EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesiniń ashylý saltanatyna baılanysty 10 maýsymda Fransýz Respýblıkasy pavılonynyń resmı ashylýy ótken bolatyn. Keshe Fransııa pavılonynyń Bas komıssary Paskal Loro halyqaralyq kórmege tirkelgen BAQ ókilderimen press-týr ótkizdi.
Fransııa pavılony EKSPO-2017 kórmesindegi eń iri pavılondardyń birinen sanalady. Onyń jalpy aýmaǵy 1084 sharshy metrdi alyp jatyr. Osy kórme alańynda fransýzdyń álemge áıgili 8 kompanııasy men startaptary jańǵyrmaly energetıka salasyndaǵy ozyq jetistikteri men ınnovasııalyq tehnologııalaryn pash etýde. Bul rettegi olardyń basty maqsaty – álemdik qaýymdastyq nazaryn energııa tutynýdyń únemdi úlgilerin paıdalaný qajettigine aýdarý jáne klımattyń ózgerý úrdisin toqtatýǵa baǵyttalǵan sheshimderdi usyný. Fransııa pavılonynyń jádigerleri negizinen 3 taqyrypqa toptastyrylǵan. Olar: «Ekologııalyq qala», «Jańǵyrmaly energııa» jáne «Ekologııalyq kólik». Osyǵan baılanysty pavılonnyń birinshi qabatyndaǵy 7 bólmede kórme qonaqtaryna «jasyl» energetıka jetistikteri usynylǵan. Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, Fransııa pavılonynyń áriptesterine fransýz ónerkásibiniń 5 kóshbasshysy – Peugeot, Saint-Gobian, Total, Veolia, Vicat kompanııalary, lter halyqaralyq jobasy, ADEME jáne Syctom memlekettik agenttikteri kirip otyr. Fransııa pavılonynyń aıasynda olar ózderiniń ozyq jetistikteri men ınnovasııalyq tehnologııalary arqyly energetıka salasyndaǵy jahandyq syn-táýekelderge jaýap usynady. Máselen, Saint-Gobian kompanııasynyń kórmedegi jádigerleri arqyly ǵımarattarda turǵyndar úshin qandaı qolaıly jaǵdaılar jasalatyndyǵy kórinis tapqan. Syctom – qorshaǵan orta men ekologııa problemalaryna baılanysty turmys qaldyqtaryn jınaý jáne qaıta óńdeýmen aınalysatyn memlekettik agenttik bolyp tabylady. Agenttik turmys qaldyqtaryn qaıta óńdeý arqyly jańǵyrmaly energııa qýatyn alý tehnologııalaryn da pash etedi. Bul kompanııa Parıj qalasy men onyń aýmaǵyndaǵy eldi mekenderde 6 mln halyq turatyn aýmaqta kúl-qoqys pen turmystyq qaldyqtardy jınap, qaıta óńdeýmen aınalysady. Ol jylyna 2 mln 300 myń tonna turmystyq qaldyqtardy óńdep, ártúrli turmystyq zattar óndirýmen birge 300 myń turǵyndar qonystanǵan úılerdi turaqty jylýmen qamtamasyz etedi. Vicat kompanııasynyń pavılonǵa qoıǵan jádigerleri arqyly budan 200 jyl buryn oılap tabylǵan qurylys materıaly – sementtiń jańa tehnologııalar qoldaný arqyly qandaı paıda beretindigi kórsetiledi. Kompanııa jádigerleri qoıylǵan bólmege kirgen qonaqtar jasandy sement oılap tapqan fransýz ónertapqyshy Lýı Vıkanyń betonnan jasalǵan músinin kóredi. Odan ári betonnyń «Bolashaq qalasy» jobasy aıasynda qalaı paıdalanatyny kórsetilgen. Máselen, tutas úı qabyrǵasyndaı beton plıtasynan shyny sııaqty kelesi jaqty kórýge bolady. Sonymen birge, beton qabyrǵada jasyl japyraqtar men butalardy da ósirýge bolatyndyǵy naqty tájirıbemen kórsetilgen. Peugeot – álemdegi ekologııalyq kólik shyǵaratyn kóshbasshy kompanııa bolyp tabylady. Peugeot kompanııasynyń jádigerleri qoıylǵan bólme óz ýaqytynyń ozyq tulǵasy bolǵan fransýz kásipkeri Arman Pejonyń ómiri jáne qyzmetine baılanysty derektermen ashylady. Fransýzdyń áıgili kompanııasy 1955 jyldan beri elektr kóligin jetildirý jumysymen aınalysyp keledi. Búginde kompanııanyń ekologııalyq kólik retinde usynatyn ónimderiniń qatarynda álemge tanymal elektr velosıpedteri, elektroskýterler, jeńil jáne júk elektr avtomobılderi bar. Pavılondaǵy ekologııalyq kólik bólimine qoıylǵan Peugeot kompanııasy shyǵaratyn 270 attyń kúshi bar, 4 sılındrli dvıgatelmen jabdyqtalǵan gıbrıdti avtomobıl kelýshilerdiń nazaryn eriksiz ózine aýdarady. Eýrazııa aımaǵyndaǵy PSA tobynyń bas dırektory, Peugeot kompanııasynyń atqarýshy vıse-prezıdenti Krıstof Berjerannyń aıtýynsha, atalmysh kompanııa álemdik naryqta ekologııalyq qaýipsiz kólik jáne kólik quraldaryn shyǵaratyn jetekshi kompanııa bolyp tabylady. Aldaǵy ýaqytta bul kompanııa óz jumysyn zaman talabyna saı jetildire beretin bolady.
Loro PASKAL, Fransııa pavılonynyń Bas komıssary:
Qazaqstannyń bas qalasy – Astanada ótip jatqan EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi sońǵy kezde ótkizilgen kórmeler ishindegi úzdik shara bolatyndyǵy qazirdiń ózinde belgili bolyp otyr. Qazaqstan bul halyqaralyq aýqymdy sharaǵa zor jaýapkershilikpen jáne úlken ázirlikpen keldi. Tarıhı qysqa merzimniń ishinde EKSPO kórmesi úshin zamanaýı tehnologııalarmen jabdyqtalǵan bolashaq qalasy boı kótergen. Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń dara basshylyǵynyń arqasynda Qazaqstan álemde zor bedelge ıe boldy. EKSPO kórmesi Qazaqstannyń bedelin burynǵydan da kóteretin bolady. Fransııa pavılony EKSPO-2017 kórmesindegi iri de irgeli pavılondarynyń birinen sanalady. Biz memleketimizdiń pavılonyn jabdyqtaý maqsatynda úlken jumys atqardyq. Bizdiń pavılon energetıka salasyndaǵy elimizdiń jetekshi kásiporyndarynyń búgingi jetistikteri men ozyq tehnologııalaryn pash etedi. «Astana EKSPO-2017» kórmesi aıasynda biz ózimizdiń ınnovasııalyq tehnologııalarymyzdy tanystyra otyryp, jańǵyrmaly energetıka salasyndaǵy tájirıbemizdi odan ári damytýda mol múmkindikterge qol jetkizemiz dep oılaımyn.
Jylqybaı JAǴYPARULY, «Egemen Qazaqstan»