Utymdy ári ushqyr ıdeıasymen kózge túsken talantty jastar úshin óz armandaryn iske asyrýdyń taptyrmas múmkindigi týyp otyr. Ol úshin oılap tapqan jobań halyqtyń rýhanı jańǵyrýyna oń yqpal etip qoǵam úshin paıdaly ári qolaıly bolýy kerek. Almatydaǵy Dostyq úıinde osy maqsatty negizge ala otyryp zerdeli zııatkerlerge jarqyn jol ashýdy kózdegen «Jańa tolqyn 100+» jastar FUTURE-forýmynyń kýási boldyq.
Elimizdiń ár aımaǵynan kelgen jas ǵalymdar men ónertapqyshtardy bir arnadan toǵystyrǵan aıtýly jobaǵa Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary, QR Prezıdenti Ákimshiligi QHA hatshylyǵynyń meńgerýshisi Leonıd Prokopenko, respýblıkalyq birlestikterdiń jetekshileri, kásipkerler men mesenattar, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń qatysýshylary, QHA «Jańǵyrý joly» RJQ, «Jarasym» RJU músheleri men belsendi jastar qatysty.
Forýmda ár óńirden kelgen 14 ónertapqysh saraptamalyq baǵalaý men kásipker-mesenattardyń jáne áleýetti ınvestorlardyń qoldaýyn qajet etetin ózderiniń ózekti «Start-up» jobalaryn kópshilik nazaryna usyndy. Tanystyrylymnan ótken ár jobanyń ózindik ereksheligi bar. Olardyń keıbiri sarapshylar tobynyń aıryqsha qyzyǵýshylyǵyn týdyryp jatty. Máselen Soltústik Qazaqstan oblysynan kelgen II-toptaǵy múgedek Sálimhan Sábıtov usynǵan joba óte ózekti máseleniń birin qamtyǵan. Sálimhannyń sózinshe, elimizde múmkindigi shekteýli azamattarǵa kólik júrgizýdi úıretetin arnaýly mekemeler joq. Bul óz kezeginde, ásirese aıaǵy kemis azamattar úshin kóp qolaısyzdyq týdyryp otyr. Osy olqylyqtyń ornyn toltyrýǵa septigim tıse degen jas zııatker: «О́zim alǵash kólik tizgindeýdi úırenbek bolyp júrgizýshilikke baýlıtyn mekemege barǵanymda, múgedekterdiń múmkindigine yńǵaılastyrylyp jasalǵan kólikterdiń joqtyǵy qatty áser etti. Qyzyǵýshylyǵym oıanyp osy máseleni zertteýge tyrystym. Aıtalyq qazir Petropavl qalasynda 1766 múgedek adam bar.
Olardyń ishinde 8339 azamat tirek-qımyl aparatynyń kómegine táýeldi bolǵanymen aqyl esi kólik basqarýǵa jetedi. Nege osy azamattardyń armanyn iske asyrýǵa yqpal etpeske degen oıǵa keldim. О́zim de múgedek bolǵandyqtan olardyń jan-dúnıesi maǵan jaqsy tanys. Meniń áleýmettik jobam «Ońdy jol» dep atalady. Jobany júzege asyrý úshin maǵan 4mln teńgeden astam qarajat kerek. Ol aqshaǵa avtokólik satyp alyp qalamyzdaǵy aýyr mashına jasaý zaýytynda múgedek jandar úshin tek qoldyń kómegimen basqarýǵa bolatyndaı etip qaıta qurastyrý oıda bar. Bıznes josparym da daıyn. Oıym qoldaý taýyp jatsa jylyna elýden astam adamdy oqý kýrsynan ótkizer edim» deıdi.
Almatylyq ónertapqysh Aıdar Beksultanov usynǵan joba oıyn balalaryn ulttyq dástúrmen sýsyndatyp, rýhanı baǵytta tárbıeleýdiń taptyrmas quralyndaı kórindi. Onyń oılap tapqany – balalarǵa arnalǵan shaǵyn formattaǵy qazaqy kıiz úı. Iаǵnı kıiz úı oıynshyq retinde qurastyrylǵan. «Myna zamanda eshkimdi tas úıden shyǵyp qazaq úıge tur dep májbúrleı almaısyń. Al muny ata-analar óz balalaryna oıyn-oınaý alańy retinde alyp beretin bolsa, naǵyz «Rýhanı jańǵyrý» osy bolatyn edi. Shaǵyn kıiz úıdiń keregesi, bosaǵasy, ýyǵy, shańyraǵy tutastaı taza aǵashtan jasalsa, kıizi taza tabıǵı qoıdyń júni. О́nim ekologııalyq jaǵynan óte paıdaly. Osy ónim arqyly kishkentaı balapandar ata-babalary turǵan kıiz úıdiń rýhyn sezinse» degen Aıdar joba sarapshylar nazaryna iligip, qarjylaı qoldaý taýyp jatsa arnaıy toqý stanoktaryn satyp alyp kásibiniń aýqymyn odan ári keńeıtýdi kózdeıditin aıtady.
Qostanaılyq Marına Zıývanova qala jastarynyń shyǵarmashylyq ortalyǵyn ashýǵa arnalǵan biregeı jobasyn usynsa, Qaraǵandydan kelgen «PIXEL» jobalyq stýdııasynyń jetekshisi Abaı Otarbaev jekemenshik páter ıeleri kooperatıviniń qyzmet kórsetý sapasyn jetildirýge baǵyttalǵan óz usynysyn ortaǵa saldy. Al Astana medısına ýnıversıtetiniń stýdenti Rýzı Shıhov «Donormyn» júıesiniń kómegimen elimizde óte ózekti sanalatyn donorlyq máselesin jolǵa qoısam deıdi.
Shara aıasynda «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazdary forýmǵa qatysýshylar aldynda óz jetistikteriniń syrymen bólisip, «Sáttilik tarıhy» degen taqyrypta arnaıy sheberlik sabaǵyn ótkizdi. Olardyń ishinde «100 jańa esim» jobasynyń jeńimpazy, nebary 18 jasynda magıstirlik dıssertasııa qorǵap klassıkalyq mýzykanyń has sheberi atanǵan pıanıst Rahat-Bı Abdysaǵınnyń jarqyn jetistik joly jastardyń armanyna qanat bitirdi. 100 den astam klassıkalyq týyndynyń avtory búgingi tańda Rımdegi mýzyka akademııasynda tálim alady.
Kópshilik aldynda tanystyrylǵan 14 jobanyń árqaısysynyń ózindik erekshelikteri bar. Naqty qaı jobanyń qarjylaı qoldaý tabatynyn sarapshylar alqasy aqyldasa kele anyqtaıtyn bolady. Degenmen, «Jańǵyrý joly» respýblıkalyq jastar qozǵalysynyń ókilderi forýmda keıbir jas ǵalymdardyń jobalary qoldaý tappaǵan kúnniń ózinde, kásipkerler men uıymdastyrýshylar tarapynan olarǵa naqty kómek kórsetiletinin aıtady. Bul sózdi qýattaǵan Leonıd Prokopenko Qazaqstan halqy Assambleıasy ǵylymǵa den qoıyp, óziniń utqyr ıdeıasyn iske asyrýǵa talaptanǵan shyǵarmashyl jastarǵa árkez qamqorlyq tanytatynyn jetkizdi.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY