Túpkilikti ustanymdar tuǵyry

Konstıtýsııalyq qundy­lyq­tar degenimiz – elimizdiń Kon­s­tıtýsııasynda kórinis tap­qan, qoǵam úshin basty talap bolyp tabylatyn ádildikti, teń­dikti, eriktilikti qamtamasyz ete alatyn, ıaǵnı ózara tepe-teńdikti saqtaıtyn áleýmettik prın­­sıpterdiń, ustanymdardyń, basty ómirlik baǵdarlardyń jıyntyǵy. Máselen, qolda­nystaǵy Konstıtýsııa táý­elsiz Qazaqstannyń ádildik qaǵı­datyna negizdelgen múddelerin biriktiretin áleýmettik topta­rynyń, memlekettegi buqaralyq jáne jeke múddelerdi ortaq­tas­tyra alatyn, jeke tulǵa­nyń damýyna ámbebap jaǵ­daı ja­saıtyn basty qundylyq­tary men baǵdarlaryn, prın­sıp­terin túpkilikti bekitti. Konstıtýsııanyń rýhy men ıdeıa­laryn kúndelikti ómirge engizý, qoǵam ómiriniń barlyq jaqtaryn Konstıtýsııaǵa sáıkestendirý quqyqtyq, ıaǵnı memlekettik stra­tegııalyq josparlaý saıasa­tynyń dáıektiligin talap etedi. Konstıtýsııalyq qundylyq­tarǵa adam jáne aza­mattyń ómiri, quqyqtary men bostandyqtary, quqyqtyq memlekettilik, áleý­mettik memlekettilik, zaıyrly memleket, qoǵamdyq tatýlyq pen saıası turaqtylyq, patrıo­tızm, ıdeologııalyq jáne saıa­sı áralýandylyq (plıýralızm), búkil halyqtyń ıgiligin kózdeıtin ekonomıkalyq da­mý, menshik nysandarynyń birdeı qorǵalýy, azamattyq, halyqtyq jáne mem­lekettik egemendik, memleket ómiriniń asa mańyzdy máselelerin sheshýde demokratııalyq ádisterdi qoldaný, memleket aýmaǵynyń tutastyǵy, respýblıkalyq basqarý nysany, memlekettik bıliktiń birtutastyǵy jáne zańdar negizinde zań shyǵarýshy, atqarýshy jáne sot tarmaqtaryna bólinýi, memlekettik tildiń már­tebesi jáne t.b. jatady. Kon­stıtýsııalyq qundylyqtar, konstıtýsııalyq prınsıpter jáne konstıtýsııalyq normalar ózara uqsas, sebebi qoǵam damýyndaǵy jalpy ıdeıalar men adamzat qoǵamynyń bas­ty ustanymdaryn, eń basty baǵdarl­ardy qamtıdy. Konstıtýsııalyq qundylyq­tar – qazaqstandyq patrıotızmniń quramdas bóligi. Táýelsiz Qazaq­stan eliniń azamattarynyń saıası, azamattyq, kópulttyq birligi, bolashaǵy birtutas Máńgilik Eldi qurý ortaq muraty bolyp tabylatyn qazaqstandyq patrıotızmniń negizin qalady. Elimizdiń Kon­stıtýsııasynda jalpyǵa ortaq tanylǵan jáne Qazaqstan qoǵamy men memleketiniń táýelsizdigin saqtap qalýdy kózdegen joǵary múddelerdi biriktire alatyn qundylyqtar kórinis tapqan. Táýelsiz, gúldengen memleket retinde máńgi ómir súrý ıdeıasy, elimizdiń turaqty damýyn, sondaı-aq ortaq tarıhı taǵdyry bar halyqtardyń birtutas ult bolyp qalyptasýynyń basty qundylyqtary Konstıtýsııanyń alǵy sózi men jalpy erejelerinde ornyqqan. Qoryta kele, konstıtýsııa­lyq qundylyq degenimiz – qoǵam men memleket damýynyń bel­gili kezeńinde memleketti qa­lyp­­tastyrýshy áleýmettik top­­tardyń ortaq múddesin qa­naǵat­tandyratyn, olardyń tarıhy men dástúrine súıene otyryp anyqtalǵan, ádildik pen teńdikke negizdelgen arman-ıdeıalar, áleý­mettik baǵdarlar men basty us­tanymdardyń konstıtýsııalyq-quqyqtyq kóri­nisi ekenin aıta ketpekpin. Únzıla Shapaqqyzy, zań ǵylymdarynyń doktory