Pikirler .
«Izmderdiń» bárin ıslamǵa telýden saq bolaıyq
Eldiń bárine málim, batystyq buqaralyq aqparat quraldary ıslam dese, onyń sońyna ekstremızm, terrorızm, fýndamentalızm degendi qosyp aıtpasa ishken astary boıyna juqpaıtyndaı. Oǵan tipti boı da úırenip barady. Biraq adamzat tarıhyndaǵy qandy qasap qyrǵyndarǵa kóz júgirtip kóreıikshi.
14 Qazan, 2021
2021 jyl. Maýsym aıy. «Berlın-Karlhost» mýzeıi. Gıtlerlik Germanııanyń Keńes Odaǵyna qarsy soǵys bastaǵanyna 80 jyl ótkende German Federatıvti Respýblıkasynyń Prezıdenti Frank-Valter Shtanmaıer burynǵy keńester quramynda bolǵan, qazirgi táýelsiz memleketterdiń dıplomattary aldynda qasap qyrǵyn jasap, mıllıondaǵan adamnyń ǵumyryn qıyp, tutqynǵa túsýdiń azabyn ótkerip, jetimdik pen jesirliktiń taýqymetin tartqyzǵan aldyńǵy urpaqtyń kúnási úshin keshirim surady.
09 Qyrkúıek, 2021
«El bolsa, er týǵyzbaı tura almaıdy» deıdi. Eldiktiń ózi nede? Álde sannyń kóptigi sapaǵa yqpal etip, ishinen ozyq oıly erleri iriktelip shyǵa ma eken? Másele sanymyzdyń azdyǵynda, bodandyq qamytyn kóp jyl ilip júrgenimizde, ulyqqa ǵana bas uryp, óz arańnan shyǵyp órge qaraı órmelegendi etekten tartqan ishtarlyqtyń qurty jegen bos keýek keýdege aınalǵanymyzda ma? Quldyq sana ma kedergi?
16 Tamyz, 2021
Qasym atam árkez utyrly aıtar sózi bar jáne onysy el aýzynda júretin abyroıly adam edi. Atam otynyń aldy, sýynyń tunyǵy, balasynyń úlkeni qyzyn uzatady. Ol ýaqyt turmysqa shyqqan qyzdyń artynan aı ótpeı jetip baratyn kez emes. Jyldan asyp, pálenbaı shaqyrymdy artqa tastap, qudasynyń úıine toqtap, olar Qasekeń, quda keldi dep quraq ushyp dastarqan jaıyp kútedi. Shaı ústinde bar zeıini úlkenderge aýyp, solarǵa qyzmet etip otyrǵan qyzy qaıynsińlisiniń bosaǵan kesesin ańdamaı qalypty. «Jeńeshe, shaı» dep kózimen jep jibergenin kórgen atam úıine kelgen soń jubaıyna «Kórdim balamdy. Qaıteıin, dúnıe kezek degen, qudashanyń kózin kórdim, oǵan da bireý qarar» depti.
25 Maýsym, 2021
Ýaqyttyń bir ornynda turmaıtyny tárizdi, qoǵam ómiriniń de únemi ózgerip, jańaryp, jańǵyryp otyratyny aqıqat. Sol jańǵyrǵan jolda keıde ókinishke qalyp opynyp, keıde muratqa jetip jetilý de zańdy. Áıtse de...
03 Maýsym, 2021
Qazaq halqynyń «bálshebekterden» kórmegeni joq. Áýeli kúshtep otyryqshy etemiz dep qolyndaǵy malyn bir emes, birneshe ret jınap aldy. Diline qııanat jasady. Rýhyn janshyp, dástúrinen aıyrýǵa bilek túre kiristi.
27 Sáýir, 2021
Uzyn salqar tarıh kóshiniń qaı halyqqa da beretin sabaǵy bar ekeni belgili. Jeteliler tarıhtyń qaıtalanǵanyn kórgende, búgingi tynysynda ótkenniń ashy tusyn tushytyp, kermegin jumsartyp, zapyranyn emdep, bolashaǵynyń jarqyn bolýyna solardy mysal ete otyra urpaǵyn alǵa jeteleıdi.
23 Sáýir, 2021
Ákem mektepte tarıh pen qoǵamtaný pánderinen sabaq berdi. Sodan da bolar, úıde dastarqan basynda saıasat, demokratııaǵa qatysty áńgimeler jıi aıtylatyn. Birde batystyq demokratııaǵa qatysty sóz órbigende ápkem: «Demokratııa degen betimen ketý me?» dep saýal qoıǵany bar.
15 Naýryz, 2021
Búginde halqy tyǵyz qonystanǵan ońtústik óńirde jurt mal jaıatyn jer taba almaı jatqanda, eldiń soltústigindegi jaıylymy men egistik jeri mol aýyldarda turǵyndardyń qatary sıregen. Qashanda qazaq «Bos jatqan jer jaý shaqyrady» dep etek-jeńin qymtap otyrǵan.
16 Aqpan, 2021
Álemdi indet jaılaǵaly tyǵylyp toı jasaǵandar men kópshilik jıyp as bergenderdi estigende qynjylyp, «20 mıllıonǵa jetpeıtin alaqandaı halqymyzdyń túri mynaý, al 80-100 mıllıon, tipti halqy odan da asatyn elderdiń jurty dál bizdegideı qalypta ózderin ustasa ne bolady?» dep oılaıtynbyz.
05 Qańtar, 2021
Jyl saıyn Táýelsizdik kúni jaqyndaǵanda ańsaǵan azattyqqa qol jetkenine, osy baqyttyń bizge buıyrǵanyna shúkirshilik etemin. Bolashaqqa amanattaıtyn táý eter asylymyz – Táýelsizdik tuǵyry bıikteı berse eken deýden jańylmaımyn.
22 Jeltoqsan, 2020
Qazaq jeri ulan-baıtaq. Sondyqtan sol kerilip jatqan keń ólkege qonystanǵan halyqtyń túrli óńirlerinde bir sózdi ózgesheleý aıtatynynyń da zańdylyǵy bardaı kórinedi. Solaı qabyldaısyń da. Alaıda ǵasyrlar boıyna ulttyq qundylyq sanalatyn sýsynnyń tóresi – qymyzdy ashytý tehnologııasynyń bar qazaqqa birdeı ekeni aıan. Jelige bıe baılap, sapyryp sary qymyz ishýdi qalamaıtyn qazaq az bolar.
24 Qarasha, 2020
Nemere tárbıesindegi nemkettilik
Búgingi nemerelerdi aıaımyn. Buryn nemerelerdi ulaǵaty ár isi men sózinen kórinetin qazynaly qarııalar áldılep, nebir ańyz, áfsanalar aıtyp, babalar erligimen ór etip, kisige zábir jasaýǵa bolmaıdy dep shapaǵat pen meıirge tárbıeleıtin. Olar «atashka» men «ájeka» emes, ata men áje edi. Nemereler de qazirgideı gadjetke emes, solardyń aýzyna qaraıtyn.
09 Qarasha, 2020
Qarapaıym tumsha taǵyp júrýdiń el úshin sonshalyqty mańyzy bolatynyn kim bilgen? Jumysty da onlaın túrde úıde otyryp atqaratyn bolǵandyqtan, syrtqa kóp shyqpaısyń. О́tkende qala ishinde qoǵamdyq kólikke otyrdym. Kúndiz bolǵan soń avtobýsta adam qarasy kóp emes, otyrǵandardan basqa 6-7 adam ǵana túregelip tur. Iá, syrt kózge jolaýshylardyń bári betperde taqqan, biraq qalaı?
29 Qazan, 2020
Torǵaı geoglıfteri – traktor tabanynda
Saıahattap jer kórý, el taný – sonaý yqylymnan bar dúnıe. Arada myńjyldyqtar, júzdegen ǵasyr ótse de esimderi umytylmaǵan kóne karfagendik Gannon, grek Gerodot pen Strabon, marseldik Pıfeı, arab saıahatshylary Ibn Batýta, Súleımen, Idrısı, fransıskalyq Gılom de Rýbrýk, venesııalyq Marko Pololar ǵylymda orta ǵasyrlardaǵy jaǵrapııalyq jańa ashýlarǵa deıin-aq tabany tıgen jerlerden jazbalar qaldyryp, tanym kókjıegin keńitip, buryn tanys emes álemder jaıynan syr ashqan-dy.
14 Qazan, 2020
Alǵashynda Abel Tasman, odan keıin Djeıms Kýk kelip, XVIII ǵasyrda Jańa Zelandııa dep at qoıylǵan aralǵa XIX ǵasyrda eýropalyqtar aǵylǵanǵa deıin maorı halqy dástúri, tili, tanymy, ózine tán baı mádenıetimen jumaq mekeninde jaıbaraqat ómir súrip jatqan-dy.
07 Qazan, 2020
«Er – eldiń yq jaǵynyń qalasy, jel jaǵynyń panasy», «Emenniń ıilgeni – synǵany, erdiń eki sóılegeni – ólgeni», «Eli kúıingende kúıingen batyr, eli súıingende súıingen batyr, eregeste bir ózi myńǵa tatyr», «Erdiń synshysy – eli» dep er balany erlikke baýlýda ulttyq dástúr men tanymnyń bereri mol bolǵan.
28 Qyrkúıek, 2020
Ábden jaýyr bolǵan taqyrypty qaıta-qaıta qozǵaı berýden múıiz shyqpas deısiń. Alaıda «jylamaǵan bala» bolmaıyq, múmkin bireý-mireý estip qalar degen dámeden maqurym emespiz.
20 Tamyz, 2020
Aýa jaıylyp, údep bara jatqan indet qarqyny kisi shoshyrlyqtaı. Qaı jaǵynan da ońaı soqpaı, qurbany da az bolmaı tur. Kúndelikti aqparatty maıdan dalasynan kelgen málimet dersiń.
03 Shilde, 2020
Ár ulttyń bolmysynda babadan jetken qasıet bar. Ǵasyrlar boıynda halyqtyń dúnıetanymy men ulttyq bolmysymen bite qaınaǵan, hatqa túspegenimen urpaqtan-urpaqqa sabaqtasyp berilgen dástúr mádenıeti keıde shyrqaý shyńyna jetip, keı tusta syrttan engen keri áserlerden qundylyǵynyń baıybyna jetpegen soń kómeski tartady. Túbinde izgilik jatqan ol ǵuryptardy tanýdan utpasaq, utylmaıtynymyz haq.
12 Maýsym, 2020
