Qadaǵalaý qareketi qalypty

Seısenbi, 8 mamyr 2012 7:38

Elimizdegi quqyq qorǵaý or­gandarynyń qyzmetin úılestirip, únemi baǵyt-baǵdar berip otyratyn prokýratýra organdarynyń mindeti aıryqsha zor ekeni bel­gili. Bul oraıda Bas prokýratýra Prezıdent Jarlyǵyna sáı­­­kes quqyq qorǵaý organdaryn attes­tattaý barysyna tyńǵylyqty qa­dam jasaýǵa bet burdy. Sonyń bir mysalyndaı, ózge organ­­dar­­dyń salǵyrttyǵynan jiberilgen kemshilikterdi de túzetýdi qolǵa aldy. Máselen, ótkende Jez­qazǵan qalasy IIB ýaqytsha ustaý abaqtysynan tergeýge alynǵan bes adam qamaýdan qashyp ketti.

Seısenbi, 8 mamyr 2012 7:38

Elimizdegi quqyq qorǵaý or­gandarynyń qyzmetin úılestirip, únemi baǵyt-baǵdar berip otyratyn prokýratýra organdarynyń mindeti aıryqsha zor ekeni bel­gili. Bul oraıda Bas prokýratýra Prezıdent Jarlyǵyna sáı­­­kes quqyq qorǵaý organdaryn attes­tattaý barysyna tyńǵylyqty qa­dam jasaýǵa bet burdy. Sonyń bir mysalyndaı, ózge organ­­dar­­dyń salǵyrttyǵynan jiberilgen kemshilikterdi de túzetýdi qolǵa aldy. Máselen, ótkende Jez­qazǵan qalasy IIB ýaqytsha ustaý abaqtysynan tergeýge alynǵan bes adam qamaýdan qashyp ketti.

Bas prokýratýranyń nusqaýy boıynsha Jezqazǵan qalasynyń prokýrory osy qylmystyń jasalýyna kináli IIB-niń laýazymdy tulǵalaryna qatysty nemqu­raıdylyq faktisi boıynsha Qyl­mystyq kodekstiń 316-baby 2-bóliginiń «a» tarmaǵymen qyl­mystyq is qozǵady. Qashqyndar­dy izdeý jáne olardy ustaý boıynsha quqyq qorǵaý organdary­nyń qyzmetin úılestirýdi Qara­ǵandy oblysynyń prokýratýrasy qolǵa aldy. Osynyń arqa­syn­da beıbit turǵyndar arasyna enip ketken qaýipti qylmys­ker­ler, áıteýir, ustaldy. Árıne, bul quzyrly mekemeniń ózge organ­dardyń kemshiligin taýyp, anyq­tap júrgeni bul bir emes ekeni ras. Máselen, Memleket basshysy otandyq kásipkerlikti damytý, jeke bıznesti qorǵaý men qoldaý máselelerine aıryqsha kóńil bó­ledi. Osy strategııalyq mindetti oıdaǵydaı iske asyrý prokýra­týranyń quqyq qorǵaý áleýetin tıimdi qoldanýmen tikeleı baılanysty. Qadaǵalaý organdary ba­qylaýdyń qoldanystaǵy tetikte­rin jetildirý jáne kásipkerlikke baqylaýshy organdardyń zańsyz aralasýymen baılanysty zań bu­zýshylyqtardy dereý joıýǵa ba­ǵyttalǵan aýqymdy jumys­tardy júzege asyrady.

Quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmet tıimdiligin arttyrý mem­lekettik organdardyń jeke kásip­kerlik sýbektilerin tekserýdi josparlaý barysynda zańdy­lyq­ty saqtaý máseleleri Bas Prokýror Ashat Daýylbaevtyń únemi nazarynda desek artyq aıtqan­dyq emes. Mundaı otyrystar barysynda kásipkerlerdiń quqyq­ta­rynyń, azamattardyń quqyq­ta­ry men múddeleriniń kóptep bu­zylýyna yqpal etken asa ma­ńyz­dy jáne ózindik zań buzýshy­lyq­tar anyqtalady. Osy oraıda atap aıtar bolsaq, alańdaýshy­lyq týǵyzatyn máseleler Tó­ten­she jaǵdaılar, Densaýlyq saqtaý, Qarjy, Aýyl sharýashylyǵy, Indýstrııa jáne jańa tehnolo­gııa­lar, Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrlikteriniń jeke kásip­ker­lik sýbektilerin tekserýdi jos­parlaý barysyndaǵy zańdylyq­tyń saqtalýy nátıjesinen kóri­nip otyr. Dál osy vedomstvolar bız­nesti zańsyz tekserýge kóp jol bergen kórinedi.

Olar tekserý josparlary talaptaryn saqtamaǵan. Atalǵan josparlardy oǵan ýákilettigi joq laýazymdy tulǵalardyń be­kitýi sııaqty derekter de az emes. Kóp jaǵdaılarda tekserýlerdiń merzimi buzylǵan. Sondyqtan prokýrorlar baqylaýshy organ­dar­dyń 26,5 myńnan astam tekse­rýin zańsyz dep tapty. Al bul oılandyrarlyq san. Sonymen qatar, prokýrorlar sanıtarlyq-epıdemıologııalyq, medısına­lyq jáne farmasevtıkalyq sa­lalardaǵy tekserýlerdiń durys uıymdastyrylmaýy saldarynan azamattardyń myńdaǵan ótinish­teri memlekettik organdar nazarynan tys qalǵanyn anyqtady. Mysaly, Almaty qalasy boıynsha memlekettik sanıtarlyq-epı­demıologııalyq qadaǵalaý ko­mı­te­ti sanıtarlyq-epıdemıolo­gııa­lyq erejelerdi buzý týraly 165 ótinish boıynsha birde-bir tekserý júrgizbegen. Onyń ornyna óti­nish berýshilerge syrǵytpa jaýaptar jiberýmen shektelgen. Al óti­nishterde halyqtyń ómiri men densaýlyǵyna shynaıy qaýip tó­ný múmkindigi týraly jazylǵan edi.

Qalyptasqan ahýal bul jaǵ­daıdy ózgertýge yqpal etetin ja­ńa ádis-tásilder qabyldaý qa­­jet­tigin talap etedi. Osyǵan oraı, Bas prokýratýra kásipkerlik sýb­­­ek­­tilerin zańsyz tekserýge jol bermeýge baǵyttalǵan kelisilgen usynystar men is-qımyldardy ázirleý boıynsha keshendi sharalar qabyldaý qajet dep tapty. Bıznes júrgizý úshin qolaıly jaǵdaılar jasaý, vedomstvolyq baqylaýdy kúsheıtý jáne baqy­laý-qadaǵalaý mindetterin júzege asyratyn qyzmetkerlerdiń ká­siptik deńgeıine talapty arttyrý aıtyldy. Sonymen birge, zań­na­ma talaptaryna sáıkes barlyq ba­qylaý-qadaǵalaý organda­ry­nyń táýekeldi baǵalaý ólshem­de­rin qaıta qaraý, tekserýdi jos­par­laý rásimin avtomattandyrý usynyldy. Aýmaqtyq prokýro­r­larǵa memlekettik organdardyń jeke kásipkerlik sýbektilerin tek­serý josparyn qurý kezinde zańdylyqty saqtaýyna tıisinshe qadaǵalaýdy qamtamasyz etý, bızneske qysym jasaý faktileriniń aldyn alý jáne boldyrmaýǵa, aza­mattardyń quqyqtary men múd­delerin qorǵaýǵa baǵyttalǵan sharalardy jedel jáne der ke­zin­de qoldaný júkteldi. Al bul óz ke­zeginde prokýrorlardyń attestattaý barysyna laıyq­ty­la­ry­nyń daralanatyndyǵyna jol ashady.

Aleksandr TASBOLATOV.