Shymkent shaharyn unatty
Fýmı esimdi japon jıhankeziniń Shymkentte júrgenine on kúnnen asyp ketti. Onyń mánisi qyzyq. Bir top motosıklshi Ystyqkólge demalýǵa bara jatyp, qula dúzde jalǵyz ózi tamaq iship otyrǵan sheteldikti baıqaıdy. Áýestikpen surasa, bir jyl buryn jolǵa shyqqan 28 jastaǵy japon jigiti velosıpedpen Avstralııaǵa deıin jetpekshi eken. Eski velosıped, azyn-aýlaq tamaq, kór-jer salynǵan jol qapshyq. Bar jabdyǵy osy.
Tokıodan táýekeldiń qaıyǵyna minip, «qudaı jarylqasyn» dep attanyp ketken japon jıhankezi Jer sharyn biraz sharlap, Qazaqstanǵa kelgen. Astana, Almaty, Taraz qalalarynda bolǵan. Jıhankez degen qyzyq halyq qoı. Kúı talǵamaıdy. Tańǵy asyn táńirden kórip, ershikke qonyp joldy-jolsyz jerdi ábden shıyrlap, talyqsyp baryp qonalqaǵa qulaıdy. «Men de bir qudaıdyń qulymyn. Maǵan kómektesińder», dep eshkimge bálsinbeıdi. Túz ben adamnyń jyrtqyshynan basqa qorqary joq.
Ońtústiktiń jigitteri er kóńildi. Japadan jalǵyz júrgen, ábden kúıi taıǵan japon jıhankezin jaqsylap kútip alý úshin Shymkenttegi veloqaýymdastyq múshelerine habar beredi. Mundaǵy san alýan ultynyń bári zaty da, jany da darhan qazaq bolyp ketken. Olar meımandy qonaqúıge ornalastyryp, asta-tók dastarqanmen kútedi.
Bul jaǵdaı kisikıik deńgeıine jetken japon jigitin qatty tańdandyrypty. «Menen senderge esh paıda joq, nelikten yqylastaryń túsip jatyr?» dep yńǵaısyzdanady eken. Áý basta Fýmıdiń josparynda Shymkentte eki kún aıaldap, Tashkentke ótý eken. Alaıda, Tashkentte sammıt ótip jatqandyqtan, 26 maýsymǵa deıin shekara jabyq. Sondyqtan, shymkenttik velosıpedshiler ony buryn japon tutqyndary jumys jasaǵan Baıjansaı ken ortalyǵyna aparyp kelgen.
Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta tutqynǵa túsken japon soldattary salǵan mektep Jıynbaı aýylynda áli kúnge deıin myzǵymaı tur. Otandastarynyń izi qalǵan jerde júrgen Fýmıdiń shymkenttikterge yqylasy erekshe.
–Dúnıeniń talaı túkpirinde boldym. Biraq Shymkenttiń turǵyndaryndaı eshkimdi jatyrqamaıtyn, jaqynyndaı baýyryna basatyn jurtty kórgenim joq. Men osy jerden naǵyz dostar tapqanyma óte qýanyshtymyn, – deıdi ol.
Qazaq qonajaılyǵynan bólek Shymkent ashanasyn da kelistirip maqtaǵan Fýmıge velosıpedke arnalǵan aıaq joldyń bolmaýy yńǵaısyzdyq týǵyzbaǵan. «Álemge áıgili Tokıo da velojolymen maqtana almaıdy» dep jýyp-shaıady ol.
Aıtqandaı, velosportqa qyzyǵý Shymkentke de qala ákimi Ǵabıdolla Ábdirahymovpen birge jetti. London Olımpıadasynyń chempıony Aleksandr Vınokýrovtyń qolynan syılyqqa velosıped alǵan ákim anda-sanda ershikke qonyp, qala aralaıdy. Qala ákimin Shymkenttegi ekologııalyq ahýal alańdatatyn bolý kerek, bir mezgil mashınany qoıyp, eldi ershikke otyrǵyzýdy oılastyryp júr. Jaqynda shetelden velosıpedtiń úlken partııasy keldi. 40 veloturaq orny daıyndalyp jatyr. Saǵatyna 100 teńge tólep, minip kete alasyz. Urlyq týraly sóz bolýy múmkin emes. Ár shaıtanarbaǵa GPS ornatylǵan.
Kúnde velosıped mingender arasynan japon Fýmı sııaqty qazaq jıhankezderi de shyǵar-aý.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Ońtústik Qazaqstan oblysy