Alǵys

Senbi, 1 jeltoqsan 2012 6:41

Cheshenstandaǵy Qazaqstan Prezıdenti saldyrǵan úı eki eldiń dostyq qarym-qatynasyna, yntymaq, birligine qyzmet etýde

Jýyrda redaksııaǵa Halyqtyq jáne rýhanı emshiler mekemesiniń basshysy, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi akkredıtasııa ortalyǵynyń dırektory, Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Shanhaı Yntymaqtastyq Uıymynyń (ShYU) Dástúrli medısına akademııasy Qazaq bólimshesiniń tóraǵasy, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Sháken ShYŃTAEV telefon shaldy.

Senbi, 1 jeltoqsan 2012 6:41

Cheshenstandaǵy Qazaqstan Prezıdenti saldyrǵan úı eki eldiń dostyq qarym-qatynasyna, yntymaq, birligine qyzmet etýde

Jýyrda redaksııaǵa Halyqtyq jáne rýhanı emshiler mekemesiniń basshysy, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi akkredıtasııa ortalyǵynyń dırektory, Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Shanhaı Yntymaqtastyq Uıymynyń (ShYU) Dástúrli medısına akademııasy Qazaq bólimshesiniń tóraǵasy, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Sháken ShYŃTAEV telefon shaldy. Ol kisi Cheshenstannyń densaýlyq saqtaý mınıstri Shahıd Ahmadovtyń shaqyrýymen Groznyı qalasynda bolǵan eken. Onda «Sal aýrýyna shaldyqqan balalardy keshendi emdeýdiń máseleleri» atty taqyrypta ótken halyqaralyq sımpozıýmǵa qatysyp qaıtypty. Áńgime ıesi sondaǵy qalanyń kórnekti jerlerin aralaı kele cheshen halqy úshin Qazaqstan Prezıdenti salǵan úıdiń qabyrǵasynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń sýretin kórgende maqtanysh sezimi kernep, masattanǵanyn aıtyp, jaǵymdy jańalyqty jetkizgen edi. Biz de mundaı eldik turǵysyndaǵy qýanyshty jaıtpen oqyrmandardy qulaǵdar etý maqsatynda Sháken aǵaǵa jolyǵyp, áńgimeni ári qaraı qaýzaı tústik.

– Sháken Muqanuly! Cheshen­stanǵa buǵan deıin jolyńyz túsip pe edi?

– Joq, taý halqynyń topy­raǵyna alǵash ret qadam basýym. Qonaqjaılyǵyn aıtpańyz, bizdi sonaý Máskeýden qarsy aldy. Cheshenstannyń astanasy Groznyı qalasyna kelgen soń 32 qabatty bes juldyzdy qonaq úıge ornalastyrdy. Quddy ekin­shi Vashıngtondy kórgendeı boldym. Kóshe­leri túzý, bes-alty qabatty úıler kóp salynypty, al bıznes orta­lyqtary keremet ǵımarattarǵa ornalasqan.

Sımpozıým Cheshenstan mem­lekettik ýnıversıtetiniń májilis zalynda ótetindikten qonaqúıdegi delegattardy atalmysh oqý or­nynyń medısına fakýlte­tiniń kafedra meńgerýshisi, professor Tahaýz Ahmadov bastap aparatyn boldy. Qalanyń kórikti jerlerin aralatyp, ortalyq kó­sheniń bo­ıyn­daǵy bir úıge ja­qyndaǵanda jolbasshy avtobýs­ta­ǵy otyrǵan delegattardyń syrt­qa shyǵýyn ótindi. Shyqtyq. Bes qabatty úı­diń qabyrǵasynda Qa­zaqstan Res­pýb­lıkasynyń Pre­zıdenti Nur­sul­tan Nazarbaev­tyń, Reseı Fe­de­ra­sııa­sy­nyń Pre­zıdenti Vladımır Pýtın jáne Cheshenstan Res­pýblıka­synyń burynǵy Prezı­den­­ti Ahmad Qadyrovtyń por­tret­teri qatar ilingen eken. So­nyń arasynda Tahaýz Ahmadov daýystap: «Qurmetti delegattar! My­na bes qabatty turǵyn úıdi 2004 jyly Groznyı qalasyn qaıta qalpyna keltirýde Qazaq­stan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev qolushyn berip saldyryp, halqymyzǵa syılaǵan edi. Baýyrlas qazaq eli­niń qıyn-qys­taý kezdegi bul kómegin cheshen halqy esh ýaqytta umytpaıdy. Bizdiń ortamyzda sol qazaq jeri­nen kelgen Sháken Muqanuly degen azamat bar», dep meni nusqa­ǵanda qýa­nyshtan tó­bem kókke jetkendeı boldy. Bes qabatty úıdiń qabyr­ǵa­syn­da ilin­gen Elba­symyzdyń jarqyrap turǵan úl­ken sýretin kórip, janaryma qýa­nysh jasy úıirildi. Árıne, bul sátti tilmen jetkizý múmkin emes, ony tek árkim óz basynan ótkizip, sezinýi kerek. Sol sátte qazaq bolyp týǵanyma bir qýansam, qazaq hal­qynyń mańda­ıyna bitken osyn­daı Prezıden­timizdiń bolǵa­nyna júre­gim jaryla shattandym. Quddy sol úıdi men saldyr­ǵandaı delegattar ara­synda már­te­bem ósip, marqaı­ǵanymdy aıtpańyz.

Avtobýsqa jaıǵasqan soń Tahaýz Ahmadov áńgimeni ári qaraı jalǵady. «Sizderge taǵy bir aıta­ıy­n degenim, Cheshenstandaǵy zııaly qaýymnyń kópshiligi Qa­zaq­standa týyp, Cheshenstanda qyzmet jasap júrgender, ne bolmasa Cheshenstanda týyp, Qazaq­standa bilim alǵan­dar. Sonyń bireýi – myna menmin. Kezinde solaqaı saıasattyń qur­bany bolǵan bizdiń otbasy qazaq­tardan pana tapqan. Soǵys jyldary ózderi jetisip otyrmasa da qolyndaǵy barymen bólisip, bizdi aman alyp qaldy. Semeıde týdym, sonda oqyp, erjettim. Endi elime kelip, qyzmet jasap jatyrmyn. Men sııaqty taǵdyryn Qa­zaq­stanmen baılanys­tyrǵan azamattar óte kóp. Olar ózderiniń eki Otany bar dep esep­teıdi. Sol úshin de qazaq halqyna qaryz­darmyz. Nursultan Nazar­baev­qa yqylasy­myz óte zor. О́ıtkeni, keshegi kúni el basyna kún týǵan shaqta da bizdiń qarapaıym hal­qymyzǵa bes qabatty turǵyn úı salyp berý qazaq halqyna degen qurmetimizdi odan ári eselep arttyrdy. Son­dyq­tan da, cheshen halqy sol jaqsylyqtardy umyt­paý maq­sa­tynda tórine Qazaqstan Prezı­den­tiniń sýretin ilip qoıýy­nyń syry osyndaı», dedi. Bul turǵyn úı Groznyı qalasyn­daǵy úlken Or­talyq meshittiń qarama-qarsysyna salynǵan eken. Me­shit­teri keremet, barlyq mu­na­ra­lary suıyq altynmen jala­tylǵan.

– Sımpozıým qalaı ótti?

– О́te joǵary deńgeıde. Jalpy jıynnyń maqsaty – sońǵy jyldary kóbeıip otyrǵan týa bitken jáne júre paıda bolǵan balalardaǵy serebraldy sal aýrýynyń (DSP) aldyn alý. Chehııa, Slovenııa, Germanııa, Rıga jáne TMD elderiniń quramyn­daǵy barlyq memleket túgelimen kelip, Cheshenstanda bas qosýy­nyń túpki sebebi – eldegi uzaqqa sozyl­ǵan soǵystan eńse kóterme­gen eldiń densaýlyǵyn túzetýge atsalysý. Jıyn barysynda bel­gili bolǵanyndaı, olarda ásirese, balalar arasyndaǵy sal, talma, qoıanshyq aýrýlarynyń sany artqan. Sábıdiń ishten múgedek bolyp týylýy, áıel bosanǵan kezde jaraqat alýy balanyń júı­ke júıesinen bastap, omyrt­qa, aıaq-qol, tynys alý múshele­riniń bá­rine áser etedi. Olardyń bizderdi osyndaı halyqaralyq jıynǵa shaqyr­ǵandaǵy maqsaty – osy kúrdeli másele Qazaqstanda jaq­sy jolǵa qoıylǵanyn, sol jóninde baıandap, tájirıbe almasýdy dittegeni.

Áńgimelesken

Gúlzeınep SÁDIRQYZY,

«Egemen Qazaqstan».

ALMATY.