Batyrjandy kóp áriptesinen daralaıtyn basty ereksheligi – daýsy. Kontrtenor daýsyna ıe jas talant elimizde ázirge jalǵyz ánshi. Mýzyka mamandarynyń aıtýynsha, mundaı daýys álemde óte sırek eken. Iаǵnı kontrtenor – operada án salyp júrgen er-azamattardyń ishindegi eń joǵary daýys bolyp esepteledi. Bul ún ásirese ortaǵasyrlyq operalardy oryndaýǵa taptyrmaıdy. Sondyqtan bolsa kerek, Batyrjannyń boıyndaǵy erekshe qabiletti baıqaǵan ustazdary Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetinde oqyp júrgende-aq Italııada bilimin shyńdaýǵa keńes berip, baǵyttaıdy.
– Qaraǵandy qalasynda týyp-óstim. Qazaq ulttyq óner akademııasyn oıdaǵydaı támamdaǵan soń álemge tanymal opera ánshisi Alla Sımonıshvılıdiń keńesimen ıtalııa tilin meńgerip, 2011 jyly Ozımo qalasyndaǵy opera akademııasyna oqýǵa qabyldandym. Keıin araǵa 3 jyl salyp Djoakkıno Rossını atyndaǵy konservatorııanyń magıstratýrasyn úzdik dıplommen támamdadym. Jalpy, adamnyń ómirinde kez kelgen oqıǵa kezdeısoq bolmaıdy eken. Alla Sımonıshvılı hanymmen 2009 jylǵy alǵashqy tanystyǵymdy ómirime túbegeıli ózgeris ákelgen aıtýly oqıǵa dep sanaımyn. Sol sátten bastap men adam óz armanyna shyn senip, sol jolda tynymsyz eńbektense, mindetti túrde baǵyndyratyndyǵyn túsindim, – deıdi ánshi ónerdegi alǵashqy qadamdaryn eske alyp.
Iá, jas ónerpaz úshin operanyń otany sanalatyn Italııa jeri kásibı maman retinde ósýde úlken mektep bolǵany sózsiz. Ozımo qalasynyń Opera óneri akademııasynda oqyp júrip jeke án aıtý klasy boıynsha Alla Sımonı, Anna Vandı, Raına Kabaıvanskı, Lella Kýberlı, Stefano Demıkellı, Antonıo Iývarra, Harrıet Loýson, Alessandro Benını, Krıstıan Massavılanı-Mýtı, Djannı Tangýchchı, Ýılıam Mateýssı, Alberto Dzedd, Djemm Bertanolı syndy pofessorlardan dáris alyp, sheberligin shyńdady. Ánshiniń aıtýynsha, elden jyraqqa vokaldyq sheberliktiń qyr-syryn jiti meńgerý úshin ǵana emes, óziniń daýsy kóne operalardy shyrqaýǵa ábden ıkemdi bolǵan soń da attanypty. О́ıtkeni kontrtenor daýsynyń ıeleri negizinen barokko dáýiriniń áýenderin shyrqaýda taptyrmas maman kórinedi. Sondyqtan da Batyrjan Qazaqstanda kóp shyrqala bermegenmen, Eýropa elderinde asa úlken suranysqa ıe kóne mýzykalardy kemeline keltire oryndap júr. Atalmysh stılde án salatyn ánshilerdiń elordaǵa da óte kerek ekenin jetkizgen Batyrjan, Italııanyń birneshe óner oshaǵynyń jumysqa shaqyryp, jumys isteýge nıetti bolǵandyǵyna qaramastan, 2017 jyly oqýyn támamdap, týǵan jerge túbegeıli qaıtyp oraldy.
– Men ózimdi Dj. Rossınıdiń «Tankred» operasyndaǵy keıipkerime qatty uqsatamyn. О́ıtkeni ol da men sekildi týǵan jerin saǵynyp: «O, meniń Otanym! Týǵan úıim!» dep án salady. Elden jyraqta bolǵan birneshe jyl ýaqytta sol keıipkerimniń ishki sezimin júregimnen ótkizip, ábden túsinetin deńgeıge jettim. Árıne Italııa álemdik opera óneriniń ortalyǵy bolǵanymen, men úshin týǵan elim – Qazaqstannan artyq meken joq. Muny sol jaqta bilim alǵan jyldary aıqyn túsindim, – deıdi ánshi.
Qazir Batyrjan Smaqov elordaǵa qaıtyp oralyp, sheteldegi myqty mamandardan jınaǵan tájirıbesin tól sahnamyzda kórsetip, kórermenin qýantyp júr. Halyqaralyq baıqaýlardyń, onyń ishinde «Sankt-Peterbýrg Gran-Prıi» jáne Týrın qalasynda ótken «Concorso della Musica Sacra» baıqaýlarynyń laýreaty.Batyrjandy ózge ánshilerden daralaıtyn taǵy bir artyqshylyǵy – ol jeti tilde erkin án salady. Sondyqtan da óner ıesimen birlese jumys isteýge álemniń jetekshi óner oshaqtary asa qushtar. Búginde Batyrjan Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń oqytýshysy, atalǵan oqý ornynyń Aralas horynyń kórkemdik jetekshisi jáne dırıjeri, «Qazaqkonsert» memlekettik konserttik uıymynyń solısi, «Astana Opera» teatrynyń shaqyrylǵan solısi, sondaı-aq Italııadaǵy «Coro lirico Perla Verde» horynyń shaqyrylǵan dırıjeri qyzmetterin qatar atqarady. Álemniń kóptegen elderinde, onyń ishinde Italııa, Grýzııa, Fransııa, Mysyr, Iordanııa, Reseı, BAÁ, Polshada jeke shyǵarmashylyq konsertterin sátti ótkizip, óner tili arqyly jahan nazaryn jaýlap úlgerdi. Jas darynnyń óner áleminde sińirgen osy eńbegin týǵan eli de laıyqty baǵalap, ánshi ótken jyly «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynda top jardy.
– О́ner adamy úshin kez kelgen marapat – baǵaly. Árqaısysy shyǵarmashylyq adamynyń shabytyna shabyt ústep, jańa bıikterge jeteleıtini sózsiz. Solaı bola tursa da, ondaı ataq pen dańq adamǵa úlken jaýapkershilik te júkteıdi eken. «Qazaqstannyń 100 jańa esiminiń» qataryna qosylǵaly mende osyndaı bir tolqynys sezimi bar. Árıne buǵan deıin de birneshe sheteldik marapattarǵa ıe bolyp júrmin ǵoı. Biraq týǵan eldiń senimi degen ózgeshe ystyq bolady eken. Ásirese Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Ábishulynyń joba jeńimpazdarymen kezdesýinen soń Elbasynyń aldynda shyǵyp án shyrqaýym men úshin erekshe umytylmas tolqynysty sát boldy. Abaıdyń «Kózimniń qarasy» ánin oryndadym. Ánimdi tyńdaǵan Prezıdent: «Daýysyń erekshe eken», dedi. Men úshin bul joǵary baǵa ǵana emes, úlken senim dep te bilemin, – dep áńgimemizdiń sońynda Batyrjan Smaqov jyly ǵana jymıdy. Sol sátte óner ıesiniń nur tunǵan júzine jarasa ketken otty janary ánshi baǵyndyrar belestiń áli alda ekenin jarııa etip turǵan edi... Laıym solaı bolǵaı!