Jan balasyna jamandyǵy joq edi...

Álısultan Mu­qan­­áli­uly 1954 jyly 21 qańtarda Almaty obly­synyń Uı­ǵyr aýda­nyn­daǵy Úlken­dıqan aýylynda dúnıe esigin ashqan. 1961 jyly «Oktıabr» orta mektebiniń tabaldyryǵyn attap, 1974 jyly oqýyn támamdaı­dy. 1972-1974 jyldary Keńes áskeriniń qataryn­da azamattyq boryshyn ótegen. Eń­bek jolyn Uıǵyr aýdanyndaǵy «Oktıabr» kolhozynda kolhozshy bo­lyp bastaǵan. 1978-1979 jyl­dary Qazaq memleket­tik ýnıversıteti da­ıyn­dyq bóliminiń tyńdaýshy­sy, 1979-1984 jyl­dary osy oqý or­nynyń jýr­nalıstıka fak­ýl­tetinde bilim alǵan. 

1984-1991 jyldary respýblıkalyq «Eń­bek tańy» jýrnalynda kor­rektor, aǵa redaktor bolyp qyzmet atqar­dy. 1991-1995 jyldary «Aýyl» («Dala dıdary») gaze­tinde tilshi, sektor meńgerý­shisi, bólim redaktory, jaýapty hatshy boldy. 1995-1996 jyldary «Qazaqstan Res­pýb­lıkasy Baǵaly qaǵazdar jónindegi ulttyq komıssııanyń jarshysy» jýrnalynda jaýapty hatshy, bas redaktor qyzmetin abyroımen atqardy. 

1996 jyldyń 1 naýryzynan bas­tap osy kúnge deıin «Egemen Qazaq­stan» gazetinde qyzmet istegen edi.

Qazir áleýmettik jeli degen jaqsy habardy da, jaman habardy da sart etkizip kóz aldyńa tastaı salatyn bol­dy ǵoı. Qannen-qapersiz otyryp, feısbýk paraqshasyn shola basta­ǵanym sol, Darhan Qydyráliniń «Dúnıe – jalǵan» degen... Bes kúndik ómir­den Álısultan aǵa Qulanbaı da ótipti. Qaraly xabardy estip, eseńgi­rep otyrmyz... Otbasy men jaqyn týys­taryna, dostary men tanystaryna qaıǵyryp kóńil aıtamyz», degen jazbasyn oqyp, júregimiz sýyl­dady. Ile Qarashash Toqsanbaıdyń «Álekemizden – Álısultan Qulan­baı dosymyzdan qapııada kóz jazyp qaldyq. Jaqsynyń dúnıeden ozǵany orny tolmas ókinish eken-aý...», dep egile jazǵanyn janarymyz shaldy. Qaraly habar janyma qatty batty. 

Álısultandy bizdiń kýrstyń ul-qyzdary baıaǵyda, 1979 jyly oqýǵa túsken ýaqytta-aq erkeletip «shal» dep ataıtyn. Osyny birinshi kim aıtqany esimde joq, biraq Álekeńniń kózinshe de, bylaı da solaı atap ketkender kóp. Bir ǵajaby: Álekeń buǵan eshqashan renjigen emes, bir jymııatyn ádemi kúlkisine basyp, asa kóp eleń qylmaıtyn. Oǵan sebep – Álısultannyń basqa kýrstastardan eresek, oqýǵa ómirdiń birneshe satysyn kórip kelgendigi. 

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń ujy­my byltyr ǵana 63-ke kelgen Álısultan Qulanbaıǵa qurmet kór­setip, týǵan kúnimen quttyqtaǵan edi...

Álısultan Qulanbaı jýrnalıs­tı­kanyń jalyna jarmasqaly qanshama materıal jazdy. Onyń bárin jınaq­tasa, birneshe kitap bolady. «Qazaq, qashan mıllıarder bolasyń?» degen taqyryppen shyqqan shaǵyn maqa­lasynda úlken másele kótergen bolatyn. Tolǵaqty jazbalary az emes. Qapelimde eske túskenin ǵana til ushyna iliktirip jatyrmyn.

Astanaǵa barǵanda árkimniń óz tirshiligi bar, kóp ushyrasa da ber­meımiz. «Jigitter qalaı, Álekeń qa­laı?» dep surap qoıǵannan basqaǵa moıny­myz burylmaıtyn kez de kóp. Dostardyń basqosýynda, óziniń jeke qýanyshtarynda júzdesemiz keıde. Aqsııa kúlip, anaý-mynaý aıtqan ázil-qaljyńymyzdy kótere beretin. Jan balasyna jamandyǵy, zalaly joq edi.

Baspasóz salasyndaǵy irili-usaqt­y túrli báıgede júldeli oryn alyp, mereıi tasyp jatqan kúnderdiń ózinde asa kóp asyp-taspaıtyn, sabyr­ly qalpynan aınymaıtyn. Mem­­leket basshysynyń shetelderge jasa­ǵan resmı saparlarynda ilesip júr­di, jaqsy reportajdar jasady. Qaı taqyrypqa jazsa da oıly, mazmun­dy etip jazatyn.

Eń bastysy – eldik murattarǵa adal jan edi. 

Bir maqalasynda «Táýelsizdik – Táńirdiń bizdiń urpaqqa bergen baqyty, halqymyzdyń máńgilik qun­dylyǵy. Ony qasterlep, qurmet tutý, keıingi urpaqtyń boıyna sińirý – búkil qazaqstandyqtardyń boryshy jáne mindeti... Memlekettik rámizder – el damýynyń ajyra­mas bóligi. Sondyqtan qazaqstandyq­tar­dyń osy rámizderge degen qur­meti, olardy boıtumardaı qaster­leýi erekshe sezilip turýy tıis. Rá­mizder arqyly elimizdi búkil álem tanıdy. О́ıtkeni onda qazaq halqy­nyń bastan ótkizgen tarıhy, máde­nıeti men dástúri kórinis beredi. Jastardyń otansúıgishtik sezimin oıatady, patrıotızmge úndeıdi, batyldyqqa tárbıeleıdi. Alǵash­qy jyldardaǵydaı emes, qazirgi kezde elimizdiń Ánurany mátinin bilmeı­tin jan kemde-kem. Ol nasıhat­tyń jemisi desek, qatelespeımiz» dep jazypty.

Sol nasıhatqa qalamynyń ushy­men, azamattyq kúshimen úles qosqan, áli kúnge deıin «Egemenniń» sapynda júrgen kýrstas dosymyzdan máńgige aıyrylyp qalamyz dep oılappyz ba?..

Erjuman Smaıyl, Marat Aqqul, endi mine, Álısultan Qulanbaı... Bir­tindep baqılyq saparǵa attanyp ketti.

Qysqa qaıyrlasý sózimizdi jazý­dyń ózi aýyr. Sóz reti kelgende, Álekeńniń otbasyna, týǵan-týys­taryna qaıǵysyna ortaqtasyp kóńil aıtamyz. Alla taǵala panasyna alsyn! Imany joldas bolsyn!

Kýrstas dostary atynan

Nurtóre JÚSIP, «Aıqyn» gazetiniń bas redaktory