Astana vokzalynyń ishi-syrty yǵy-jyǵy halyq. Jeltoqsan bastalsa boldy, jolaýshy nópiri kúrt artatyny – jyldaǵy jaǵdaı. Bıyl da sol, baratyn baǵyttaryna bılet izdep sabylǵandardyń qarasyn sanaı almaısyz. Kassaǵa bas suǵyp, qaı óńirge bılet surasańyz da «joq» degen jaýap alasyz. Esesine, siz izdegen «qat qaǵaz» deldaldardyń qaltasynda bar. Al onyń quny ushaq bıletiniń baǵasynan da «ushyp» tur.
Ras, sońǵy kezderi kólik logıstıkasynyń qaı salasynda da irgeli ister atqarylýda, ilgerileý bar. Temirjolda da oń ózgerister baıqalady. Jurtshylyq jol júrý bıletterin úılerinen shyqpaı, onlaın túrde ala alady. Kassalar aldyndaǵy qısapsyz kezekti seıiltken termınaldar kúndiz-túni jumys istep tur. Vagondar jańartylýda. Jolaýshylarǵa qyzmet kórsetetin tasymaldaýshy kompanııalarǵa qoıylatyn talap ta, baqylaý da kúsheıgen. Dese de, mereke qarsańynda jáne mereke kúnderi bılettiń jetkiliksizdigi, deldaldardy quryqtaýǵa dármensizdik ańǵarylady.
Obaly neshik, keshe kópke belgili «Jolaýshylar tasymaly» AQ jyl toǵysar tustaǵy jolaýshylar suranysyn qanaǵattandyrý maqsatynda ártúrli baǵyttardaǵy poıyzdarǵa qosymsha 80 (!) vagonnyń tirkeletinin habarlaǵan. Qazirgi ýaqytta «Almaty-Astana», «Almaty-Semeı» jáne «Almaty-Arys» baǵyttaryna qatynaıtyn qosymsha poıyzdardy shyǵarý da qarastyrylyp jatqan kórinedi. Sonymen qatar, tuńǵysh ret otandyq «Tulpar-Talgo» zaýytynda jasalǵan keń kýzovty jańa úlgidegi vagondarmen jasaqtalǵan eki júrdek poıyz jolǵa shyǵady. Onyń biri «Almaty-2-Astana» baǵytynda qatynasa, ekinshisi kelesi jyldyń alǵashqy kúninen bastap «Almaty-2-Shymkent» arasyn jol qylady. Suranystyń artýyna baılanysty qosymsha vagondar tirkeýdi ózge de tasymaldaýshy kompanııalar qolǵa almaq. Alaıda, mundaı qozǵalys bılet tapshylyǵyn túbegeıli sheshe alar emes.
Nege? Bar túıtkil joǵaryda sóz etken deldaldarda bolyp tur. Bıletti bızneske aınaldyrǵan olar, máselen, Astana-Almaty arasyna qatynaıtyn poıyzdyń 30-jeltoqsandaǵy jolda júrý qujatyn baqandaı otyz myń teńgege puldaýda. Al óz baǵasy ortasha eseppen 7-8 myń teńge turady, ıaǵnı, úsh esege artyq saýdalanýda. «Biz bıletti kimniń qandaı maqsatta satyp alatynyn bilmeımiz. Jáne qazirgi tańda jolaýshylardyń bıletke qol jetkizýi barynsha ońtaılandyrylǵan: qalanyń qaı jerinde de temir jol kassalary, termınaldar jumys istep tur. Sondyqtan deldaldardy baqylaý quzyrly mekemelerdiń enshisindegi sharýa bolýy tıis», deıdi kompanııa ókilderi.
Kez kelgen jolaýshy kerek bıletin aı buryn ala almaıtyny anyq. Jolǵa shyǵý ýaqyty taıaǵanda bılet tapshylyǵyna kezdesedi. Sodan keıin zańsyz satýshylardyń qaltasyn toltyrýǵa májbúr. Muny kim baqylaıdy, keleńsizdikke shekteý qoıatyn qandaı mekeme, quzyrly organdar bul ahýaldan habardar ma? Bul jaǵy, álbette, bizge beımálim. Aıtpaqshy, vagondardaǵy bos oryndardy saýdalaıtyn jolserikter de barshylyq ekenin jasyra almaımyz. Tasymaldaýshy kompanııa qyzmetkerlerin paraqorlyqqa ıtermeleıtin de bılet tappaǵan ózimiz ekenin eshkim joqqa shyǵarmaıdy.
Qos túıtkildiń de sebebi bılet tapshylyǵynda. Al jolda júrý qujatyna mereke qarsańynda suranystyń eselep artatynyn biletin deldaldar ony saýdaǵa qoıylǵannan túrli joldarmen ıelenip, baǵasyn eselep puldaıdy dedik. Endeshe, quzyrly organdar osyndaı «bıznesmenderdi» quryqtasa, ıgi. Bılet tapshylyǵy birshama sheshiler me edi?..
Ashat RAIQUL, «Egemen Qazaqstan»