Ciz ne deısiz?

QYSQA DAIYNDYQ BAIYPTY BASTALDY Memleket basshysynyń bı­ylǵy Joldaýynda tur­ǵyn úı-kommýnaldyq sharýa­shy­lyǵyn jańǵyrtý tap­sy­rylsa, ony júzege asy­rý­dyń tetikteri aı­qyn­da­lyp, baǵdarlama aıa­syn­da ju­mys jalǵasqan. Mu­nyń ózi aldaǵy qysqa daıyn­dyq­qa da kóp kómegin tıgizetini anyq. 2011-2012 jyldardaǵy jy­ly­tý maýsymyna daıyndyqqa baılanysty «Egemen Qazaq­stan­nyń» Almaty oblysyndaǵy tilshisi Kúmisjan Baıjan oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń bastyǵy Yzǵarbek Bektursynovqa: – Siz buǵan ne deısiz? – Iá, qundy qujattaǵy tap­syrma barshadan qoldaý tapty, tıisti baǵdarlama jasaldy. Endi ony júıeli júzege asyrý qajet. Al, qyraýly qys aılarynda tur­ǵyndardyń áleýmettik jaǵ­daı­y­nyń oń sheshilýi ár shańy­raqtaǵy jylý men basqa da turmysqa qajettilikterdiń to­lyq qamty­lýy­na tikeleı táýeldi. Bıyl jylytý maýsymyna daı­yndyqqa 12,7 mlrd. teńge bó­lindi. Qazirdiń ózinde 19,9 myń lıtr dızel otyny, 8,9 myń tonna mazýt ázirlendi. Sondaı-aq jylytý maýsymyna 910 bilim, 839 densaýlyq saqtaý, 292 áleý­mettik nysandardy daıyndaý qajettigi kezek kútip tur. Qatty otynmen janatyn 33 qazandyq, 20,5 shaqyrym jylý trassasy, 3 myń shaqyrymnan astam elektr jelileri, 373 sha­qyrym sý quby­ry men kárizdik jeli, 844 turǵyn úı jóndelýge jatatyny anyq­talyp, jumys jalǵasýda. Osy oraıda aýdan, qala ákimderi, oblystyq basqarmalar men sharýashylyq jetekshileri bir­qatar mindetterdi júzege asy­rýy kerek. Turǵyn úı-kom­mý­naldyq sharýashylyqty jań­ǵyr­tý baǵdarlamasyna kelsek, óńir­degi 2020 jylǵa deıin jań­ǵyr­týdy qajet etetin júıe­lerdiń uzyndyǵy 22 myń sha­qyrymdy quraıdy. Júrgizile­tin jumys­tar arqasynda kúr­deli jóndeýdi talap etetin kondomınımým ny­sandarynyń úle­si 73%-dan 22-%-ǵa tómen­deýge tıis. Qazirgi kezde turǵyn úı qatynas­tary­nyń ońtaıly modelin qurýdy qamtamasyz etetin zań aktilerin qabyldaý oılas­tyrylýda. О́ńirdegi turmysqa qolaıly turǵyn úı qorynyń kópshiligi kúrdeli nemese aǵymdaǵy jón­deýdi qajet etetinin de aıtqan jón. Memleket halyqaralyq qar­jy ınstıtýttary men bankterdi tarta otyryp, jeke ınves­torlarǵa, kásiporyndar men aza­mat­tarǵa turǵyn úıler men kom­mýnaldyq nysandardy jón­deý jáne qaıta jańartý úshin qar­jylandyrýdyń arnaıy tetikterin usynýdy josparlaǵany belgili. Oblys boıynsha kommýnal­dyq ınfraqurylym jelileri men qurylǵylarynyń tehnıka­lyq jaǵdaıyna kelsek, onyń kóp bóligi jóndeý men aýys­tyrýdy talap etedi. Kóp páterli turǵyn úılerdiń tehnıkalyq jaǵdaıy da máz emes. 2011-2020 jyldary kommýnaldyq ınfra­qurylymdy jańartýǵa barlyq qarjylandy­rý kózderinen 125,6 mlrd. teńge jumsalýy tıis. Kóp páterli turǵyn úılerdi jón­deý­di eki tetikpen júzege asyrý kóz­delse, bul jóninde de baǵ­dar­lama jasa­lyp, birtindep júzege asyry­latynyn aıtqan jón. Al, aldaǵy qysqa daıyn­dyq­tyń tolyq tııanaǵyn keltirýge baı­lanysty jumys qyzý bas­tal­dy. О́tken jyly turǵyn­dar­dan onsha kóp ókpe-naz aıtyl­mady. Endigi maqsat bıyl da osyndaı júıeli jumysty jal­ǵastyrý úshin bar múmkin­dik­terdi jumyl­dyrý. Jetisýlyq­tar­dyń úıi jyly, turmysy qolaıly bolaty­nyna kúmán joq ekenin aıtqan jón.