Sońǵy jańalyqtar
Qarjy • 07 Qarasha, 2025
Búgingi valıýta baǵamy qandaı?
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq banki 2025 jylǵy 7 qarasha, juma kúnine arnalǵan shetel valıýtalarynyń teńgege qatysty resmı baǵamdaryn jarııalady. Elimizde AQSh dollary men eýro aıtarlyqtaı qymbattady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Hokkeı • 07 Qarasha, 2025
«Barys» – «Avtomobılıst» matchynyń tikeleı translıasııasyn qaıdan kórýge bolady?
Búgin, 7 qarasha kúni, Astanada Qurlyqtyq hokkeı lıgasynyń (QHL) turaqty chempıonaty aıasynda kezdesý ótedi. Onda «Barys» ekaterınbýrgtik «Avtomobılıst» komandasymen oınaıdy, dep habarlaıdy Egemen.kz Sports.kz-ke silteme jasap.
Prezıdent • 07 Qarasha, 2025
AQSh Prezıdentiniń shaqyrýymen Qasym-Jomart Toqaevtyń «Ortalyq Azııa – Amerıka Qurama Shtattary» formatyndaǵy sammıtke qatysýy – Qazaqstannyń syrtqy saıasatyndaǵy mańyzdy oqıǵa. Sarapshylardyń pikirinshe, bul kezdesý Astana men Vashıngton arasyndaǵy ózara senimdi nyǵaıtyp qana qoımaı, aımaqtyq turaqtylyq pen jańa ekonomıkalyq múmkindikterge jol ashady. Ortalyq Azııa boıynsha sarapshy, táýelsiz jýrnalıst Naıdjel Lı (AQSh–Sıngapýr) sammıttiń mańyzdylyǵyn jáne Toqaevtyń halyqaralyq arenadaǵy rólin taldap berdi.
Saıasat • 07 Qarasha, 2025
AQSh Prezıdenti Donald Tramp Qazaqstanǵa kelýi múmkin
«Ortalyq Azııa – AQSh» sammıtinde Donald Trampqa Qazaqstanǵa qonaq bolý josparyńyzda bar ma degen saýal qoıyldy, dep jazady Egemen.kz Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Ǵalam ǵajaptary • 07 Qarasha, 2025
Jalǵyz kartına satqan sýretshi
Búginde álemdik ónerdiń rámizine aınalǵan Vınsent Van Gog tiri kezinde ondaı dańqqa ıe bolmaǵan. Postımpressıonızmniń uly ókili óz dáýirinde kedeıshilikten kóz ashpaı, qoǵam tarapynan qoldaý tappaǵan edi.
Eńbek • 07 Qarasha, 2025
Qustardyń qımylyn qalt jibermeıdi
Atyraýda turatyn Fılıpp Syplıonkov birneshe jyldan beri munaı tasymaldaıtyn kompanııada jumys isteıdi. Alaıda tabıǵattyń ásem kórinisin, ásirese qustardy sýretke túsirgendi unatady.
Sharýashylyq • 07 Qarasha, 2025
Aımaqtyń agroındýstrııalyq tiregi
Kóksý aýdany – Jetisý oblysynyń agroónerkásip keshenin damytýdaǵy mańyzdy aımaqtardyń biri. Keıingi jyldary munda jumys istep turǵan kásiporyndardyń qýaty artyp, aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeý deńgeıi aıtarlyqtaı ósti. Aldaǵy ýaqytta qýattylyǵy jylyna 15 myń tonna qus etin óndiretin taǵy bir zaýyt ashylady.
Ýnıversıtet • 07 Qarasha, 2025
Innovasııa salasyndaǵy kóshbasshy ýnıversıtet
О́zbekáli Jánibekov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan pedagogıkalyq ýnıversıteti CAREC ınstıtýtynyń halyqaralyq granttyq baıqaýynyń jeńimpazy atandy. Bul jeńis otandyq ýnıversıtettiń ǵylymı áleýetin aıqyndap qana qoımaı, halyqaralyq seriktestiktiń jańa kezeńine jol ashyp, ınklıýzıvti jáne sıfrlyq bilim berýdi damytýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadam. Osyǵan oraı, ýnıversıtette Ortalyq Azııa О́ńirlik Ekonomıkalyq Yntymaqtastyq (OAО́EY, CAREC) ınstıtýtymen birlesken «Inklıýzıvti bilim berý úshin jasandy ıntellekti paıdalaný: OAО́EY óńiri úshin masshtabtalatyn model» atty halyqaralyq konferensııa ótti.
Ǵalam ǵajaptary • 07 Qarasha, 2025
1911 jyldyń 21 tamyzynda Parıjdiń eń basty mádenı qazynasy – Leonardo da Vınchıdiń áıgili «Mona Lıza» kartınasy Lývr mýzeıinen qoldy bolady. Qyzyǵy, bul istegi basty kúdikti – Pablo Pıkasso.
Sport • 07 Qarasha, 2025
Nurjan Qataev: Ǵylym sportty jetistikke jeteleıdi
Belgili balýan Nurjan Qataev esimi kópshilik jankúıerge keńinen tanymal. Ol áýeli erkin kúresten jasóspirimder arasyndaǵy álem birinshiliginiń jeńimpazy atanyp, jastardyń qurlyqtyq dodasynda qarsylas shaq keltirmedi. Sheberligi shyńdala kele, eresekter dýyna qosylǵan soń, Azııa chempıony, sol jarystyń eki dúrkin kúmis, eki dúrkin qola júldegeri atandy. Degenmen oǵan bar sportshynyń armany – Olımpııa oıyndarynda baq synaý baqyty buıyrmady. Oraıy kelgen áńgime barysynda onyń jaýabyn keıipkerimizdiń ózinen surap bilgen edik.
Aımaqtar • 07 Qarasha, 2025
Jetisý sportshylarynyń jetistigi
Jetisý oblysynda halyqtyń densaýlyǵyn nyǵaıtý men buqaralyq sportty damytý baǵytynda júıeli jumys atqarylyp jatyr. Keıingi úsh jylda 32 jańa sport nysany boı kóterip, 3 ortalyqqa kúrdeli jóndeý júrgizildi. Bıyl 1 myń adamǵa shaqqanda sport ınfraqurylymymen qamtylý deńgeıin 66,8%-ǵa deıin jetkizý kózdelip otyr.
О́shpes dańq • 07 Qarasha, 2025
Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldarynda Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń qurylysy bastalǵan. Jańa óndiris orny 1945 jyldyń 8 qyrkúıeginde alǵashqy janarmaıyn shyǵarǵan. Bul – elimizdegi eń alǵashqy munaı óńdeıtin kásiporyn.
Shymkent • 07 Qarasha, 2025
Shymkent qalasynyń kásipkerler palatasynda «Kásipker áıel: alǵashqy qadamdar» taqyrybynda semınar-trenıng ótti. Jıynǵa palata dırektory Sabıra Adambekova, «Amanat» partııasynyń qalalyq fılıaly janyndaǵy Áıelder qanatynyń tóraǵasy Nargıza Kerimbaeva, «Halyk Bank» AQ qalalyq fılıaly dırektorynyń orynbasary Asylbek Keldibaev, Eńbek mobıldiligi ortalyǵy kásipkerlik bastamalardy oqytý jáne qoldaý bóliminiń basshysy Gúlvıra Daýjanova, sondaı-aq bir top kásipkerler qatysty.
Tulǵa • 07 Qarasha, 2025
«Júrek – jan aınasy. Birde kúıip, birde janǵan júrekte taǵdyr izi saırap jatyr» dep jazyppyz. Kóńilge túıgen oılardy tizbektegen kók dápterge. Bul joldar Túrkistan men Shymkent óńirindegi jýrnalıst qaýymnyń tóbe bıi atanǵan, Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi Baıdýlla Qonysbekpen áńgimeden keıin jazylǵan edi.
Sport • 07 Qarasha, 2025
Búgin Saýd Arabııasynyń astanasy Er-Rııadta Islam yntymaqtastyǵy oıyndarynyń alaýy tutanady. Úsh aptaǵa sozylatyn básekeler barysynda 57 memleketten kelgen 3 myńnan asa sportshy óner kórsetedi. Olar sporttyń 19 túrinen saıysqa túsedi.
Basylym • 07 Qarasha, 2025
«Egemen Qazaqstan» gazetiniń bıylǵy 23 mamyr kúngi №95 (31075) sanynda «Orasan oıdyń Oljasy nemese bir dana kitap týraly» atty maqala jaryq kórgen edi. Atalǵan jarııalanymda Oljas Súleımenov týraly tanymdyq kitaptyń bar bolǵany bir danamen jaryq kórgeni jazylǵan bolatyn.
Sport • 07 Qarasha, 2025
Marafonnyń tarıhyna úńilseńiz sonaý kóne grekter zamanynan tamyr tartady. Este joq eski zamanda jeńistiń habarshysy bolǵan osy dástúr búginde jańa ómir saltyn qalyptastyrýdyń úzdik úlgisine aınalǵan. О́zińdi óziń shyńdaý arqyly jetistikke jetetinderdiń qatarynda jastar da, jasy ulǵaıǵan sportshylar da bar. Sonyń biri – qazalylyq marafonshy Myrzaly Meńdibaev.
Tanym • 07 Qarasha, 2025
Aqan seriniń beımálim sýreti tabyldy
Aqan seriniń sýreti belgili, barlyq jerlerde beınelengen, músinder jasalyp, alańdar men dalalarda qoıylǵan. Al «Jalpy, seri beınesi qaıdan alynǵan? Aqan sýretke túsken be?» degen suraqtar bizdi jetelep otyryp Álkeı Marǵulan eńbekterine ákeledi.
Sport • 07 Qarasha, 2025
Las-Vegasta qazylyq etken qazaq
Jekpe-jek óneriniń jankúıerlerine djıý-djıtsýdyń has sheberi Damır Sadyrovtyń esimi jaqsy tanys. Atpal azamat baıraqty básekelerde el namysyn abyroıly qorǵaýmen qatar, bapker retinde myqty shákirtter tárbıeledi. Sondaı-aq asa iri halyqaralyq jarystarda qazylyq etip júr.
Ǵylym • 07 Qarasha, 2025
Qazaqtyń geni: qalyptasýy men bolashaǵy
Qazaq halqynyń genetıkalyq beınesin zertteý keıingi jyldary ǵylymnyń qyzyqty baǵyttarynyń birine aınaldy. Bul tek bıologııa úshin emes, halqymyzdyń tarıhyn, mádenıetin, dástúrin jáne bolashaǵyn túsiný úshin de asa mańyzdy.
О́shpes dańq • 07 Qarasha, 2025
Maıdan dalasyna О́spen eldi mekeniniń órimdeı jastary da shaqyrtylǵan edi. Solardyń ishindegi aǵaıyndy Sembekovterdiń kórsetken erligi, janqııarlyq qareketi arhıv qujattarynda qattaýly, urpaqtarynyń júreginde saqtaýly. Osylaısha, otty jyldar Sembek aqsaqalǵa qos qanatyn qyrqyp ótkendeı ońaıǵa tıgen joq. Uldary Ábil men Oral ásker qataryna qosa shaqyrylyp, shańyraǵynda jalǵyz qaryndasy qalady.
Suhbat • 07 Qarasha, 2025
Danna QARAǴUSOVA: Armanym aqıqatqa aınaldy
Qazan aıynyń basynda álem nazaryn ózine aýdarǵan tarıhı oqıǵaǵa kýá boldyq. Qazaq qyzy Danna «Blue Origin» kompanııasynyń quramynda Karman syzyǵyna deıin baryp, aman-esen jerge oraldy. Ǵaryshqa sapar shegip qaıtqan qazaq qyzy gazetimizdiń tilshisine otbasynda alǵan tárbıesi men eńbekqorlyǵy ómir jolynda sheshýshi ról atqarǵanyn aıtyp bergen edi.
Ádebıet • 07 Qarasha, 2025
Keńes qoǵamy jan-jaǵy jabyq, qursaýly júıe edi ǵoı. Bári de bir qalyptan shyqqandaı bolatyn. Adamdardy syzǵyshpen syzyp qoıǵandaı túzý jolmen júrgizip, aıaǵyn qııa bastyrǵan joq. Soǵan úıretti. Halyqty jalǵan ıdeologııamen tumshalady. Al qalypqa sımaı, sheńberdi buzǵandar túrmege qamaldy. Qýǵyndaldy.
Qoǵam • 07 Qarasha, 2025
Qazaqtyń demografııalyq ósimi «Bir qozy týsa, bir túp jýsan artyq shyǵady» degen uǵym-túsinigine táýeldi sekildi kórinedi. Ultymyz uly ustanym, uran etip, jalaýyndaı bıikke kóterip kele jatqan osy máteldiń ishki ıirimi men tabıǵatynan halqymyzdyń Táńirge degen berik senimin kóre alamyz.
Arhıv • 07 Qarasha, 2025
Sábıt Muqanov qalamynan týǵan eńbekter ultymyzdyń rýhanı baılyǵy ekeni sózsiz. Týyndylary álemniń 46 tiline aýdarylǵan jazýshynyń qyzmettik joly, ómiriniń sońǵy segiz jylyn ótkergen páteri Almaty shaharyndaǵy Muqan Tólebaev kóshesinde ornalasqan. Páter 1978 jyldan beri mýzeı-úıi retinde el mádenıetine úles qosyp, halyqqa qyzmet kórsetip keledi.
Pikir • 07 Qarasha, 2025
Otarlansa da tilin umytpaǵan ult
Ońtústik Koreıaǵa jol túsip, birneshe qalasyn, óńirin araladyq. Seýldiń qaq ortasynda júrseńiz de, shalǵaı aýylǵa barsańyz da aldymen kózge túsetini – káris tilindegi jazýlar. Meıramhana máziri, qonaqúıdegi qyzmet paraǵy, tipti metro stansasynyń habarlamasy, bári – óz tilinde. Týrısterge aǵylshynsha aýdarmasy tabylady, biraq eshqashan basty orynǵa shyqpaıdy.
Infografıka • 07 Qarasha, 2025
Joǵary oqý orny JI engizýge daıyn ba?
Aqparattyq zamanda bilim tez eskiredi. О́ıtkeni ǵylymda kún saıyn jańalyq ashylyp jatyr. Al jasandy ıntellekt qarqyndy damyǵannan keıin bul sala tipti kúrdelene tústi. Der kezinde qamdanbasa, qatarǵa ilesý qıyndaı bermek. Qoǵamnyń alǵa jyljýynyń birden-bir negizi bilim, ǵylym salalary bolǵandyqtan, Memleket basshysy atalǵan baǵyttarǵa jasandy ıntellekt júıesin engizýge asa mán berip otyr. Al Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi bul mindetti qalaı atqaryp jatyr, qandaı jetistikteri bar? Sony saraptap kórelik.
Tárbıe • 07 Qarasha, 2025
Tárbıeniń áleýeti – ulttyq minezde
Tárbıe salasyndaǵy jaǵymsyz ahýaldyń týyndaýynyń negizgi sebepteri tereńde jatyr. Jahandaný zamanynda qazaq qoǵamyna Batystan entelep kire bastaǵan lıberaldyq negizdegi ártúrli qıturqy «konsepsııalar» men jurtty ishinen iritip-shiritýge baǵyttalǵan saıası tehnologııalar ulttyń tabıǵatyn teris baǵytta ózgertýde «ájeptáýir nátıjege» qol jetkizip úlgerdi.
Digital • 07 Qarasha, 2025
Aýrýdyń aldyn alatyn nanoultaraq
Nazarbaev ýnıversıtetiniń professory Gúlnur Qalımoldına zerthanadaǵy ǵylymı ıdeıany tehnologııalyq bızneske aınaldyra bilgen elimizdegi sanaýly ǵalymnyń biri. Onyń «Mirai Tech» startaby sportshylardyń qımyl-qozǵalysyn taldap, jaraqattyń aldyn alýǵa arnalǵan «aqyldy» nanoultaraq ázirleıdi. Iá, naryqta mundaı jobalar bar. Alaıda «Mirai Tech» qurylǵysynyń artyqshylyǵy – adam kózi baıqamaıtyn eń usaq ózgeristerdiń ózin tirkeı alady. Sol sebepti «Digital Business» pen «Astana Hub» birlesken «Ortalyq Azııanyń 100 startap tarıhy» jobasy bul tehnologııaǵa arnaıy toqtalǵan edi.
Álem • 07 Qarasha, 2025
Dúnıejúzi Túrki tilderi kúni belgilendi
15 jeltoqsan «Dúnıejúzi Túrki tilderi kúni» (World Turkic Language Family Day) dep jarııalandy. Mundaı sheshim О́zbekstanda ótken Bilim, ǵylym jáne mádenıet jónindegi Birikken Ulttar Uıymynyń (IýNESKO) HHHHIII Bas konferensııasynda qabyldandy.
