023
Qazaq etnografııasyn alǵash zerttegen ǵalym kim?
Qazaq etnografııasyn alǵashqylardyń biri bolyp zerttegen Qazaqstandaǵy etnograftar mektebiniń negizin qalaýshy, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Halel Arǵynbaev. Bul týraly «Egemen Qazaqstan» gazetiniń tilshisi «Qazaq etnografııasynyń shyraqshysy» maqalasynda jazdy.
Qoǵam • 20 Maýsym, 2023
Sońǵy jyldary elimizde birneshe alapat órt boldy. Saldary aýyr. Jaqynda Abaı oblysynda bolǵan ormandaǵy órtten 15 adam qaza tapty. 2022 jyly da Qostanaıda órt bolyp 43 myń gektar jer jalynǵa oranǵan edi. Saldarynan 12 adam jaraqat alyp, 1 adam qaza tapqan. 91 turǵyn úı janyp ketken. Artynsha Abaı oblysynda taǵy órt boldy. 2 órt sóndirýshini qatty kúıik shalyp, 1 qyzmetker qaza tapty. Adam shyǵynynan ózge, ekologııa ahýaly bar, ormandaǵy janýarlar men órtenip ketken aǵashtar bar.
Qazaqstan • 20 Maýsym, 2023
Əýe shabýylyna qarsy qorǵanys əskerine 31 jyl toldy
El tynyshtyǵyn qaltyqsyz qadaǵalaý - aıbyndy áskerge júktelgen jaýapty mindet. Bıyl Qazaqstannyń Qarýly Kúshterine qarasty Áýe shabýylyna qarsy qorǵanys áskerine 31 jyl tolyp otyr. Osyǵan oraı «Egemen Qazaqstan» gazetiniń tilshisi Arman Oktıabr Áýe shabýylyna qarsy qorǵanys áskeriniń qolbasshysy, general-maıor Nurtas Qabaqovpen júzdesip, jaýapty mıssııanyń shetinde júrgen qurylymnyń ereksheligi jaıly áńgimelesti.
Tanym • 20 Maýsym, 2023
«Kúldirmamaı» myltyǵy týraly ne bilesiz?
Kúldirmamaı – aýyzynan oqtalyp, pilte arqyly ot alatyn eski myltyqtyń ataýy. Jaýǵa qarsy shyqqan kezde batyrlarymyz osy myltyqtyń túrin qoldanǵan.
Ádebıet • 19 Maýsym, 2023
Balalar ádebıetiniń damýyna ne kedergi?
Astanada jyl saıyn halyqaralyq «EURASIAN BOOK FAIR» kórme-jármeńkesi uıymdastyrylyp keledi. Bıyl da kórmege qatysyp qaıtqanbyz. Sol kezde kishkentaı oqyrmandardan ne oqyp júrgenin suraǵan edik. Bir-eki bala sórede turǵan Berdibek Soqpaqbaevtyń «Meniń atym Qoja» kitabyn kórsetkeni bolmasa, 99 paıyzy (artyq ne kem aıtqanymyz emes) orys jáne aǵylshyn tilindegi kitaptardy ataǵan. Sonda balalardyń qyzyǵýshylyǵyn oıatatyn qazaqsha kitap joq pa degen oıǵa qaldyq. О́kinishti...
Álem • 19 Maýsym, 2023
«El-Nıno» jahanǵa qandaı qaýip tóndirip tur?
El-Nıno - Tynyq muhıtynyń ekvatorıaldy bólimindegi bettik qabatyndaǵy sý temperatýrasynyń terbelisi. Bul qubylystyń klımatqa eleýli áseri bar. Taıaýda ǵalymdar tabıǵı apatqa baılanysty dabyl qaqty. Tórtkúl dúnıege taǵy bir El-Nıno aǵysy qaýip tóndirip tur.
Eń qysqa áńgime • 19 Maýsym, 2023
Tirligime kúle qaraǵandar kóp bolǵan - Samurat Imandosov
Qyzylorda oblysy Qazaly aýdanynyń burynyǵy ákimi Samurat Jumanuly ákimdik qyzmetinen keıin 90 dana bólke pisiretin shaǵyn seh ashqan. Sol kezde ákimniń bul isine kúle qaraǵandar kóp bolǵan. Dese de el úshin eńbek etkenniń eńsesi bıik, júzi jarqyn bolatynyn umytpaǵan eńbek eri óz kásibin násipke aınaldyryp otyr.
Medısına • 16 Maýsym, 2023
Jaz aıynda adam aǵzasy qandaı dárýmenderdi qajet etedi?
Jaz mezgili álsiregen ımmýnıtetti qalpyna keltirý úshin eń qolaıly mezgil. Bul ýaqytta ásirese qandaı jemisterdi jegen durys, adam aǵzasy qandaı dárýmenderdi qajet etedi degen syndy suraqtarǵa jaýap alý maqsatynda nýtrısıolog Gúlmıra Maratqyzymen tildesip kórgen edik.
Qoǵam • 15 Maýsym, 2023
О́nertapqysh qarııa órtti aýyzdyqtaıtyn mashına oılap tapty
Bıyl bolǵan Abaı oblysyndaǵy órt oqıǵasy bárimizdi beı-jaı qaldyrmaǵany anyq. Materıaldyq, ekonomıkalyq shyǵyndy bylaı qoıǵanda, 15 otbasynyń qaıǵydan qan jutqany barlyq eldiń qabyrǵasyn qaıystyrdy.
Týrızm • 15 Maýsym, 2023
Qazaqstandyqtar qaı memleketke jıi saıahattaıdy?
Barlyǵymyz saıahatqa shyqqandy unatamyz. Jaz mezgili kele sala adamdar jazǵy demalysyn josparlaı bastaıdy. Bul oraıda kópshiligi qaı mezgilde qaı memleketke baryp demalǵan durys ári tıimdi ekenin bile bermeıdi. Sebebi ár mezgildiń óz ereksheligi bolady. Osyǵan oraı Egemen.kz tilshisi jyldyń tórt mezgilinde qaı elge baryp demalǵan durys ekendigin sala mamanynan surap bildi.
Qoǵam • 15 Maýsym, 2023
Qolda bar qoımalar kádege jarap tur ma?
Qazaqstan kókónisterdiń negizgi túrleri boıynsha ishki naryqtyń qajettilikterin tolyq qamtamasyz etedi. Alaıda kókónis pen jemis-jıdekterdi kóktemge deıin saqtaý úshin kartop qoımalarynyń qýatyn úsh ese, jemis-jıdek qoımalarynyń qýatyn eki ese kóbeıtý qajet. Bundaı nysandardy salýdyń qarqynyna qaraǵanda, kózdelgen meje 2025 jyldyń sońyna deıin oryndalmaýy múmkin.
Sport • 15 Maýsym, 2023
Qazaqtar endi ǵana qazaq ekenin sezinip jatyr - Dıas Ahmetov
Qazaqstanda sadaq atýǵa qyzyǵatyn mergen jastardyń qatary kóbeıgen. Búginde dástúrli sadaq atý sportymen aınalysyp júrgenderdiń qatary eki myńnan asady. Ulttyq qundylyqty jańǵyrtý jolynda óńirlerde arnaıy ortalyqtar da ashylyp jatyr. Mundaı ortalyqtardyń sany 15-ke jetti.
Ekonomıka • 15 Maýsym, 2023
«Qazaqstanda jasalǵan» brendi básekege qabiletti me?
Qazaqstanda shyǵarylatyn ónimderdiń halyqaralyq naryqtaǵy tanymaldylyǵy tómen. Munda mańdaıy jarqyraǵan munaıdan ózge, kúlli álemde kósh bastaǵan ýran óndirisin mysalǵa keltirýge bolady. Osy tusta et jáne un qosylǵan sapaly taǵamdarǵa, kondıterlik ónimderge suranys joǵary ekendigin eskergen jón.
Tarıh • 15 Maýsym, 2023
Maǵjan Jumabaev týraly tyń málimetter shyqty
Maǵjan Jumabaevtyń 130 jyldyq mereıtoıy maýsym aıynyń sońynda Soltústik Qazaqstan oblysynda keńinen atalyp ótedi. Jaqynda oblysqa kelgen saparynda Memleket basshysy aqyn toıyna elimiz erekshe mán beretinin aıtty. Osy mereıtoıǵa oraı ǵylymı-praktıkalyq konferensııa, aqyndar aıtysy jáne t.b. merekelik sharalar josparlanyp otyr.
Elorda • 15 Maýsym, 2023
Esildiń boıynda eńse kótergen elorda az ǵana ýaqyt aralyǵynda eldigimizdiń eńseli ordasyna aınaldy. Arqanyń ajaryn ashyp, kelbetin nurlandyrǵan kórikti kósheler, sáýleli sáýletter men záýlim ǵımarattardyń qurylysyna kóz ilespeıdi. Bas shahardyń búgingisi erteńine uqsamaıdy.
Qoǵam • 14 Maýsym, 2023
Áýe qatynasynda halyqaralyq talaptarǵa saı mamandar jetkiliksiz
Ýaqyt ótken saıyn elimizdiń ishki áýe qatynasynda jańa baǵyttar ashylyp, halyqaralyq reıster de kóbeıip keledi. Eldiń avıasııa salasy IKAO-nyń talabyna saı 82% jumys istep otyr degen málimet bar. Atalǵan halyqaralyq uıym áýe kompanııalaryn, ushqyshtardy, aeronavıgasııany, aeroporttardy bárin bólek qadaǵalaıdy.
Ekonomıka • 14 Maýsym, 2023
25 jyl ishinde elordaǵa quıylǵan ınvestısııa kólemi 55 ese ósken
Astana elimizdiń júregi bolǵannan bastap onyń damýyna qyrýar qarajat bólingenin aıtpasaq ta túsinikti. Investısııa quıylyp, qalanyń jaǵdaıy jaqsaryp, jańadan jumys oryndary ashylǵan saıyn halyqtyń sany da kóbeıe tústi.
Qoǵam • 14 Maýsym, 2023
Álemdegi baqytty elder: Qazaqstan qaı orynda?
Baqyt týraly árkimniń túsingi ár túrli. Osyny eskere otyryp, elderdiń shynaıy «baqyt ındeksin» qalaı anyqtaýǵa bolady? Jyl saıyn táýelsiz sarapshylar toby álem halyqtary arasynda saýalnama júrgizip, baqyt ındeksiniń kórsetkishterin anyqtaıdy. Bul ındeksti anyqtaıtyn zertteýlerdiń ishinde «World Happiness Report 2023» jáne «Global Happiness 2023» esepteri de bar.
Qoǵam • 14 Maýsym, 2023
Elimizdiń azamattyq avıasııasynda ushqysh maman tapshylyǵy bolýy múmkin
Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Marat Qarabaevtyń aıtýynsha, búginde azamattyq avıasııada 20 myńǵa jýyq adam eńbek etedi. Alaıda 2025 jylǵa qaraı avıasııa salasynyń mamandaryna suranys eselep artýy múmkin degen boljam bar.
О́ner • 13 Maýsym, 2023
Jaratýshynyń qoldaýy bolmasa, sýret óneri eshqashan shyqpaıdy - Alpysbaı Qazyǵulov
Sýretshi qylqalamy arqyly artynda búkil tarıhty qaldyryp ketedi desek artyq emes. Sýrettegi myń san boıaýdyń astarynda tarıhtyń talaı jyldary sóılep jatady. Keıde sýretterge qarap tursań, buryn óken ǵasyrǵa baryp kelgendeı áser alasyń. Bul, sirá sýretshiniń talantynan bolsa kerek. Árbir sóz sekildi, árbir boıaýdyń da óz maǵynasy, tereń fılosofııasy bar. Biz bir oıdy dál jetkizý úshin sózdi qalaı izdeıtin bolsaq, boıaýdy da dál taba alý - naǵyz sheberlik.
Ádebıet • 13 Maýsym, 2023
Oqyrman oıy: «Qasqyr ulyǵan túnde»
Keıde kitap múlde bólek álem sekildi, keıde ómirdiń dál kóshirmesi sııaqty. Myna álemde kitaptan kóp nárse joq shyǵar. Kitaptan túıer oı da kóp. Bir kitapty oqyp bolǵan soń avtor men oqýshynyń oıynan taǵy bir jańa oı týady. Oralhan Bókeıdiń «Qasqyr ulyǵan túnde» týyndysyn oqyǵan oqyrmandardyń oıyn usynamyz. Oqyrmannyń oıy sizge de oı salar. Al eger shyǵarmany oqymaǵan bolsańyz, oqýǵa yntańyzdy oıatar.
Qoǵam • 13 Maýsym, 2023
Shomylý maýsymy: Qaýipsizdiktiń qarapaıym erejeleri
Kúni keshe ǵana elimizde sýǵa shomylý maýsymy ashylǵan edi. Jazdyń ystyq úsh aıynda adamdar salqyndaý, demalý maqsatynda kólge, ózenge taǵy basqa sý qoımalaryna shomylýǵa barady. Alaıda qaýipsizdik erejelerin elemegen azamattar tek ózderiniń ǵana emes, balalary men jaqyndarynyń ómirine qaýip tóndiredi. Sońǵy jyldary kishkentaı búldirshinder men jasóspirimderdiń sýǵa ketý faktileri jıilegeni baıqalady.
Sport • 13 Maýsym, 2023
Búgin – Denıs Tenniń týǵan kúni
Búgin − muz aıdynynyń muzbalaǵy Denıs Tenniń týǵan kúni. Kózi tiri bolǵanda ol 30 jasqa tolar edi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ádebıet • 13 Maýsym, 2023
Maıkl Morpýrgodan balalar jazýshysyna 5 keńes
Balalarǵa arnalǵan ádebı shyǵarma jazý bárinen qıyn. Oǵan taza, shynaıy júrek kerek!
Mádenıet • 13 Maýsym, 2023
Balýan Sholaqtyń Ǵalııasyna arnaǵan ánniń shyǵý tarıhy
О́leń jazý – bul da ǵylym. Ǵylymnyń zergerlik, sýretkerlik túri. Naǵyz sheber ǵana sózden kórkem sýret salady. Ony kóz aldyńa tutastaı elestetip, aqyn ózindik oı tolǵamymen oqyrmandaryna usynady. Sondaı tamasha týyndy, eleýli ánniń biri - «Ǵalııa» áni.
Saıasat • 12 Maýsym, 2023
Sıan sammıtiniń elge berer paıdasy qandaı?
Sońǵy eki aptada Ortalyq Azııaǵa qatysty úsh birdeı irgeli jıyn ótti. Úsheýiniń de ekonomıkalyq turǵydan elimizge mańyzy orasan zor, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 12 Maýsym, 2023
Semeıde osy ýaqytqa deıin tórt orman órti tirkelgen
Tilsiz jaýdyń biri – órt. Adamzat pen qorshaǵan tabıǵatqa zııanyn tıgizetin apattyń zardaby kóp. Kóbinese aptap ystyqta tutanatyn jalyn ný orman ishinde tez taralyp, iri órtke ulasyp jatady. Mundaı apat Semeıde osymen tórtinshi ret tirkelip otyr.
Pikir • 11 Maýsym, 2023
Hakerler Djobsty nege jek kóredi?
«Apple» korporasııasynyń negizin qalaǵan Stıv Djobs 10 jyl buryn ómirden ótse de, onyń adamzat ıgiligi úshin ashqan jańalyǵy ónertapqyshtyń esimin tarıh betinde máńgilikke qaldyrǵany daýsyz. Dese de el aýzynda júrgen áıgili adamdy unatpaıtyndar da bar eken. Olar kimder deısiz be? Hakerler!
