Beısenbi, 14 aqpan 2013 6:35
Osydan tórt-bes jyl buryn qalanyń shaǵyn aýdandarynyń birinde Nurlybek esimdi zamandaspen kórshi turdyq. Ekeýmiz de kúndiz jumystamyz. Al, keshkisin esik aldyna shyǵyp, áńgime-dúken quratynbyz. Mahabbat mashaqaty qıyn ǵoı, ol Ásem esimdi qyzdy aýzynan tastamaıtyn. Aıtýynsha, ol aqylyna kórki saı, úlkendi syılaı biletin qyz. Bilimge degen qushtarlyǵy da erekshe. Ekeýiniń birin biri unatyp, júrip jatqandaryna da eki jyldyń júzi bolyp qalypty. Kórshim súıiktisimen birge ótkizgen qyzyqty sátterin áńgimelegen saıyn uıyp tyńdaımyn. Kóz aldyma búgingi dáýirdiń Qyz Jibegi elesteıdi.
Beısenbi, 14 aqpan 2013 6:35
Osydan tórt-bes jyl buryn qalanyń shaǵyn aýdandarynyń birinde Nurlybek esimdi zamandaspen kórshi turdyq. Ekeýmiz de kúndiz jumystamyz. Al, keshkisin esik aldyna shyǵyp, áńgime-dúken quratynbyz. Mahabbat mashaqaty qıyn ǵoı, ol Ásem esimdi qyzdy aýzynan tastamaıtyn. Aıtýynsha, ol aqylyna kórki saı, úlkendi syılaı biletin qyz. Bilimge degen qushtarlyǵy da erekshe. Ekeýiniń birin biri unatyp, júrip jatqandaryna da eki jyldyń júzi bolyp qalypty. Kórshim súıiktisimen birge ótkizgen qyzyqty sátterin áńgimelegen saıyn uıyp tyńdaımyn. Kóz aldyma búgingi dáýirdiń Qyz Jibegi elesteıdi.
Kúnderdiń kúninde kórshim óziniń qyzymen tanystyrdy aqyry. Aıtsa aıtqandaı, úrip aýyzǵa salǵandaı sulýdyń ózi eken. Minezi de ashyq. Biz tez til tabysyp, aralasyp kettik. Sol kezderi keshke birge serýenge de shyǵyp júrdik. Serýendeımiz degen aty, men qastarynda ilesip júremin. Syrlasatyn ekeýi. Áńgimeleri taýsylmaıdy. Tipti, birin-biri kórmese tura almaıtyn jaǵdaıǵa jetkenin sezdim. Bir kúni Nurlybekten «О́mirlik serigińdi tapqan sııaqtysyń ǵoı, qashan úılenesiń?» dep surap qalǵanym bar. «Oı, qaıdaǵy, ol áli 3-kýrsta aqyly bólimde oqıdy. Onyń aqshasyn kim tóleıdi? Bitirsin aldymen», demesi bar ma kórshimniń.
Úndegen joqpyn, biraq, bir-birin sonsha jaqsy kórip turyp oqýdyń aqshasyn oılap júrgeni bir túrli kórindi maǵan. Sanamda: «Mahabbat ta esepke táýeldi bolǵany ma?» degen suraq qalyp qoıdy. Keıinnen estisem arý Ásem Taldyqorǵanǵa uzatylyp ketipti.
Kópke deıin birin-biri súıgen jastardyń qosyla almaýlaryna ne sebep boldy degen saýal kókeıimnen ketpeı qoıdy. Bul arada jigittiń qolynyń qysqalyǵy jastardyń baǵyn baılaǵan sııaqty. Bizdiń qazekeńniń yrym-jyrymy kóp. Eń birinshi kezekte qyzǵa tólenetin qalyńmaldy oılaımyz. Onyń eń tómengi «stavkasy» 150 myń teńge bolyp tur qazir. Odan soń, kelin túsirýdiń, betashar jasaýdyń áýresimen júgiremiz. Esik ashyp barý, tátti sháı berý dep taǵy shapqylaımyz. Bul mindetterdi atqaryp alǵan soń, toıdyń qamyna kirisemiz, salaqulash tizim jasaımyz. Munyń bári qyp-qyzyl aqsha. Osyny oılaǵan ata-ana keıde aıtýly kúndi kesheýildete beredi. Osylaı, jastardyń bir birine degen súıispenshiligi, jas otaýdyń jarasymdylyǵy týraly másele ekinshi orynǵa syrǵyp ketedi. Endi keıbir dostarymyz bar. «Úıdegiler osy aıdyń jıyrmasynda úılen dep jatyr. Soǵan bir «normalnyı» qyzdar bar ma?» deıdi olar. Mine, bul esebi kelisip, upaıy túgendelgen otbasynyń tirligi. Eń bastysy, qolda turǵan aqsha jaratylyp ketpeı turǵanda úılenip alý kerek. Mundaı jaǵdaıda jastar ne isteıdi? Mundaı jaǵdaıda qalany qaıdam, aýyldy jerde «alyp qashý» operasııasy bastalady. Jeńgeler ınstıtýty jumys isteıdi. Úlken apalar da qýlyqqa basyp, tabaldyryqqa jatyp alady. Jasyratyny joq, tabaldyryqtan osylaı attap jatqan qyzdar da bar. Jastar jarasyp jatsa – baqyt. Al, jaraspasa she?..
Bul týraly jastardyń da pikiri áralýan.
Mahabbat úılengen soń joǵalatyn sezim, al esep ómir boıy taýsylmaıdy. Bireý eseppen úılenýdiń sońy jaqsylyqqa ákelmeıtinin alǵa tartsa, endi bireýleri eseppen úılengendi jón sanaıdy. Bastysy, ekeýi jarasymdy jup bolyp, birge ómir súrip, otbasyna ıe bolyp otyrsa bolǵany. Sodan soń ózderi-aq bir-birine úırenisip, jaqsy kóre bastaıdy. Úılenýdiń bul túri kóp jaǵdaıda ata-analardyń, jeńgelerdiń aralasýymen oryn alatyny ótirik emes. Iаǵnı «upaıy túgel utylmas» degenniń keri. Jáne «Qyzdy jeńge buzar, jeńgeni teńge buzar» degen de sóz bar. Aqsha bolsa úılený qaıda qashady deısiz, deıdi búginde jasy 37-ge kelgen «súrboıdaq» Jaqsylyq Seıitov.
Buǵan jas otbasynyń ıesi, 3 balanyń ákesi bolyp otyrǵan Dáýren Sadyqbekov bolsa: «Shynaıy mahabbatpen de uly tabystarǵa jetýge bolady. Eseppen qurylǵan mahabbattyń eskegi synyp, qaıǵyǵa ákelip soǵýy múmkin. О́ıtkeni, dúnıe adamǵa ómirlik joldas emes. Eń durysy, dúnıege kóz baılamaı, shynaıy mahabbatqa qol jetkizgen durys. Al, dúnıe – adam qolymen jasalatyn nárse», dep qarsy ýáj bildiredi.
Bul sózdi de joqqa shyǵara almaısyń. Eseppen úılenýdiń sońy keıde ókinishti jaǵdaılarǵa ákelip soǵyp jatady. Máselen, búginderi oblystyq sot aktilerin oryndaý departamenti Taraz qalalyq aýmaqtyq №2 bóliminde alıment máselesi boıynsha 3005 atqarý qujaty jatyr. 400 atqarý óndirisi boıynsha boryshkerler alıment tóleýden jaltaryp, qashyp júr. Sonyń kesirinen bes júzge jýyq bala qamqorlyqqa zárý bolyp otyr. Jyl basynan beri segiz adam sot sheshimin oryndamaǵany úshin ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan. Alty boryshker qamalyp, ekeýine aıyppul salynypty. Bul qoǵamnyń qasireti. Osylardyń bári qazir úı bolýdy bylaı qoıǵanda, úılenýdiń ózi qıyndap bara jatqanyn kórsetpeı me?
Siz qalaı oılaısyz, zerdeli oqyrman?..
Tursynbek SULTANBEKOV,
Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi.
Jambyl oblysy.