EKSPO-ǵa daıyndyq jumystary búginde sońǵy shegine jaqyndap qaldy. Qazir halyqaralyq pavılondardyń qurylysy tolyǵymen aıaqtalyp, olardy kórme qatysýshylaryna tabystaý bastaldy. Budan basqa, kommersııalyq pavılondar men Qoǵamdyq kommýnıkasııalar ortalyǵynyń qurylysy aıaqtaldy. Onda Biryńǵaı qyzmet kórsetý ortalyǵy, Akkredıtteý ortalyǵy jáne Medıa-ortalyq ornalasqan. О́tken jyldyń sońyna deıin memlekettik saraptamadan 11 nysan ótti.
Bul sharaǵa qazirgi tańda tórtkúl dúnıe nazar aýdaryp otyr. Máselen, «The New York Times» gazetiniń 2017 jylǵa jasaǵan reıtınginde de Astanadaǵy EKSPO ataldy. Basylymnyń jazýynsha, 2017 jyly barýǵa keńes beretin oryndar qatarynda Astanadaǵy EKSPO kórmesi de bar. Amerıkalyq basylym saıahatshylarǵa 52 baǵyt usynǵan. Bul reıtıngte EKSPO halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesi ótetin Astana qalasy 26-orynda tur.
«2017 jyly Qazaqstan astanasynda halyqaralyq EKSPO-2017 kórmesi ótedi. Kórmeniń taqyryby – «Bolashaq energııasy», dep jazylǵan basylym materıalynda Astanada sońǵy jyldary ashylǵan tańǵajaıyp meımanhanalardyń kóptigi de aıtylypty.
Qazirgi tańda Astanadaǵy EKSPO aýmaǵynda pavılondardy halyqaralyq qatysýshylarǵa berý jumystary júrgizilýde. Tipti, Belarýs, Vengrııa, Germanııa, Qytaı, Reseı, Sıngapýr, Túrkııa, Fransııa, Iordanııa sııaqty memleketter pavılondaryn jabdyqtaý jumystaryna kirisip te ketti. Sonymen qatar, qatysýshylarǵa turǵynjaılardy berý de bastaldy. «Expo2017astana.com» aqparattaryna súıensek, komıssarlardan 324 ótinim túsken. Bul turǵynjaılar óteýsiz emes, qonaqtar turǵan ýaqytyna jaldaý aqysyn tóleıdi. Kórmeden keıin olar qazaqstandyqtarǵa ótkiziletin bolady. Sóıtip, elordamyzdyń turǵyn úı qory 4 400 zamanaýı jaıly pátermen tolyǵady. Bir jyldyń ishinde EKSPO aıasynda 1 mln sharshy metr turǵynjaı salynǵan.
Negizinen EKSPO daǵdarysqa qarsy joba dep baǵalanǵan. Máselen, otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý úshin barlyq oblystardyń ákimdikterimen yntymaqtastyq týraly memorandým jasalǵan. Nátıjesinde, búginde 322 otandyq taýar óndirýshiler tartylǵan, jalpy somasy 48,9 mlrd teńgege kelisimsharttar jasaldy. Qorytyndysynda joba búkil Qazaqstan boıynsha 50 myńdaı jumys ornyn quryp, saqtaýǵa múmkindik berdi. Budan basqa, demeýshilik qarjy retinde 126 mln eýro, sonymen qatar, ınvestısııa retinde 211 mlrd teńge tartylǵan. Bul týraly «Astana EKSPO-2017» UK» AQ basqarma tóraǵasy Ahmetjan Esimov jyl qorytyndysyna arnalǵan Qoǵamdyq keńes otyrysynda málimdedi.
Qazirgi ýaqytta 18 halyqaralyq uıym jáne 112 el kórmege qatysatyndyqtaryn rastaǵan, olardyń 108-i óz komıssarlaryn taǵaıyndady. 94 kelisimshartqa qol qoıyldy. 75 el ulttyq kúnderin ótkizetin ýaqyttaryn aldyn ala belgilep, Ulttyq pavılondardyń 89 tujyrymdamasy alynǵan. Sondaı-aq, kórmeni halyqaralyq deńgeıde nasıhattaý, jetildirý, bıletter satý, týrıster tartý jáne eriktilerdi daıyndaý boıynsha jumystar júrgizilýde. Al Halyqaralyq qatysýshylardyń kezekti keńesin ótkizý aldaǵy aqpan aıyna josparlanǵan.
Jaqynda Birikken Arab Ámirlikteriniń astanasy Ábý-Dabı qalasynda «Astana EKSPO-2017» jáne «EKSPO Dýbaı-2020» arasynda yntymaqtastyq memorandýmyna qol qoıyldy. Qujatqa «Astana EKSPO-2017» ulttyq kompanııasy» AQ basqarma tóraǵasy Ahmetjan Esimov pen «EKSPO Dýbaı-2020» bıýrosynyń atqarýshy dırektory Nadjıb Mohammed ál-Álı qol qoıdy. Qujattyń qol qoıylýy BAÁ-ge Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń resmı issapary jáne Ábý-Dabıdegi «Bolashaq energııasy» búkilálemdik 10-shy mereıtoıly sammıt aıasynda júzege asty.
Memorandým aıasynda eki jaq 2017 jyly Astanada jáne 2020 jyly Dýbaı qalasynda ótkiziletin EKSPO kórmelerine daıyndyq barysynda ózara qoldaý kórsetýge kelisti. Sóıtip, halyqaralyq dárejedegi kórmeni uıymdastyrý men ótkizýdegi tájirıbe men bilim almasý maqsatynda eki jaq arasynda arnaıy jumys toby qurylmaq.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan»