Aqtóbe oblysynda márege taıap kele jatqan bıylǵy 2018 jyldyń balalar jyly dep belgilenýi tabıǵatpen úndestik tapqandaı áser qaldyrady. Al Elbasy Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda aldaǵy 2019 jyldy elimiz boıynsha «Jastar jyly» dep jarııalaýdy usyndy. Balalyq shaq keıin jastyq kezeńge ulasatynyn eskersek, aqtóbelikter úshin jyldar sabaqtastyǵynyń alatyn máni men mańyzy joǵary bolmaq.
Iаǵnı, óńirde ótkizilgen balalar jyly jalpy respýblıkalyq jastar jylyna jalǵasyp jatsa, munyń ózi bir mereı.
Prezıdenttiń qazaqstandyqtarǵa arnaǵan Joldaýynda balalarǵa sapaly bilim men tárbıe berý isi mektepke deıingi mekemelerden bastaý alatyny aıtylǵan. Soǵan sáıkes mektepke deıingi bilim sapasy túbegeıli jaqsarýy kerek. Basty baǵyt osyndaı. Elbasy máseleni nege bulaısha qoıyp otyr? Onyń jaýaby da ile-shala kórsetilgen. О́ıtkeni oılaý negizderi, aqyl-oı men shyǵarmashylyq qabiletter, jańa daǵdylar bala kezden qalyptasady dep oı túıedi Memleket basshysy. Aına-qatesiz shyndyq. «Bulaq kórseń, kózin ash» degen danalyq sóz bar. Prezıdent qoıǵan talaptar men mindetter qazirgi ozyq tehnologııalardy qoldana otyryp, balalardyń boıyndaǵy qabilet pen talant shoǵyn odan ári úrleı túsýge úndeıdi. Osyndaı oń bastamalar Aqtóbe oblysynda bıylǵy jyldyń basynan bastalyp ketken edi. Iаǵnı, buǵan joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, bıylǵy jyldyń oblysta balalar jyly dep jarııalanyp, soǵan sáıkes iri ári jan-jaqty aýqymdaǵy «Baqytty bala» jobasy oıdaǵydaı júzege asqany aıqyn aıǵaq.
Oblys mektepterinde «Baqytty bala» jobasy aıasynda modeldeý, sáýlet, dızaın, anımasııa, veb-saıt baǵdarlamalary boıynsha bilim beretin IT-synyp ashyldy. Ári bilim berý mekemeleri ınteraktıvti quraldar – prınterler, robot tehnıkaǵa arnalǵan jıyntyqtar, sonymen birge ýltraqysqa fokýsty proektorlarmen jabdyqtaldy. Bul úshin oblystyq bıýdjetten 68 mıllıon teńge bólingen. Aýdandarda bul zamanaýı is demeýshilerdiń kómegimen atqarylǵan. Oblys pedagogtarynyń robot tehnıka boıynsha biliktiligin arttyrý kýrsynan ótýine de «Baqytty bala» jobasynyń tıgizgen septigi mol. Búgingi kúni bul baǵytta mektepterdiń janynan arnaıy úıirmeler ashylǵan. Bul jóninde gazet tilshisine Aqtóbe oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Gúlnaz Súleımenova áńgimelep berdi.
Segiz baǵyt boıynsha júzege asyrylǵan qanatqaqty jobanyń aýqymy meılinshe keń. Buǵan mysaldar jetkilikti. Aıtalyq, osy sheńberde qosymsha bilim berýdi damytý, «Mektep. Otbasy. Qoǵam», «Salamatty bolashaq» jáne «Kedergisiz bilim» atty baǵyttardyń iske asqany joba mártebesin bıiktete túsedi. Onyń qaı-qaısysy da jas urpaqtyń áleýetin kóterý men «Máńgilik Eldiń» bolashaǵyn qalyptastyrýǵa kómegin tıgize alary aıan. Bul rette joba aıasynda júzege asqan «Ásem» oqý-tanymdyq ortalyǵynda balalardyń ósip-órkendeýi men damýyna barlyq qajetti jaǵdaılar jasalǵanyn aıtqan jón. Oblysqa sapary kezinde Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «ArTek» úlgisinde jyl boıy jumys isteıtin balamasy joq balalar mekemesiniń qyzmetimen tanysyp, oń baǵa bergeni de bir mártebe.
Joba aıasynda bıylǵy jyly oqýshylardyń jazǵy demalysyn uıymdastyrý isine de sony sıpat berilip, jańasha kózqaras qalyptasty. Sonyń nátıjesinde óńirdegi mektep oqýshylarynyń 95 paıyzy jazǵy demalyspen qamtyldy. Bul úshin jergilikti bıýdjetten 282 mıllıon teńge qarajat bólindi. «Baqytty bala» jobasynyń bir baǵyty kedergisiz bilim degen ataýdy ıelengen.
Mundaǵy basty maqsat – múmkindigi shekteýli balalarǵa qolaıly jaǵdaılar týǵyzý, olaı bolsa, onyń erekshe tetigi qalyptasa alǵany da anyq. Ári ony «Qazaqstan kedergisiz aımaqqa aınalýy kerek» degen Prezıdent tapsyrmasynyń óńirde tııanaqty túrde oryndalýynyń basty kórinisi dep baǵalaǵanymyz jón. Bul baǵytta «Nektar» arnaıy túzeý balabaqshasy men TMD elderi arasynda balamasy joq «Kúnshýaq» saýyqtyrý ınklıýzıvti balalar lageri eńse tiktedi. Munda múmkindigi shekteýli balalar alty aýysymda tynyǵa alady. О́ńirde ınklıýzıvti bilim berý júıesi engizilgen bilim oryndary sensorly úıshikpen jabdyqtalǵan. Sonymen birge aýtızm dertine shaldyqqan balalarǵa arnalǵan ortalyqtyń ashylýyna da shapaǵaty mol jandardyń tıgizgen kómegi mol. Joba aıasynda asa aýyr dertke shaldyqqan balalar tegin emdelýge múmkindik aldy. Ári shetelden Aqtóbege arnaıy kelgen dárigerler naýqas balalarǵa tegin operasııa jasady.
Biz – jetimin jylatpaǵan, jerde qaldyrmaǵan, ony jebep, kóleńkesimen qorǵaı júrgen halyqtyń urpaǵymyz. Osy sahı minezimiz ben bitim-bolmysymyz «Baqytty baladan» taǵy bir kórinis tapqandaı kúı keshtik. Buǵan oblystaǵy 100-ge jýyq jetim balanyń baspanaly bolýy kýá. Sondaı-aq budan basqa ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń esepshottaryna 80 mıllıon teńge aýdarylǵanyn qaıda qoıarsyz. Osyndaı saýaby men shýaǵy mol ister óńirde odan ári jalǵasa bermek.
Sonymen birge qanatqaqty joba aımaqta 177 sport, oıyn alańdarynyń ashylýyna negiz qalady. Sonyń ishinde 4 iri joba FIFA-nyń halyqaralyq standarttaryna sáıkes keledi. Munyń syrtynda elimizde teńdesi joq sońǵy úlgidegi fýtbol-jattyǵý kesheni, batýt ortalyǵy, ashyq aspan astyndaǵy «kıiz úı saıabaǵy», otbasylyq demalys ortalyǵy men akvapark te balalarǵa jasalǵan baǵa jetpes tartý men syı ekeni anyq. Joba aıasynda júzege asqan san alýan ister men sharalar tek munymen shektelmeıdi. Bul aıtylǵandar sonyń tek bir bóligi ǵana. Jalpy, jobaǵa 4,5 mıllıard teńge bólingeni onyń aıasy keń bolǵanyn kórsetedi. Kásipkerler men demeýshiler kórsetken qomaqty qarjylaı kómek bul esepke kirmeıdi.
– «Baqytty bala» – el óńirleri boıynsha tuńǵysh ret júzege asqan iri de biregeı, keń aýqymdy joba. Teatr kıimilgishten bastalsa, adamı kapıtaldyń sapasyn kóterý isi alǵashqy kezekte balalardyń jan-jaqty ósip-jetilýine qamqorlyq týǵyzýdan bastalady. Bul turǵyda Aqtóbe oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev bastamashy bolyp, tikeleı qoldaý kórsetken qanatqaqty jobanyń elimizdiń ózge óńirlerinde de jalǵasyn tapqanyn qalaımyz, – dedi jobanyń qorytyndy jıyny kezinde Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Elmıra Sýhanberdıeva.
Biz osy oıly pikirmen búgingi materıalymyzdyń núktesin qoıǵandy jón kóremiz.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE