Qazir Jedel járdem stansalarynda mamandardyń jetise bermeıtini belgili jaıt. Odan Rýdnyı stansasy da quralaqan emes. Sondyqtan Irına Iýrevna ǵumyr boıy jas mamandarǵa ustazdyq etýmen keledi.
– Iá, biz ajalmen kún saıyn betpe-bet kezdesemiz desem bolady, rasynda solaı. Adamdardy aýrýhanaǵa jetkizip, aman alyp qalǵanymdy bilsem, sol kúni qanaǵattanǵandyq sezimmen janym da, júregim de jaı tabady. Jalǵyz men ǵana emes, áriptesterimniń barlyǵy da sondaı kóńil-kúıde ekenin bilemin. Jedel járdemdi shaqyrǵannan keıin aıtylǵan mekenjaıǵa qaraı qustaı ushasyń. Ásirese jaǵdaıdyń aýyr ekenin kórgende sanaýly mınýttar sanańda tyrsyldap uryp turady ǵoı, – dep bastady áńgimesin Rýdnyı qalalyq Jedel járdem stansasynyń joǵary sanatty dárigeri Irına Klıýchnıkova. Ol biz kezdesken kúni de bir qarııany júrek talmasynan aman alyp qalǵan eken. Qazir saıabaqta jumys qyzǵan kez. Jurt jer qaraıǵannan-aq qala syrtyndaǵy saıabaǵyn retke keltire bastaıdy. Ájeı stansaǵa jan daýsy shyǵyp, úreıli keıippen telefon shalady. «Saıabaqta meniń shalyma bir nárse boldy, telefon shalyp edi, biraq sóıleı almaıdy», deıdi janushyryp. Tapsyrmany Irına Iýrevnanyń brıgadasy aldy da, ájeıdiń aıtqan mekenjaıymen qala syrtyndaǵy saıabaqtardyń birine zýyldap ala jóneldi. Júrgizýshiler de kenshiler qalasyn bes saýsaqtaı biledi, kóliktiń qulaǵynda oınaıdy ǵoı. Saıabaqqa jetkenshe Irına Iýrevna da, júrgizýshi de ún qatysqan joq. Qansha degenmen ana, áıel ǵoı, Irına Iýrevna jol amandyǵyn tilep keledi, «jaı júr, baıqa» dep júrgizýshini alańdatýdan da seskenedi. Olar kelgende qarııanyń túri buzylyp ketken eken. Ol kókirek tusyn kórsetkennen-aq ınfarkt ekenin bildi. Naýqastyń kókireginiń kúıipbara jatqanyn janymen sezingendeı boldy, endi ár mınýt esepte. Kardıogrammasyn túsirgennen keıin, naýqasty «jedel járdem» mashınasyna saldy da, jatqyzǵan kúıi aýrýhanaǵa ákelip, dárigerlerge tabys etti.
– Búgingi kúnim oljasyz emes. Biz shamaly keshikkende saıabaqtaǵy ataıdyń jaǵdaıy qalaı bolaryn kim bilsin, ony aman alyp qalý ońaı bolmas edi, – deıdi Irına Iýrevna.
Jol ústi zýlaǵan kólik, eki kúnniń birinde jol apaty bolyp jatady. Der ýaqytynda jetkenmen de Irına Iýrevnanyń ajal aldynda dármensiz kúı keshken kezderi de az bolǵan joq. Keıde janushyryp jetkende qanjosa bolyp jatqan atpaldaı azamattyń, qyrshyn jastyń tamyry soqpaıdy...
– Jol-kólik oqıǵasyna barý qaı dáriger úshin de ońaı emes. Biz de et pen súıekten jaralǵan adambyz, jaırap jatqan jerge kelgende psıhologııalyq kóńil-kúı dárigerlik biliktilikten basym túsip ketetin kezder bolady. Otyz eki jyldyń ishinde talaı aýyr jaǵdaıdy kórdik qoı, – deıdi dáriger.
Irına Klıýchnıkova Qaraǵandy medısına ınstıtýtyn bitirgen soń, bir orynda – Rýdnyı qalalyq Jedel járdem stansasynda ǵana qyzmet etip keledi. Úzilissiz!
– Osy jyldar ishinde Qazaqstan medısınasynyń ósýi keremet baıqaldy. Otyz jyl buryn ınfarkt, ınsýlt, taǵy basqa qaterli aýrýlardy aman alyp qalý óte kúrdeli edi. Qazir ońaılyqpen ajalǵa adam bermeımiz. Shúkirlik etemin osyǵan, – deıdi ol.
Alaıda onyń aıtýynsha, adam aǵzasynyń ǵylymǵa da belgisiz, tosyn jaılary jeterlik. Keıde ınfarkt aýrýyna birden dıagnoz qoıady, óıtkeni onyń belgileri dáriger úshin badyraıyp bilinip turady. Al keıde kardıogrammanyń ózi eshteńe kórsetpeıdi, sonda da bilikti dáriger ınfarkt dep jobalap, aýrýdy tastap ketpeı, aýrýhanaǵa jetkizedi.
– Aýrýhanadaǵy áriptesterimniń ózi alǵashynda kardıogramma eshnárse kórsetpegenin kórip, «naýqasty nege ákeldińiz?» dep qalatyny bar. Biraq olar zertteı kelgende naýqastyń dıagnozy báribir ınfarkt ekeni dáleldengen kezder de bolǵan. Jumystyń qıyndyǵy da osynda, naýqaspen de, dıagnozben de alǵash biz kezdesemiz, al qıyn jaǵdaılarda ajalmen de betpe-bet kelip otyramyz. Ár mınýt esepte bolatyn arpalystyń arqasynda ajaldy óńmeninen ıterýmen kelemiz, – deıdi Irına Iýrevna.
Qazir Jedel járdem stansalarynda mamandardyń jetise bermeıtini belgili jaıt. Odan Rýdnyı stansasy da quralaqan emes. Sondyqtan Irına Iýrevna ǵumyr boıy jas mamandarǵa ustazdyq etýmen keledi.
– Jastar qazir teorııany jaqsy biledi. Bizde tájirıbe bar. Kúndelikti aýyr jaǵdaıda jetkizilgen naýqastardyń dıagnozyn, belgilerin talqylap otyramyz. Ertip júrip úıretemiz. Biraq bul jumystyń qıyndyǵyna shydas bermegen jastar ketip qalady. Kásiptik biliktilikti jetildirý óte kúrdeli dep oılamaımyn, bizdiń jumystyń psıhologııalyq kóńil kúıge salmaq salatyn ereksheligi bar, qıyndyǵy da osynda, – deıdi Irına Iýrevna.
Rýdnyı qalasyndaǵy Jedel járdem stansasy oblystaǵy osy sala úzdikteriniń biri.
– Irına Iýrevna dárigerlik isiniń naǵyz mamany. Adamdarǵa jedel járdem kórsetetin salaqıyndyqtary jeterlik. Sonyń barlyǵyna tózip, oǵan ǵumyryn arnaǵan kisi. Osyndaı dárigerlerdiń arqasynda naýqastarǵa qyzmet kórsetý joǵary dárejede. Irına Iýrevna naýqastarmen de til tabysa biledi, ujymda da aqyl surar ardagerimiz. Aıtpaqshy, ol «jedel járdem qyzmetinde dáriger biliktiligimen qatar, osy salanyń mádenıetin kóterýge úles qosqan dáriger, – deıdi Rýdnyı Jedel járdem stansasynyń bas dárigeri Natalıa Botvınova.
Bizdiń jumys arasyndaǵy sál ǵana úzilisti paıdalanyp aıtqan áńgimemiz kilt úzildi. Dıspetcherge bezildep qońyraý tústi, Irına Iýrevna dári-dármek salǵan sómkesin aldy da, mashınaǵa jyldam basyp bara jatty. Onyń endigi nazary naýqastyń jaǵdaıynda.
Názıra JÁRIMBET,
«Egemen Qazaqstan»
RÝDNYI